Γραφές και Σκέψεις μακαριστού (+) πατήρ Κωνσταντίνου Φιοράκη

Ιστολόγιο

  • Η Γεωγραφία του Αγίου Όρους (Δεύτερο Μέρος)

    Η Γεωγραφία του Αγίου Όρους (Δεύτερο Μέρος)

    Η Γεωγραφία του Αγίου Όρους

    (Δεύτερο Μέρος)

    Πρῶτοι κάτοικοι τοῦ Ἄθω

    Συνεχίζοντας την “Γεωγραφία του Αγίου Όρους“, οι πρῶτοι κάτοικοι τοῦ Άθω ἦταν οἱ μυθικοί γίγαντες. Μετά ἀπ’ αὐτούς ἔφθασαν ἀπό τήν Μακεδονία οἱ Βισάλτιοι, οἱ Κρεστώνιοι κ. ἄ. Οἱ περισσότεροι ὅμως ἀπό τούς ἐποίκους τοῦ χώρου, σύμφωνα μέ πληροφορίες τοῦ Θουκιδίδη ἦταν Πελασγοί ἀπό τή νῆσο Λῆμνο. Κατά τόν Στράβωνα τό 1124 π.Χ. ἦλθαν στό χῶρο αὐτό καί ἐγκαταστάθηκαν κάτοικοι ἀπό τήν Εὔβοια, οἱ ὁποῖοι  μάλιστα ἵδρυσαν τριάντα δύο πόλεις, ἀπό τίς ὁποῖες μονάχα ἕνδεκα ἦταν γνωστές, ὅπως ἡ Πειρίδα, ἡ Χαλκίς, ἀπό τήν ὁποία ὀνομάστηκε καί ὁλόκληρη ἡ χερσόνησο Χαλκιδική, ὁ Κισσός, τά Μηκύβερνα, οἱ Κλεωνές, (στό σημεῖο αὐτό σήμερα βρίσκεται κτισμένη ἡ Μονή Ξηροποτάμου), ἡ Ὄλυνθος, ἡ Ἀπολλωνία κ. ἄ. Ἀκόμη ἀπό διάφορα τοπωνύμια πού μέχρι σήμερα διασώζονται, φαίνεται ἡ περιοχή νά κατοικήθηκε καί ἀπό Πελοποννησίους.

        Ἀκόμη ὁ Πλούταρχος λέει, ὅτι στήν κορυφή τοῦ Άθω, ὑπῆρχε γιγαντιαῖο χρυσελεφάντινο ἄγαλμα τοῦ Δία, τό ὁποῖο ἔφερε δύο μεγάλους πολύτιμους λίθους (μπριλάντια) σάν μάτια, στά ὁποῖα γίνονταν ἀντικατοπτρισμός τοῦ φωτός, πού τή νύχτα ἐκπέμπουν τά ἀστέρια, καί σάν φάροι καθοδηγοῦσαν τούς περιπλέοντας τίς ἄγριες καί ἀπόκρημνες ἀκτές του.

    H Ουρανούπολη

        Ἕνας ἄλλος ἀρχαῖος συγγραφέας ἀναφέρει, πώς στήν περιοχή πού βρίσκεται σήμερα ἡ Κερασιά, στά νοτιοανατολικά μέρη τοῦ Ἄκράθω, καί σέ ὕψος 600 μέτρα περίπου ἀπό  τή θάλασσα ὑπῆρχε μιά καλά ὀχυρωμένη πόλη, πού τήν ὀνόμαζαν «Οὐρανούπολη», πού ὅπως δείχνει ἡ τοπογεωγραφία τῆς περιοχῆς ἦταν περιτειχισμένη ἀπό τά φυσικά φρούρια τοῦ Παλαιόπυργου, τοῦ Σιδηρόκαστρου, τοῦ Κάρμηλου, ἀπό τή θάλασσα καί φυσικά τόν ἀπότομο κωνικό ὄγκο τοῦ Ἄθω. Ἡ πόλη αὐτή εἶχε ἴδιο πολίτευμα καί τρόπο διοικήσεως, μέ δικά της νομίσματα καί αὐστηρούς νόμους καί προστάτιδα τή θεά Ἄρτεμι. Τό νόμισμα τῆς πόλεως ἔφερε χαραγμένη στή μιά ὄψη τή θεά νά κάθεται πάνω σέ σφαῖρα μέ τεταμένο τό τόξο της, ἐνῶ στήν ἄλλη ὄψη εἶχε τόν ἀκτινωτό δίσκο τοῦ ἥλιου μέ τήν ἐπιγραφή «Οὐρανοῦ – Πόλεως». Τέτοια νομίσματα βρέθηκαν στήν περιοχή καί βρίσκονται σήμερα στό ἀρχαιολογικό Μουσεῖο τοῦ Λονδίνου.

        Ὅπως ἀναφέρει πάλι ὁ Πλούταρχος, οἱ πολίτες τῆς πόλεως ἐπέλεγαν ἀπό νεαρά ἡλικία τίς πιό ὄμορφες παρθένες νέες καί τίς ἀφιέρωναν στήν προστάτιδα θεά. Στήν περιοχή τοῦ Παλαιοκάστρου σέ εἰδική διαμορφωμένη σπηλιά ὑπῆρχε ὁ χῶρος τῆς ἀφιερώσεως ὁ ὁποῖος ἦταν ἄβατος σέ ἄνδρες. Στό σπήλαιο αὐτό ἔκαιε «πῦρ ἄσβεστον». Οἱ νέες στή συνέχεια προορίζονταν γιά νά γίνουν ἱέρειες πρός ἐξυπηρέτηση τῶν εἰδωλείων τῆς θεᾶς ἀνά τήν Ἑλλάδα. Ἀκόμη πολλές νέες ἀπό περιοχές ὅπου λάτρευαν τή θεά ἔφθαναν μέχρις ἐδῶ γιά νά ἀσκηθοῦν καί νά μυηθοῦν στά τῆς λατρείας τῆς θεᾶς. Λέγεται, ὅτι στήν περιοχή αὐτή κατέφυγε προκειμένου νά διαφυλάξει τήν παρθενία της ἡ θυγατέρα τοῦ βασιλιά τῆς Ἀρκαδίας Δάφνη, τήν ὁποία εἶχε παράφορα ἐρωτευθεῖ ὁ Ἀπόλλωνας. Ὅταν ἀποβιβάσθηκε στή ξηρά μεταμορφώθηκε σέ δάφνη. Ἡ δάφνη, σύμφωνα μέ τή μυθολογία τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων, ἦταν τό σύμβολο τῆς νίκης κατά τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν. Ἀπό τή μυθολογική αὐτή διήγηση πῆρε καί τό λιμάνι τήν ὀνομασία Δάφνη, πού μέχρι στίς ἡμέρες μας ἐξακολουθεῖ νά ἔχει.

    Κατά την περίοδο του Μεγάλου Ἀλεξάνδρου

        Κατά τή βασιλεία τοῦ Φιλίππου, πατέρα τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου, ἡ χερσόνησος τοῦ Ἄθω καί οἱ πόλεις πού βρίσκονταν σ’ αὐτήν ἔγιναν ὑποτελεῖς του, ὅπως καί οἱ κοντινές πόλεις Ἀμφίπολις, Ὄλυνθος κ. ἄ. Στήν ἐποχή τοῦ βασιλέως Κασσάνδρου (316-297 π.Χ.) κτίσθηκε σπουδαία πόλη στή μέχρι τότε ὀνομαζομένη  χερσόνησο Παλλήνη, μέ τό ὄνομα Κασσάνδρα, Κασσάνδρεια σήμερα. Τό ὄνομα τῆς πόλεως ἔδωσε ἀπό τότε καί τήν ὀνομασία στή χερσόνησο. Λίγο ἀργότερα θά κτισθεῖ ἀπό τόν Δημήτριο τόν Πολιορκητή πόλη τήν ὁποία ὀνόμασε “Στρατονίκη“. Σύμφωνα μέ τόν Πτολεμαῖο Γεωγράφο ἡ πόλη αὐτή βρίσκονταν πρός τό μεσημβριανό μέρος τοῦ Ἄθω πρός τή μεριά τοῦ Συγγιτικό κόλπο.

        Ὅταν βασίλευε στή Μακεδονία ὁ Φίλιππος ὁ Δ’ (221-179 π.Χ.), στόλος Ἀθηναίων, Ροδίων καί Ρωμαίων ἐρήμωσαν τίς πόλεις πού βρίσκονταν στήν Ἀθωνική χερσόνησο.

         Ὅταν νικήθηκε ἀπό τούς Ρωμαίους (168 π.Χ.)  ὁ Περσέας, πού ὑπῆρξε ὁ τελευταῖος βασιλιάς τῆς Μακεδονίας ὁ Ἄθως μαζί μέ τήν εὐρύτερη περιοχή τῆς Μακεδονίας ὑπετάγησαν στή ρωμαϊκή κυριαρχία. Οἱ Ρωμαίοι ἵδρυσαν στήν περιοχή, πού βρίσκεται ἡ σημερινή Ἱερισσός τήν πόλη Ἀπωλλωνία, λείψανα ἀπό τά τείχη της σώζονται μέχρι σήμερα. Ἀπό τήν πόλη αὐτή πέρασε ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ὅταν πήγαινε ἀπό τούς Φιλίππους στήν Θεσσαλονίκη: “Διοδεύσαντες δέ τήν Ἀμφίπολιν καί Ἀπολλωνίαν ἦλθον εἰς Θεσσαλονίκην ὅπου ἦν ἡ συναγωγή τῶν Ἰουδαίων” (Πράξ. 17, 1).     

    (Πρώτο Μέρος)

      Διάκοσμος

  • Η Εκάλη – Ιστορικά

    Η Εκάλη – Ιστορικά

        Τήν Ἱστορία τοῦ τόπου στόν ὁποῖο εἶναι ἐνταγμένη  ἡ Ἐνορία τῆς Ἁγίας Μαρίνας τήν βρίσκουμε σέ ἱστορικές μαρτυρίες ἀρχαίων χρόνων. Βέβαια ψάχνοντας τά διάφορα ἱστορικά κείμενα δέν θά βροῦμε μιά ἱστορική περιγραφή τῆς Ἐκάλης καί αὐτό γιατί τόσο οἱ μυθολογικές καταγραφές, ὅσο καί οἱ ἱστορικές μαρτυρίες στρέφονται κυρίως στόν εὐρύτερο χῶρο τῆς Ἀττικῆς γῆς καί φυσικά στό ἐπίκεντρό της που εἶναι ἡ Ἀθήνα.

    Εκάλη

       Ἡ Ἑκάλη ἀνήκει στό βορειανατολικό τμῆμα τῆς Ἀττικῆς. Εἶναι ριζωμένη στίς ὑπώρειες τῆς Πεντέλης, πού ἀποτελεῖ ἕνα ὀρεινό ὄγκο μαζί μέ τήν Πάρνηθα, τόν Ὑμηττό καί τό ὄρος Αἰγάλεω, τά φυσικά φρούρια, πού προφύλασσαν τό λεκανοπέδιο ἀπό τούς ποικίλους ἐπιδρομεῖς. Ἡ Πεντέλη ἀπό τήν ἀρχαιότητα ἐκτός ἀπό τά δάση της ἔδινε καί τό περίφημο πεντελικό μάρμαρο, μέ τό ὁποῖο οἱ περιώνυμοι γλύπτες τῆς ἀρχαιότητος στόλιζαν τό κλεινόν ἄστυ μέ τίς ἀπαράμιλλες συνθέσεις τους. Στούς δυτικούς, λοιπόν πρόποδες της βρίσκεται ἡ Ἑκάλη, ἕνας ἀπό τούς πιό ὄμορφους χώρους τῆς ἀττικῆς γῆς.

       Ἡ Ἀττική, νά σημειώσουμε ἐδῶ, σάν χῶρος εἶναι ὁ πιό ὀνομαστός στό Ἑλλαδικό κορμό μέ πλουσιώτερη ἱστορική παράδοση. Ἐδῶ ἄς δοῦμε κάποια γενικά σημεῖα ὅπως αὐτά ἀναδύονται μέσα ἀπό τήν ἱστορική μνήμη.

    Iστορική παράδοση

    Ο Κέκροπας

        Ἀπό τήν μυθολογία πληροφορούματε, ὅτι ὁ πρῶτος βασιλιάς τῆς Ἀττικῆς ἦταν ὁ Κέκροπας, ἕνα παράξενο πλάσμα πού ἀπό τή μέση καί κάτω ἦταν φίδι. Ὁ μῦθος πληροφορεῖ, ὅτι ἦταν “αὐτόχθων“, φύτρωσε, δηλαδή ἀπό τή γῆ, ὅπως οἱ γίγαντες. Ὁ Κέκροπας ὀνόμασε την χώρα του Κεκροπία, πού πρίν ἀπ’ αὐτόν ὀνομάζονταν Ἀκτή ἤ Ἀκτική, Ἀτθική καί τελικά Ἀττική.     

       Ἡ ὀνομασία πάλι τῆς Ἀττικῆς σύμφωνα μ’ ἕναν ἄλλο μῦθο θεώρησε σάν πρῶτο της βασιλιά τόν Ἀκταῖο, τοῦ ὁποίου γαμβρός καί διάδοχος ἦταν ὁ Κέκροπας. Ὅταν βασίλευε ὁ Κέκροπας ἔγινε καί ἡ περιώνυμος ἀμφισβήτηση τῆς προστασίας τῆς χώρας ἀπό τούς θεούς Ποσειδώνα καί Ἀθηνᾶ. Τότε κατά τόν μῦθο οἱ θεοί θά ἀποφάσιζαν τόν προστάτη θεό, ἄλλη παράδοση τοῦ μύθου μιλεῖ, ὅτι ὁ Κέκροπας θά ἔκανε τήν τελική ἐκλογή, σύμφωνα μέ τά δῶρα πού θά πρόσφεραν στήν πόλη καί στήν εὐρύτερη περιοχή. Ὁ Ποσειδώνας μέ τήν τρίαινά του ἔσχισε τό βράχο πάνω στην Ἀκρόπολη καί ἀνεπήδησαν ἄφθονα νερά, στό Ἐρέχθειο φαινόταν αὐτό τό κτύπημα αὐτό, πού τό ὀνόμαζαν “Ἐρεχθηίς θάλασσα“. Ἡ Ἀθηνᾶ χάρισε τό φύτρωμα τῆς πρώτης ἐλιάς, γνωστῆς μέ τό ὄνομα “κεκυφυῒας”. Ἡ ἐλιά αὐτή φύτρωσε κοντά στό “Ἐρέχθειον Πανδρόσειον“. Τελικά προτιμήθηκε τό δῶρο τῆς θεᾶς Ἀθηνᾶς, μέ ἀποτέλεσμα νά ἀποσύρει τό δῶρο του ὁ Ποσειδῶνας καί τά νερά νά εἶναι ἀπό τότε λιγοστά στό λεκανοπέδιο τῆς Ἀθήνας καί γενικότερα τῆς Ἀττικῆς. 

        Μέ τό ὄνομα Ἐκάλη ὑπῆρχε ἀρχαῖος δῆμος στόν εὐρύτερο χῶρο τῆς περιοχῆς τῆς Ἀττικῆς, καί σύμφωνα μέ κάποιους μελετητές χωροταξικά τοποθετεῖται στήν περιοχή τῶν Καλησίων.  Ὁ δῆμος αὐτός ἀνῆκε στή λεγομένη Λεοντίδα φυλή,   ἡ ὁποία ἦταν μιά ἀπό τίς δέκα φυλές τῆς Ἀττικῆς.  Ἀργότερα  τή βλέπουμε νά ἀνήκει στήν Πτολεμαῒδα. Πληροφορίες γιά τήν μυθική Ἐκάλη βρίσκουμε στόν Πλούταρχο, (Βίοι Παράλληλοι, Θησεύς), ἀλλά καί στό ἐπύλλιο τοῦ Καλλιμάχου Ἐκάλη. Ἀπ’ αὐτά πληροφορούμαστε, ὅτι ἡ Ἐκάλη ἦταν μιά ἡλικιωμένη γυναίκα, καλωσυνάτη ὅμως καί ἀρκετά φιλόξενη, πού κατοικοῦσε στήν περιοχή βόρεια, βορειοανατολικά τῆς Ἀθήνας.

    Μαραθώνιος Ταύρος

        Ὅταν ὁ Θησέας θέλησε νά στερεώσει τή βασιλική ἐξουσία του κερδίζοντας τή συμπάθεια τῶν Ἀθηναίων, σκέφτηκε, ὅτι αὐτό θά ἦταν ἐφικτό ἄν κατόρθωνε νά ἀπαλλάξει τήν γύρω περιοχή ἀπό κάποιο δεινό, πού ταλαιπωροῦσε τούς ὑπηκόους του. Τότε ἡ περιοχή βορειοανατολικά τῆς Ἀθήνας λεγόταν Τετράπολις. Τήν Τετράπολη τήν ἀπάρτιζαν οἱ οἰκισμοί τοῦ Μαραθῶνος, τοῦ Τρικορύνθου, τῆς Οἰνόης καί τοῦ Προβαλίνθου, ἐκεῖ περιφερόταν ἕνας ἄγριος ταῦρος, ὁ Μαραθώνιος ταῦρος, πού προξενοῦσε ἀνυπολόγιστες καταστροφές στούς κήπους καί στίς φυτεῖες τῶν κατοίκων, ἐνῶ πολλοί ἄνθρωποι εἶχαν βρεῖ τραγικό θάνατο ἀπό τά κτυπήματα, πού προξενοῦσε μέ τά φοβερά κέρατά του. Ὁ Θησέας λοιπόν, θέλησε νά ἀπαλλάξει τήν περιοχή ἀπό αὐτή τήν ἀπειλή. Ὅταν ὅμως ξεκίνησε γιά τήν Τετράπολη μιά δυνατή βροχή τόν ἀναγκάζει νά ζητήσει καταφύγιο κάπου. Σέ λίγο μπροστά του προβάλλει ἕνα σπίτι στό ὁποῖο κατοικοῦσε μιά γυναίκα πού τήν ἔλεγαν Ἐκάλη, ἡ ὁποία καί δέχθηκε νά φιλοξενήσει καί νά περιποιηθεῖ τόν βρεγμένο Θησέα.  Ἐκεῖνος τῆς εἶπε ποιός ὴταν καί τό λόγο τῆς παρουσίας του. Ὅταν πέρασε ἡ δυνατή μπόρα ἑτοιμάστηκε νά φύγει γιά τήν περιοχή τοῦ Μαραθῶνος. Ἐκείνη τόν ἀποχαιρέτησε λέγοντά του πώς θά προσευχηθεῖ στό Δία γιά νά νικήσει καί νά ἐπιτύχει τό σκοπό του, καί ἀκόμη θά τοῦ πρόσφερνε θυσία στούς Θεούς ὅσο θά διαρκοῦσε ἡ ἐπιχείρηση. Ὁ Θησέας τῆς ὑποσχέθηκε πώς στήν ἐπιστροφή θά περνοῦσε νά τήν ἐνημερώσει.

        Πράγματι ὁ Θησέας συνέλαβε τόν ταῦρο καί τόν ἔδεσε ἀπό κέρατα γιά νά τόν ἐπιδείξει στούς Ἀθηναίους, ὥστε νά χαροῦν, πού ἀπαλλάχτηκαν ἀπό τόν ἄγριο ταῦρο.  Στήν ἐπιστροφή του πράγματι πέρασε ἀπό τό φιλόξενο σπίτι τῆς γυναίκας. Ὅμως ἡ γυναίκα βρέθηκε νεκρή. Ὁ Θησέας παρά τή λύπη του κίνησε γιά τήν Ἀθήνα, σέρνοντας τόν ταῦρο. Μετά τήν  ἐπίδειξή του στό λαό, τόν θυσίασε στόν Δελφίνιο Ἀπόλλωνα, καί κίνησε ξανά στό σπίτι τῆς νεκρῆς Ἐκάλης γιά νά τή θρηνήσει καί νά κάνει τίς νεκρικές σπονδές πού ἅρμοζαν στήν περίσταση. 

        Ἀργότερα πρός τιμήν της ἵδρυσε καινούργιο δῆμο, πού τόν ὀνόμασε Ἐκάλη, καί καθιέρωσε ἱερό πρός τιμή τοῦ Ἐκαλίου Διός (Ἔκαλον Δία), ὅπου καθιερώθηκε νά θυσιάζουν ὅλοι οἱ γειτονικοί δῆμοι τῆς τετραπόλεως, ἐνῶ καί ἄλλες γιορταστικές ἐκδηλώσεις καθιερώθηκαν καί τελοῦνταν στή διάρκεια τῆς γιορτῆς. Οἱ ἐκδηλώσεις αὐτές ὀνομάστηκαν «Ἐκαλήσια».

       Ἡ συνάντηση τοῦ Θησέα μέ τήν Ἐκάλη στάθηκε ἀφορμή γιά πολλούς καλλιτέχνες νά διακοσμίσουν ἀγγεῖα καί διάφορες ἄλλες παραστάσεις.

        Πληροφορίες μετά τά ἑλληνιστικά χρόνια γιά τήν Ἐκάλη δέν περισώζονται. Τό πυκνό πευκοδάσος τῆς περιοχῆς δέν ἦταν προσβάσιμο γιά τή δημιουργία οἰκισμοῦ. Ἡ περιοχή ἦταν καταφύγιο ἀγρίων ζώων καί ὁμάδων ληστῶν. Βέβαια σέ ἀργότερα μέ τήν ἐξάπλωση τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ καί τήν ἀνάπτυξη τοῦ μοναχισμοῦ σέ κάποια σημεῖα τῆς Πεντέλης εἶχαν διαμορφωθεῖ μοναστήρια καί σέ ἀπόμακρες περιοχές  ἀσκητήρια.

    Μονή Καισαριανής

        Ὅπως εἶναι γνωστό πρῶτα σέ περιοχές τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας πολύ γρήγορα παράλληλα μέ τή διάδοση τῆς νέας πίστεως νά ἐμφανίζονται καί οἱ πρῶτοι ἀναχωρητές. Κατά τόν 5ον αἰώνα στήν περιοχή τῆς Ἀττικῆς ἱδρύεται ἡ Μονή τῆς Καισαριανῆς, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἕνα συγκροτημένο μοναστικό κέντρο πού προσφέρει σημαντικό ἔργο στήν περιώνυμο Ἀθήνα καί τήν Ἐκκλησία της. Ἀργότερα καί μετά τίς εἰκονομαχικές αἱρέσεις ἱδρύονται καί ἄλλες Μονές, ἡ Μονή Σκριπτοῦ (874) στήν περιοχή τῆς Βοιωτίας, ἡ Μονή τοῦ ὁσίου Λουκᾶ (10ος αἰ.), ἡ Μονή Δαφνίου, ἐνῶ νεώτερες εἶναι οἱ Μονές Νταοῦ Πεντέλης, Ὁσίου Μελετίου Μυϊουπόλεως (Κιθαιρῶνος)  

        Στά νεώτερα χρόνια ἕνας ἄνθρωπος, ὁ Σπήλιος Ἀγαπητός, μέ ἀρκετή ἀγάπη γιά τήν Ἑλλάδα, «πολυσχιδής προσωπικότητα τῆς ἀθηναϊκῆς κοινωνίας, ὁραματιστής τῆς ἰδέας τῆς κηπούπολης» (Ἰωάννης Κουμανούδης, «Η Εκάλη που έφυγε», Ἀθήνα 2001), συνέλαβε τήν ἰδέα τῆς δημιουργίας τοῦ οἰκισμοῦ τῆς σύγχρονης Ἐκάλης. Τό μνημειῶδες ἔργο τοῦ κ. Κουμανούδη δίνει στόν ἐνδιαφερόμενο πλούσια στοιχεῖα γιά τήν ὅλη διαδρομή τοῦ οἰκισμοῦ.      

    Πολεοδόμος Σπήλιος Αγαπητός

          Ἔτσι λοιπόν στά 1920 μέ πρωτοστάτη τόν Σπήλιο Ἀγαπητό καί μιά ὁμάδα διακεκριμένων φυσιολατρῶν δημιουργοῦν ἕνας πυρήνα, πού στόχευε στή δημιουργία ἑνός παραθεριστικοῦ οἰκισμοῦ (κηπουπόλεως), στήν περιοχή τῆς Ἐκάλης. Ὁ οἰκισμός ἀρχικά (1923) εἶχε μετρημένες κατοικίες, πού σταδιακά αὐξήθηκαν καί ὁ οἰκισμός ἄρχισε νά μορφοποιεῖται. Μιά ἀπό τίς προτεραιότητες τῶν οίκιστῶν ἦταν ἡ ὕπαρξη Ἱεροῦ Ναοῦ γιά τίς λατρευτικές ἀνάγκες τῶν χριστιανῶν. Σάν πρῶτο βῆμα, γύρω στά 1925, ἔγινε ἡ κατασκευή τοῦ ναῒσκου τοῦ Ἁγίου Γεωργίου,

    Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου Εκάλης

    πού βρίσκεται στήν ὁμώνυμη πλατεῖα τῆς Ἐκάλης. Ἀργότερα ὅταν  ἡ Ἐκάλη ἁπλώνονταν καί οἱ κάτοικοι της πλήθαιναν, χρειάστηκε μεγαλύτερος Ναός καί σέ πιό κεντρικό σημεῖο τοῦ οἰκισμοῦ. Κατά τή μαρτυρία τοῦ Ἐκαλιώτου κ. Στεφάνου Σκυλακάκη, ὁ πατέρας του Θεόδωρος κάτοικος τῆς Ἐκάλης διευθυντής μιᾶς μεγάλης τεχνικῆς Ἑταιρείας, ἡ ὁποία διαμόρφωνε τόν Ὅσιο Λουκᾶ στή Βοιωτία, ἀνέλαβε μέ τό ἴδιο συνεργεῖο τήν ἀνέγερση τοῦ Ναοῦ, ὑπό τίς ὁδηγίες τοῦ Ἀρχιτέκτονος Σόλωνος Κυδωνιάτη, στά πρότυπα τοῦ ὁσίου Λουκᾶ, μέ τήν ἴδια μορφή καί τά αὐτά ὑλικά μέ πέτρα Ἑκάλης. Οἱ ἐργασίες ἀνεγέρσεως ἄρχισαν τό 1928 καί περατώθηκαν στά 1934. 

    Ἱερός Ναός Κοίμησης Θεοτόκου – Ἁγίας Μαρίνας Ἐκάλης

       Μάλιστα καί δυό παλαιοί οἰκιστές, μακαριστοί πιά, οἱ Χριστόδουλος καί Παναγιώτης Νικολάκης, μοῦ εἶχαν διηγηθεῖ κάποια περιστατικά σχετικά μέ τίς ἐργασίες, καί γύρω ἀπό τό χρόνο τῶν οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν. Καί οἱ δυό Ναξιῶτες τήν καταγωγή, βρέθηκαν νά ἐργάζονται σάν κηπουροί στήν κηπούπολη τῆς Ἐκάλης, καί ἐκτός τῆς κηπουρικῆς δούλεψαν στίς ἐκσκαφές τῶν θεμελίων, ἀλλά καί στό κτίσιμο τοῦ Ναοῦ. «Ὁ ἐνοριακός ναός τῆς Ἐκάλης τιμᾶ τήν αἰώνια μνήμη τῆς Κοίμησης τῆς Θεοτόκου καί τήν Ἁγία Μαρίνα…» κατά τόν κ. Γιάννη Κουμανούδη, αὐτά σημειώνει μεταξύ ἄλλων στό ἐκπληκτικό καί μνημειῶδες ἔργο του: «βλ. ἀν. σ. 64».

        Ἀσφαλῶς μέ γοργό ρυθμό πρέπει νά ἔγινε ἡ ἀνοικοδόμηση τοῦ Ναοῦ μας. Τά ἐγκαίνια του τελέστηκαν στίς 15 Αὐγούστου 1937, ἀπό τόν Μητροπολίτη Τραπεζοῦντος Χρύσανθο, μετέπειτα Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν, τῇ ἀδείᾳ τοῦ κυριάρχου Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Ἰακώβου Βαβανάτσου, ὁ ὁποῖος ἀπό τό 1936 εἶχε κατασταθεῖ ὡς ὁ πρῶτος Μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος.

  • Καβουσανή Τοπογραφή

    Καβουσανή Τοπογραφή

     

     

        Στα τεύχη τῶν μηνῶν: Σεπτεμβρίου καί Ὀκτωβρίου 2009 τῶν «Ελαιανθίων», περιοδική Καβουσανή έκδοση, καταχωρήθηκε  μιᾷ ἐργασία τοῦ κ. Μανόλη Γ. Δρακάκη, «Τά τοπωνύμια τοῦ Καβουσίου στο πρωτόκολλο τοῦ νοταρίου παπα-Ανδρέα Γαλανοῦ (1614-1644)».     

        Διαβάζοντας με μεγάλη προσοχή τό άρθρο αὑτό έννοιωσα βαθειά συγκινήσῃ, καί στο μυαλό μου ήρθαν οἱ στίχοι τοῦ Ψαλμῳδοῦ, που βρισκόμενος στην ἐξορία στῇ μακρινή χώρα τῶν ἀρχαίων Βαβυλωνιῶν, έφερνε στο νοῦ τοῦ τήν πατρίδα τοῦ, τά Ἱεροσόλυμα καί τραγουδούσε μελαγχολικά: «ἐάν ἐπιλάθωμαι σοι Ἱερουσαλήμ επιλισθείη ἡ δεξιά μου, κολληθείη ἡ γλῶσσα μου τῷ λάρυγγι μου ἐάν μή σου μνησθῶ». Μνήσθηκα καί σάν ἀστραπή περᾶσαν ἀπό τῆ θύμησή μου τά δικᾷ μᾷς τοπωνύμια. Οἱ λιτοί μά τόσο όμορφοι τόποι που συγκροτοῦν τοῦ χωρίου μᾷς τήν τοπογεωγραφία. Οἱ τόποι αὐτοί σάν τοῦ κεντήματος τις παραλλαγές συνθέτουν μιᾷ γλυκειά ζωγραφιά, που βρίσκεται σ’ ὅλων μᾷς τῆ θύμηση. 

        Καθῖσα καί σκέφτηκα, αναπόλησα καί ξεδίπλωσα τῆς μνήμης τοῦ τόν ιστό. Κί όσο σκεφτόμουνα καί περιδιάβαινα νοερῶς, πίστευα, πως ξαναπερπατούσα ὅπως τότε, τά μονοπάτια καί τις στράτες, κί όλο ξεδιπλώνονταν κί όλο αναδύονταν ἀπό τό υποσυνείδητό μου κάποιες λεπτομέρειες σάν σε κινηματογραφική ταινία. Νᾷ οἱ τόποι μᾷς, οἱ μοναδικές περιοχές τοῦ χωρίου μᾷς. Τόποι κατάδικοι μᾷς, που δέν χρειάζεται νάχεις κάποιο περιουσιακό στοιχείο γία νᾷ συγγενεύεις μ’ αὑτόν. Ὅταν ξεδιπλώνει ἡ θύμηση ὄλα βρίσκονται σε μιᾷ ἄλλη διεκδίκηση, ὄλα ἀνήκουν στην κοινή περιουσία.

        Ὅσοι τούς ζήσαμε καί βρισκόμαστε μακρυά ἀπό τό χωριό μᾷς, πιστεύω πως στην καρδιᾷ μᾷς τούς κουβαλούμε σάν παραταθήκη ἱερή κί εὐλογημένη.

         Εἷναι παμπόθητα τά χώματα τῶν τόπων αὑτῶν. Εἷναι αγιασμένα τά χώματα τούς γιατί τά διαβήκανε, καί τά περπατήσανε ἀπό μακρυνές εποχές τόσοι καί τόσοι, τις πιό πολλές φορές οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ προπάτορες μᾷς ξυπόλυτοι καί νηστικοί. Τούς δούλεψαν, τούς σμίλευσαν με μεράκι, έχτιζαν στράτες, στήνανε πεζούλες ὅπου νόμιζαν πως θα μπορούσε νᾷ καρπίσει ὁ ἱδρῶτας τούς. Καί στα χρόνια τά δίσεκτα τῆς πικρής σκλαβιάς σκαρφάλωναν ψηλά στα κορφοβούνια γεμᾶτοι ἱδρῶτα, μ’ ἀναστεναγμούς, με κλάματα κί αγωνίες νᾷ στήνονται κάθε μέρα γία τόν επιούσιο τῆς φαμελιάς τούς. Σε μέρες πάλι χαρούμενες, μέρες λευθεριάς στήνανε χορούς κί ξεφαντώματα γία νᾷ χαρούν ὅλοι μαζί καί νᾷ τραγουδήσουν, νᾷ ερωτευτούν καί νᾷ γεννοβολίσουν. Μαζί μ’ αὑτούς, καί μείς οἱ βρίσκονται μακρυά, ὅλοι ἀγαπητοί συγχωριανοί, στα δικᾷ τούς τά χνάρια περπατήσαμε καί περπατούμε τούς τόπους αὑτούς, τούς διαβήκαμε, καί τούς διαβαίνουμε καί αναπνέουμε τις μυστικές ευωδιές, που απλόχερα ὁ καλός Θεός σκόρπισε, στοῦ χρόνου καί τῶν καιρῶν τά γυρίσματα.

        Τις τοποθεσίες τοῦ χωρίου μᾷς, μιᾷ φορά κί  ἔνα καιρό, τις περπάτησαμε με τά πόδια μᾷς, τούς διάβηκαν κί ὁ ἱδρῶτας μᾷς τούς μούσκεψε ὁ ἱδρῶτας μᾷς, καί τούς αισθανθήκαμε καταδίκους μᾷς. Σήμερα βέβαια ἡ άνεση τοῦ αὐτοκινήτου, κάνει νᾷ τούς χάνουμε, μιᾷ καί τούς προσπερνούμε γρήγορα  καί γι’ αὐτό ἀδιάφορα, δίχως νᾷ μπορούμε ν’ αφουγκραστούμε τις μυστικές φωνές π’ εκπέμπουν. Κί ὅσοι ξενιτευτήκαμε κάποτε, κάποτε, ξυπνούν οἱ ἀναμνήσεις καί αναπολούμε τῶν παιδικῶν μᾷς χρόνων τίς χαρές καί τις λύπες.

        Ὅμως στα παιδιά μᾷς δέν τούς μάθαμε, οὔτε καί προφθάσαμε νᾷ τούς δείξαμε τις στράτες με τά καλντερίμια, ὅπου αὑτά σῴζονται ἀκόμη, μήτε τά μονοπάτια, που κί αὑτά χάθηκαν ἀπό τήν α-χρησία, μιᾷ καί τάπνιξαν τά κλαδιά ἀπό τά κατσοπρίνια, οἱ ἀσπάλαθοι (ἀσπάλακος) καί τ’ αγκαθωτά χινοπόδια. Καί ὅμως πρέπει νᾷ ξαναθυμηθούμε οἱ μεγάλοι.  Καί ὅμως πρέπει νᾷ δείξουμε στα παιδιά μᾷς τήν Καβουσανή Τοπογεωγραφία, νᾷ εμφανίσουμε στα μάτια τούς ὅσα πρέπει νᾷ μάθουν κί ἀν κάποτε μπορέσουν νᾷ περπατήσουν τούς τόπους αὑτούς. Καί πιστεύω, πως διψούν καί θέλουν νᾷ μάθουν, Ν’ αγγίξουν νᾷ ψηλαφίσουν τήν πέτρα, τό χῶμα τῶν τόπων αὑτῶν.

        Καθισμένος στο γραφείο μου λοιπόν, περᾶσαν τούτες οἱ νοσταλγικές ἀναμνήσεις. Κί αποφάσισα νᾷ πιάσω χαρτί καί μολύβι καί γράψω. Προσπάθησα νᾷ θυμηθώ κάποιες ἀπ’ τις ιερές τοποθεσίες, που κί ἐγώ ἤ ἔτυχε νᾷ διαβῶ, ἤ ἁπλά ἄκουσα. Νᾷ γράψω καί κάποια περιστατικά που ἐκεῖ γύρῳ έλαβαν χώρα, καί νᾷ έτσι σιγᾷ, σιγᾷ μου ‘ρθαν στό μυαλό μου κάποια ἀπ’ τά πολλά τοπωνύμια. Ὁμολογῶ πως κάποια μπορεί νᾷ τά ξέχασα ἤ νάναι μόλις διακρινόμενα στο  ξεθώριασμα τοῦ γερασμένου νοῦ μου. Ἔγραψα λοιπόν ὅσα μπόρεσα νᾷ θυμηθώ.

        Στην καταγραφή τῶν πολλῶν καί ποικίλης ονοματοδοσίας τοπονυμίων τηρήθηκε ἡ «κατ’ ἀλφάβητον» καταγραφή. Τό θέμα τῆς τοπονυμιογραφίας εἷναι πολύ μεγάλο καί ἀπαιτεῖ χρόνο καί ειδίκευση. Ἐπειδή πρέπει ὅμως νᾷ μή ξεχαστούν καθῖσα καί έκανα μιᾷ καταγραφή γία νᾷ θυμηθούμε γία νᾷ μή ξεχνούμε οἱ μεγάλοι, νᾷ μάθουν οἱ νεώτεροι, καί νᾷ παραμείνουν παρακαταθήκη σ’ ὄλα τά βλαστάρια τοῦ χωρίου μᾷς τοῦ τώρα καί τοῦ αύριο.

        Ἴσως κάποιες τοποθεσίες νᾷ μου διαφεύγουν, ζητῶ λοιπόν, τήν επιείκια ὅλων γία τό τόλμημα μου καί θεωρῶ, πως ἡ προσπάθεια αὑτῇ θα γίνει ἀφορμή γία μιᾷ εκτενέστερη καί περισσότερο τεκμηριωμένη καταγραφή ἀπό Καβουσανούς πλέον ειδημονέστερους ἀπό μένα.

  • Η Γεωγραφία του Αγίου Όρους (Πρώτο Μέρος)

    Η Γεωγραφία του Αγίου Όρους (Πρώτο Μέρος)

    Η Γεωγραφία του Αγίου Όρους

    (Πρώτο Μέρος)

    Τό Ἅγιο Ὄρος βρίσκεται στήν ἀνατολικότερη ἀπό τίς τρεῖς χερσονήσους τῆς Χαλκιδικῆς. Τό μῆκος της  φθάνει τά 60 χιλιόμετρα περίπου καί πλάτος της κυμαίνεται ἀπό 8 μέχρι 12 χιλιόμετρα. Ἡ ὁλική της ἔκταση εἶναι περίπου 385 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Τό ὕψος τῆς χερσονήσου ἀρχίζει ἀπό τή μικρή πεδιάδα, πού βρίσκεται στόν ἰσθμό τοῦ Ξέρξη, καί καθώς προχωροῦμε, ἀνεβαίνει γιά νά καταλήξει στήν πυραμοειδή κορυφή τοῦ  Ἄθω μέ ὑψόμετρο τά 2033 μέτρα.

    Ονομασία

    H μυθολογία θεωρεῖ, ὅτι ἡ ὀνομασία «Ἄθως» προέρχεται ἀπό τόν ὁμώνυμο ἀρχαῖο γίγαντα ὁ ὁποῖος κατά τήν περίφημη γιγαντομαχία ἐκσφενδόνισε κατά τοῦ Ποσειδώνα μιά τεράστια πέτρα ἀπό τήν ὁποία σχηματίσθηκε τό ὄρος «Ἄθως». Μιά ἄλλη μυθολογική παράδοση σημειώνει ἀκριβῶς ἀντίθετο, ὅτι δηλαδή κατά τή γιγαντομαχία ὁ Ποσειδῶν ἦταν αὐτός πού ἔριξε τόν πέτρινο ὄγκο, ἀφοῦ πρῶτα τόν ἔκοψε ἀπό τά Καναστραία ἄκρα τῆς χερσοννήσου τῆς Κασσάνδρας, κατά τοῦ γίγαντος Ἄθω ἤ Ἀθέως, καί μ’ αὐτή τήν τεράστα λίθινη πέτρα  τόν καταπλάκωσε, σκοτώνοντάς τον. Ἔκτοτε ἔμεινε ἐκεῖ στά βάθη θαμένος, ἐνῶ πάνω του ὀρθώθηκε ὁ τεράστιος κῶνος τοῦ Ἄθωνος.

    Κατά τον Όμηρο

        Στήν Ἰλιάδα ὁ Ὅμηρος ἀναφέρει στόν Ἄθω, μιλώντας γιά τό ταξίδι τῆς Ἥρας ἀπό τόν Ὄλυμπο πρός τή Λῆμνο, καί σημειώνει ὁ ποιητής : 

    «Ἥρη δ’ ἀῒξασα λίπε ῥίον Οὐλύμποιο…

    ἐξ Ἀθόω δ’ ἐπί πόντον ἐβήσετο κυμαίνοντα

    Λῆμνον δ’ εἰσαφήκανε…» (Ξ, 22).

      Κατά τον Ηρόδοτο

      Ὁ Ἡρόδοτος καταγράφοντας στήν Ἱστορία του τήν καταστροφή τοῦ περσικοῦ στόλου τό 491 π.Χ. στή χερσόνησο τοῦ Ἄθω, σημειώνει: «Ἐξ Ἀκάνθου δέ ὁρμώμενοι τόν Ἄθων περιέβαλλον, ἐπιπεσών δέ σφί περιπλέουσι βορέης ἄνεμος μέγας τε καί ἄπορος κάρτα τρηχέως περιέσπε πλήθεϊ πολλάς τῶν νεῶν ἐκβάλλων πρός τόν Ἄθων· λέγεται γάρ κατά τριηκοσίας τῶν νεῶν τάς διαφθαρείσας εἶναι, ὑπέρ δέ δύο μυριάδας ἀνθρώπων· ὥστε θηριωδεστάτης ἐούσης τῆς θαλάττης ταύτης τῆς περί τόν Ἄθων οἱ μέν ὑπό τῶν θηρίων διεφθείροντο ἁρπαζόμενοι οἱ δέ πρός τά πέτρας ἀρασσόμενοι». Ἡ ἄγρια ἐμπειρία πού δοκίμασε ὁ Μαρδόνιος τόν ἔκανε νά ἐπιστρέψει ἄπρακτος πίσω στήν Ἀσία. Ἐνῶ ἀργότερα ὁ Δάτις καί ὁ Ἀρταφέρνης, προτίμησαν στή νέα ἐκστρατεία κατά τῶν Ἀθηναίων νά πλεύσουν μέσω τῶν νησιῶν τοῦ Αἰγαίου πελάγους, γιά νά ἀποφύγουν τήν Ἀθωνική χερσόνησο: «δείσαντες μάλιστα τόν Ἄθω».

    Κατά τον Πλούταρχο

        Ὁ Πλούταρχος ἀργότερα  θά σημειώσει, ὅτι ὁ Ξέρξης πού ἀνέλαβε τήν ἐκστρατεία κατά τῆς Ἑλλάδος, ὅταν ἔφθασε στόν Ἄθω θυμήθηκε τό πάθημα τοῦ Μαρδονίου καί κοιτάζοντας τόν περήφανο Ἄθω, ἄρχισε νά λέει: “Ἄθω τό ὑπερήφανον ὄρος οὐρανόμηκες, μή αὐθαδιάζῃ ἐμποδίσαι τήν ὁδοιπορίαν μου, ἤ δέ μη γε θέλω σε ποιῆσαι ἰσόπεδον καί ῥίψω σε κατά κεφαλῆς εἰς τήν θάλασσαν“. Ἐπειδή ὁ ὑπερήφανος Ξέρξης διαπίστωσε, ὅτι ὁ Ἄθως δέν πτοεῖται ἀπό τίς παιδαιριώδεις αὐτές ἀπειλές ἀναγκάστηκε  νά διανοίξει διώρυγα γιά νά περάσει μέ τό στόλο του.

        Ὁ ἀρχαῖος γεωγράφος καί ἀστρονόμος Στράβων περιγράφοντας τόν Ἄθω λέει: “Ὁ Ἄθως ἐστι ὄρος μέγα τε μαστοειδές, ὀξύτατον, ὑψηλότατον, οὗ οἱ τήν κορυφήν οἰκοῦντες ὁρῶσι τόν ἥλιον ἀνατέλλοντα πρό τριῶν ὡρῶν τῆς ἐν παραλίᾳ Ἀνατολῆς“.

        Λέγεται ὅτι ὁ ἀρχιτέκτων Δεινοκράτης ἔκανε πρόταση στό Μέγα Ἀλέξανδρο νά διασκευάσει τόν Ἄθω σέ τεράστιο ἀδριάντα του. Ὅμως ὁ συνετός βασιλιᾶς τοῦ εἶπε χαρακτηριστικά: “ἄφες τό ὄρος ὡς ἔχει, ἀρκεῖ γάρ ὅτι ἕτερος βασιλεύς κατέλιπεν ἀΐδιον τήν ἀλαζονείαν του διορύξας αὐτό“.  Τέλος ὁ Ἀπολλώνιος ὁ Ρόδιος γράφει ὅτι ἡ σκιά τοῦ Ἄθω κατά τή δύση τοῦ ἥλιου ἔπεφτε πάνω στό ἄγαλμα βοός πού βρίσκονταν στή Μύρινα τῆς Λήμνου. Μάλιστα ἀπ’ αὐτό τό γεγονός εἶχε δημιουργηθεῖ ἕνα λογοπαίγνιο “Ἄθως σκιάζει ὦτα Λημνίας βοός“, πού τήν ἔλεγαν γιά τόν ἄνθρωπο πού ἄν καί μακριά βρισκόμενος μποροῦσε νά βλάψει τό συνάνθρωπό του.   (συνεχίζεται)

     

     

  • Ιστορική Πορεία στην Αγία Μαρίνα Εκάλης

    Ιστορική Πορεία στην Αγία Μαρίνα Εκάλης

    Ἐκ βαθέων

        Ἦταν, Πέμπτη 5 Ἰουνίου τοῦ 1986, ὅταν μέ τό Διοριστήριο Γράμμα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς στά χέρια μου κατέφθανα μέσα στό ἀπογευματικό λιοπύρι στήν ὄμορφη Ἐκάλη, μέ προορισμό νά ἀναλάβω ἐφημεριακή ὑπηρεσία στήν Ἐνορία τῆς Κοιμήσεως Θεοτόκου, ἤ ὅπως ἀλλοιῶς τή λέμε στήν Ἁγίας Μαρίνας.  

         Ἡ Ἐκάλη ἦταν μιά περιοχή γιά μένα ἄγνωστη. Μιά περιοχή πού κατοικεῖται ὡς ἐπί τό πλεῖστον ἀπό ἐπωνύμους καί ἐν πολλοῖς πετυχεμένους ἀνθρώπους.

        Ἡ τοποθέτησή μου στήν συγκεκριμένη ἐνορία ἦταν μιά ποιμαντική ἀπόφαση τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου Ἀττικῆς κυροῦ Δωροθέου (+1993). Καί ἐξομολογοῦμαι μέ εἰλικρίνεια, ὅτι ποτέ δέν εἶχα  φανταστεῖ τό χῶρο αὐτό, μιά καί ποτέ δέν ἐπεδίωξα τέτοιο διορισμό στή συγκεκριμένη αὐτή θέση, οὔτε κἄν εἶχα διανοηθεῖ ποτέ μου μιά τέτοια ἐπιλογή τοῦ πολιοῦ Μητροπολίτου γιά τό ἄτομό μου. Διορίστηκα κυριολεκτικά πιεζόμενος ἀπό τόν Ἐπίσκοπο μας στήν Ἐνορία αὐτή. Μέχρι στίς 29 Μαρτίου 1986 πού μοῦ ἔγινε ἡ ὑπόδειξη γιά μετάθεση στήν Ἐκάλη, ἐφημέρευα στόν Ἱερό Ναό τοῦ Ἁγίου Βλασίου στό Μενίδι, ἱερατικά προϊστάμενος, καί παράλληλα λειτουργοῦσα καί τήν ἕδρα τοῦ καθηγητῆ τῶν Θρησκευτικῶν  στό 1ο Λύκειο τῶν Νέων Λιοσίων (Ἰλίου σήμερα).

        Ἡ τοποθέτηση αὐτή μέ ἔφερνε πολύ μακριά καί ἀπό τήν κατοικία μου καί τό σχολεῖο στό ὁποῖο ὑπηρετοῦσα. Ἔβλεπα τή χρονοβόρα διαδικασία τῆς διαδρομῆς καί τρόμαζα, ἀφοῦ καί τό Θυσιαστήριο καί ἡ Καθηγητική ἕδρα χρειάζονταν χρόνο καί ἡρεμία, προπάντων ἡρεμία, γιά νά τελεσιουργηθοῦν τά λειτουργήματα πού εἶχα ἐπωμισθεῖ. Ὅμως παρά τούς πολλούς ἀρχικούς ἐνδοιασμούς καί ἀναβολές μου, τρίμηνη ἄρνηση γιά τή συγκεκριμένη τοποθέτηση, τελικά ὑπέκυψα στήν πίεση, κάνοντας ὑπακοή στήν ἐπισκοπική ἐπιμονή.

       Καί νά μαι τώρα 28 Μαῒου 1986 μέ τό Διοριστήριο στό χέρι ἕτοιμος γιά τήν καινούργια ἐφημεριακή ἔπαλξη.

         Ὁμολογῶ, πώς συναισθήματα πολλά καί ποικιλόμορφα γεννήθηκαν στό βάθος τῆς καρδιᾶς μου, ὅταν πῆρα ἀπό τά ἀρχιερατικά χέρια τοῦ γέροντος ἐπισκόπου τό διοριστήριο γράμμα γιά τήν Ἐνορία τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Ἐκάλης, καί ἀκόμη περισσότερα, ὅταν δρασκέλιζα τό κατῶφλι τοῦ Ναοῦ. Λές καί ἦταν ἡ πρώτη φορά πού ἀναλάμβανα ἐφημέριος,  καί ἄς εἶχα 18 χρόνια στήν ἱερατική διακονία καί ἀρκετές  ἐμπειρίες ἀπό τίς Ἐνορίες, πού εἶχα μέχρι τότε θητεύσει ὡς Ἐφημέριος. Βέβαια πάντοτε ἡ καινούργια θέση, σ’ ὁποιον-δήποτε χῶρο κι ἄν εἶναι δημιουργεῖ φόβους, ἀλλά καί ἀπαρχή πολλῶν σκέψεων. Ἡ ὁποισδήποτε μετάθεση εἶναι σχεδόν σάν τόν ἀρχικό διορισμό. Ὅπως τήν πρώτη φορά πού πατοῦμε στό σκαλοπάτι τῆς πρώτης μας θέσης.

         Ἀνέβηκα, λοιπόν μέ κάποιο φόβο τά σκαλοπάτια τῆς αὐλῆς πού περιβάλλει τόν Ναό. Ὁ ἀπογευματινός ἥλιος τοῦ καλοκαιριοῦ ἐκτυφλωτικός σκόρπιζε τίς καυτερές  ἀκτῖνες του  στήν εἴσοδο τοῦ Ναοῦ. Ἡ ἔντονη εξωτερική φωτεινότητα ἐρχόταν σέ πλήρη ἀντίθεση μέ τό λίγο φυσικό  φῶς πού εἶχε ὁ Ναός. Ἡ ἀντίθεση αὐτή ἔχει μιά ξεχωριστή ὑποβλητικότητα, πού πάντοτε δημιουργεῖ τό ἱερό δέος στόν εἰσερχόμενο ἄνθρωπο. Μπαίνοντας στόν ἱερό χῶρο αἰσθάνθηκα κι ἐγώ τό ἱερό ρῖγος νά διαπερνᾶ τήν ραχοκοκαλιά μου. Ἤμουν σ’ ἕνα καινούργιο περιβάλλον. Σέ μιά περιοχή ἄγνωστη μέ ὄνομα ἠχηρό, μέ τή δική της ἰδιοπροσωπία. Μέ ἀνθρώπους πού ἀποτελοῦν τούς πρώτους στήν οἰκονομική καί κοινωνική ζωή τῆς πατρίδος μας. Περιοχή μέ ἀπαιτήσεις. Περιβάλλον τελείως ἄγνωστο. Σιωπηλά ἄναψα ἕνα κερί καί προσκύνησα τίς ἅγιες Εἰκόνες καί στάθηκα μέ ἰδιαίτερη προσοχή στήν Ἐφέστια εἰκόνα τῆς πολιούχου Ἐκάλης Ἁγίας Μαρίνας.   

        Στόν κῆπο τοῦ Ναοῦ ὁ τότε ἐφημέριος πατήρ Παναγιώτης, προσπαθοῦσε νά ξεδιψάσει τά πολλά φυτά τοῦ κήπου. Πάσχιζε αὐτός, πάσχιζαν κι αὐτά νά πιοῦν νερό καί νά ξεδιψάσουν τήν μαραμένη, ἀπ’ τή λαύρα τοῦ καλοκαιριοῦ θωριά τους. Συμβολισμός βαθύς καί ἀξιοπρόσεκτος καί σέ μένα  τήν στιγμή αὐτή, πού καινουργιοφερμένος βημάτιζα τόν ἱερό χῶρο. Μετά τόν χαιρετισμό καί τήν αὐτο-σύστασή μου κατέθεσα στά χέρια τοῦ παπα-Παναγιώτη, ἦταν ὁ Πρόεδρος τοῦ τότε Ἐκκλησιαστικοῦ Συμβουλίου, τό Μητροπολιτικό Γράμμα.

       Σέ λίγο ἔξω στή σκιά πού ἔκαναν τά πεῦκα, ἦρθε  τό καλοσώρισμα,  ὁ καφές καί τό πρῶτο ἐκαλιώτικο νερό νά μοῦ δώσουν μιά δροσερή ἀνάσα. Ρουφώντας τίς γουλιές τοῦ καφέ ἄκουγα τίς διάφορες πληροφορίες, ἐμπειρίες, καί ὅσα ἄλλα μοῦ ἔλεγε ὁ νέος μου συλλειτουργός καί πιό παλαιότερος στήν Ἐνορία παπα-Πᾶνος.

       Ἔτσι  ἄρχισε σιγά, σιγά ἡ ἐφημεριακή μου διακονία στόν ἱερό χῶρο τῆς Ἐνορίας.  

        Πέρασαν ἀπό τότε 20 χρόνια. Πολλά τά εὐχάριστα καί δυσάρεστα γεγονότα πού ἔγιναν στό κύλισμα αὐτῶν τῶν χρόνων αὐτῶν καί ζυμώθηκαν μέ τό εἶναι μου. Πολλά μέ σημάδεψαν καί μοῦ σμίλευσαν τήν προσωπικότητα. Γνώρισα πολλούς ἐπωνύμους καί μή, ἁπλοϊκούς ἀνθρώπους καί μορφωμένους, πού καθένας μέ τό βίωμά του καί τήν προσωπική του ἀκτινοβολία ἔρχεται στό χῶρο τοῦ Ναοῦ.

        Ἔρχονται πολλοί στήν Ἁγία Μαρίνα γιά πολλούς καί διαφόρους λόγους. Ἄλλοι γιά νά ἀποθέσουν τήν ἱκεσία τους, τό παράπονό τους, τήν εὐχαριστία τους, τήν ἐξομολόγηση στό πετραχήλι τοῦ πνευματικοῦ, νά κοινωνήσουν καί νά μεθέξουν τῆς ζωοδότρας τροφῆς τοῦ Δεσποτικοῦ Σώματος καί Αἵματος. Ἄλλοι ἔρχονται γιά νά τελέσουν τό γάμο τους ἤ νά βαπτίσουν τό παδί τους. Πλῆθος κόσμου στό πανηγύρι στίς 17 Ἰουλίου. Εἶναι πολύ συγκλονιστικό τό γεγονός νά βλέπει κανείς μέσα στήν καλοκαιριάτικη ζέστη τοῦ Ἰουλίου ἑκατοντάδες ἀνθρώ-πων νά στέκονται στή σειρά τους ὑπομονετικά γιά νά ἀνάψουν τό κερί ἤ τή λαμπάδα τους καί νά ἀσπασθοῦν τήν εἰκόνα τῆς Ἁγίας Μαρίνας.

         Εἶδα σημαντικά γεγονότα. Μπῆκα σέ σπίτια πού ποτέ δέν φανταζόμουν. Ἄκουσα χαρές, ἀφουγκράστηκα ἀγωνίες καί πίκρες τῶν ἀνθρώπων πού ζήτησαν τήν δική μου ταπεινή βοήθεια, ὕψωσα ἀμέτρητες φορές τά ἁμαρτωλά χέρια μου σέ ἱκεσία ἀπό τό ἐπίγειο πρός τό ὑπερουράνιο Θυσιαστήριο τελώντας τήν λειτουργία τῆς Εὐχαριστίας τοῦ Θεοῦ “ὑπέρ τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων καί τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων“, ἔτσι  ζυμώθηκα μέ τόν ἱερό της χῶρο αὐτό πού τόν θεωρῶ πολύ οἰκεῖο μου καί πάντοτε θεωρῶ ἀνεξόφλητο τό χρέος μου πρός τήν Ἁγία Μαρίνα, ἀλλά καί πρός ὅλους τούς πιστούς χριστιανούς τῆς Ἐκάλης…

     

  • Το αμέθεκτο της θείας ουσίας – Έμμεση θεία Αποκάλυψη (ΙΙΙ)

    Το αμέθεκτο της θείας ουσίας – Έμμεση θεία Αποκάλυψη (ΙΙΙ)

        Η δίψα της θεογνωσίας είναι μια πραγματικότητα που υπάρχει σ’ όλους τους ανθρώπους όλων των αιώνων. Όμως ο Θεός είναι μια πραγματικότητα που ανήκει σε μια τάξη πολύ διαφορετική, από την τάξη που ανήκουν  οι πραγματικότητες του αισθητού κόσμου. Μεταξύ Θεού και κόσμου δεν υπάρχει καμιά κλίμακα σύγκρισης. Ο άνθρωπος επεχείρησε μονομερώς να πλησιάσει την πραγματικότητα του Θεού, έχοντας σαν καθοδηγητή του τη θεία φλόγα που κατοικεί στο είναι του, δείγμα της συγγένειας με το θείο του δημιουργό. Προσπάθησε μέσα από τη λογική, τη γνώση να φτάσει το θείο Είναι.  Όλες οι ανθρώπινες προσπάθειες για να γεφυρωθεί η απόσταση, που τον χώριζε από το Θεό, δεν έφεραν το ποθούμενο αποτέλεσμα. Το θείο παρέμενε μυστήριο. Γιατί μυστήριο και γνώση δεν συμπορεύονται.

       Οι διάφορες θρησκείες που στο διάβα των αιώνων δημιούργησε το ανθρώπινο πνεύμα, «το πόθον πλανώμενον επί Θεού ζήτησιν» ( Γρηγόριος ο Θεολόγος ), και στις οποίες, από τις πιο χονδροειδείς, μέχρι τις πιο λεπτές, εγκρύπτεται αυτή η βαθιά αγωνία της προσέγγισης του θείου μαρτυρεί περίτρανα την προς τα άνω κίνηση. Τόσο στην ετυμολογία της λέξεως άνθρωπος (αναθρέω= βλέπω προς τα πάνω, ή αναθρώσκω= αναπηδώ, τινάσσομαι προς τα πάνω, ή ανά + θερ+ όψ= άνθρωπος, αυτός που διευθύνει την όψη του προς τα ψηλά), βλέπουμε τονίζεται η προς τον  Θεό έλξη. Αλλά και αυτή της λέξεως θρησκεία= ψιθυρίζω προσευχές, ή από τη ρίζα *θρα, ρήμα α-θρέ-ω, «ες το πεδίον το τρωικόν αθρήσειεν» ο Αγαμέμνονας παρατηρούσε από το πλοίο του τον κάμπο της Τροίας και συχνά πυκνά βογγούσε κοιτάζοντας κάθε τόσο ψηλά στο Δία (Νίκου Βαρδιάμπαση, Ιστορία μιας λέξης). Ο μακαριστός καθηγητής της Θρησκειολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Λεωνίδας Φιλιππίδης, θεωρεί τη λέξη σαν μεταγραφή της εβραϊκής λέξεως derech-ja (= δρόμος Γιαχβέ). Η θρησκεία, μ’ άλλα λόγια  δείχνει τη προσπάθεια που καταβάλει ο άνθρωπος για να ανασυνδεθεί με το Θεό. Αυτό οπωσδήποτε  φανερώνει, ή μάλλον προϋποθέτει την απομάκρυνση, τελικά την πτώση.

        Αν όμως απέτυχαν οι ανθρώπινες προσπάθειες για το πλησίασμα του Θεού, ο Θεός αυτό- αποκαλύπτεται στον άνθρωπο, θέλοντας έτσι ο Ίδιος να

    γεφυρώσει το χάσμα, ώστε να φωτίσει και να λυτρώσει τον άνθρωπο.

         Ο Άκτιστος και Απρόσιτος Θεός όμως δεν αποκαλύπτει στα κτίσματα την άκτιστη Ουσία του, που είναι απόλυτα απλή και άπειρη και γι’ αυτό είναι υπεράγνωστη, απρόσιτη και αμέθεκτη.

        Η άκτιστη θεία ουσία έχει πολλαπλή άκτιστη θεία ενέργεια, που είναι ουσιώδης κίνηση και δύναμη, η οποία δημιουργεί, ουσιοποιεί και ζωοποιεί όλα τα υπαρκτά κτίσματα. Ο άπειρος και άκτιστος Θεός δεν αποκαλύπτει στα κτίσματα την άκτιστη ουσία του, που είναι υπεράγνωστη, απρόσιτη και άρα αμέθεκτη. Αποκαλύπτεται όμως , σχετικά πάντοτε, με τις άκτιστες ενέργειές Του, είτε έμμεσα, δηλαδή μέσα από τα κτίσματα (δημιουργία) «τα γαρ αόρατα αυτού από κτίσεως κόσμου τοις ποιήμασι νοούμενα καθοράται, ή τε αίδιος αυτού δύναμις και θειότης» (Ρωμ.1,20) , είτε άμεσα, με υπερφυσικό τρόπο. Τη θεμελιώδη αυτή αλήθεια, που αποτελεί διδασκαλία μονάχα της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας, τη διατυπώνει πολύ χαρακτηριστικά ο Μέγας Βασίλειος: «Αλλ’ οι μεν ενέργειαι ποικίλαι, η δε ουσία απλή. Ημείς δε εκ μεν των ενεργειών γνωρίζειν λέγομεν τον Θεόν ημών, τη Δε ουσία αυτή προσεγγίζειν ουχ υπισχνούμεθα. Αι μεν γαρ ενέργειαι Αυτού προς ημάς καταβαίνουσιν, η δε ουσία Αυτού μένει απρόσιτος» ( Επιστ. 234).

         Έμμεσα αποκαλύπτει τον Θεό ολόκληρη η δημιουργία. Ο κόσμος, κόσμημα εξαγγέλλει την δημιουργική άκτιστη ενέργεια του Θεού, «οι ουρανοί διηγούνται δόξαν Θεού, ποίησιν δε χειρών αυτού αναγγέλλει το στερέωμα» (Ψαλμ.). Και ο ίδιος ο άνθρωπος προικισμένος με ιδιαίτερα χαρίσματα, αφού έχει πλασθεί «κατ’ εικόνα Θεού» εικονίζει, αλλά καλείται προς τον δημιουργό του. Και κάθε καλό και ωφέλιμο που διαπράττει, δεν αποτελούν δημιουργήματα «εκ του μη όντος», αλλά είναι ενεργήματα και εκβλαστήσεις της ζωοποιού «πνοής» του Θεού που έχει στο είναι του, «ούτως ο εκ  Θεού λόγος πάσι σύμφυτος και πρώτος εν ημίν νόμος και πάσι συνημμένος επί Θεόν ημάς ανήγαγεν εκ των ορωμένων» κατά τη θεολογούσα γλώσσα του Γρηγορίου του Θεολόγου. Και εν προκειμένω νόμος του Θεού είναι ο ενυπάρχων στον κάθε άνθρωπο έμφυτος ηθικός νόμος, που προτρέπει ή αποτρέπει,  που επαινεί ή κατηγορεί. Είναι η ηθική συνείδηση με την οποία «ενδείκνυται το έργον του νόμου γραπτόν εν ταις καρδίαις ημών, συμμαρτυρούσης της συνειδήσεως…» (Ρωμ.2, 14-15). 

        Ἀπό τή στιγμή τῆς θείας Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ ἄρχισε, καί μέ ὅλο τό κοσμοσωτήριο ἔργο Του, πού κορυφώθηκε στή θυσία πάνω στό Σταυρό, ἀλλά καί μέσα ἀπό τό θρίαμβο τῆς Ἀναστάσεώς Του, ἄρχισε καί ἡ δυνατότητα τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου.

        Ἀπό τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς καί μέχρι σήμερα ἔχει ἀρχίσει ἡ ἐπίσημη ἔνταξη στήν Ἐκκλησία πολλῶν ἑκατομμυρίων ἀνθρώπων. Πάνω ἀπό 2000 χρόνια ἀκούγεται ἡ φωνή τοῦ Χριστοῦ, πού μᾶς προσκαλεῖ νά γίνουμε πάλι παιδιά του «Δεῦτε πρός με πάντες πάντες οἱ κοπιῶντες καί πεφορτισμένοι κἀγώ ἀναύσω ὑμᾶς», ἐνῶ παράλληλα διαρκῶς ἐπεκετείνεται καί ἡ προσταγή Του γιά μαθητεία, ἀλλά καί ἔνταξη μέσα ἀπό τό ἅγιο Βάπτισμα τῶν ἀνθρώπων.

        Ὅσοι πίστεψαν στό Χριστό, ἀλλά καί ἐμεῖς σήμερα, ὀνομάζονται «Χριστιανοί» δηλαδή ἀνθρωποι πού ἀποδέκτηκαν τόν Χριστό καί τόν πιστεύουν Θεό καί Σωτήρα τους. 

         Ὁ ἄνθρωπος γίνεται χριστιανός ἀπό τή στιγμή πού θά πιστέψει τόν Χριστό, Θεό καί Σωτήρα του καί θά ζητήσει νά βαπτισθεῖ «εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Ματθ.   ). Μέ τό βάπτισμά μας ἐντασσόμαστε στήν Ἐκκλησία. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ καί κατά συνέπεια ὁ Χριστός «παρατεινόμενος εἰς τούς αἰῶνες».  

    (πΚΦ)

     

  • H Εκκλησια Πηγη πληροφοριων (ΙV)

    H Εκκλησια Πηγη πληροφοριων (ΙV)

        Ὁ ἄνθρωπος πού ἐπιθυμεῖ νά πληροφορηθεῖ γιά τίς ἀλήθειες τῆς πίστεως μας χρειάζεται νά καταφύγει κάπου καί νά βρεῖ τίς πληροφορίες πού πρέπει. Ἡ Ἐκκλησία μας εἶναι ἡ πρώτη καί μοναδική πηγή πληροφοριῶν, γιατί μέσα στήν ἀδιάκοπη ἱστορική της πορεία διασώζεται τό κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ. Μέσα σ’ αὐτή ὑπάρχει αὐτό πού λέμε «Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας» καί ἡ ὁποία τή διακρίνουμε σέ προφορική καί σέ γραπτή. Στά ἀρχικά χρόνια οἱ Ἀπόστολοι μόνο προφορικά δίδασκαν τούς ἀνθρώπους τή διδασκαλία πού παρέλαβαν ἀπό τόν Κύριο. Ἀργότερα, λόγοι κατηχήσεως ἐπέβαλαν τήν ἀνάγκη συγγραφῆς διαφόρων κειμένων ἀπό τούς ἴδιους τούς Ἀποστόλους. Στά κείμενα αὐτά καταγράφτηκαν κάποιες βασικές ἀλήθειες, πού οἱ ἴδιοι εἶδαν μέ τά μάτια τους καί ὄχι μόνο εἶδαν, ἀλλά καί τίς βίωσαν. Βέβαια μόνο ἐλάχιστα εἶναι τά γραμμένα στά ἱερά κείμενα, πού ἔχουμε σήμερα στά χέρια μας, μιά καί λόγοι πρακτικοί δέν ἐπέτρεπαν λεπτομέρειες στήν καταγραφή. Τά μέσα γραφῆς, οἱ συνθῆκες πού ζοῦσαν οἱ χριστιανοί, ἦταν οἱ βασικές δυσκολίες γιά τήν καταγραφή λεπτομερειῶν, πού θά θέλαμε ἐμεῖς οἱ ματαγενέστεροι χριστιανοί νά ἔχουμε. Πάντως τά ὅσα εἶναι γραμμένα στά Ἱερά Κείμενα τῆς Καινῆς Διαθήκης σέ συνδυασμό μέ ὅσα ἄλλα διασώζει ἡ Ἱερά Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας μᾶς δίνουν ὁλοκληρωμένη τήν εἰκόνα γιά τό μήνυμα πού ἔφερε στόν κόσμο καί τόν ἄνθρωπο ἡ Ἐνανθρώπιση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.  

        Τά στοιχεῖα πού δέν ἔχουν γραφεῖ στά Εὐαγγέλια γιά τό Πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ζοῦν καί ὑπάρχουν στή ζωντανή Ἱερά Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας. Ἕνας ἀρχαῖος ὁρισμός σημειώνει πολύ χαρακτηριστικά, ὅτι στήν Ἱερά Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας «ἀνήκει κάθε τι πού ἔγινε πιστευτό πάντοτε, παντοῦ καί ἀπό ὅλους». Ὕστερα ἀπ’ αὐτά μποῦμε μέ δυό λόγια νά ποῦμε, ὅτι ἡ Ἱερά Παράδοση ἀποτελεῖ τή δεξαμενή τῶν πληφοροριῶν μας γιά τήν πίστη μας. Μέσα ἀπ’ αὐτή στά πρῶτα κιόλας χριστιανικά χρόνια ξεπήδησαν καί τά γραπτά κείμενα τῆς Καινῆς Διαθήκης. Τόσο λοιπόν ἡ προφορική Παράδοση, ὅσο καί τά γραπτά κείμενα διατηροῦνται μέσα στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας ἀπό τήν ὁποία μαθαίνουμε χωρίς ἀλλοιώσεις καί παρερμηνεῖες τίς ἀλήθειες της, πού μᾶς σώζουν.

    (πΚΦ)

     

  • Ἡ ζωή τῆς κοινωνίας τῶν ἁγίων

    Ἡ ζωή τῆς κοινωνίας τῶν ἁγίων

    Κυριακή 11 Απριλίου 2010

    ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΜΥΡΟΦΟΡΩΝ

    (Πραξ. 5, 12-20)

    H Ζωή της Κοινωνίας των Αγίων

        Στήν Πασχαλινή περίοδο ἡ Ἐκκλησιαστική λειτουργική μας παράδοση ἔχει καθιερώσει τά ἀναγνώσματα τῶν ἀποστολικῶν περικοπῶν νά τά ἀντλεῖ ἀπό τό βιβλίο τῶν Πράξεων. Τό βιβλίο αὐτό γραμμένο ἀπό χέρι τοῦ εὐαγγελιστῆ Λουκᾶ κάνει τήν ἐξιστόρηση τῶν γεγονότων μετά τήν Ἀνάσταση καί περισσότερο ἀπό τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. Ποιά ἦταν ἡ πορεία τῶν γεγονότων; ἔσβυσε τό θέμα Χριστός ἤ ὑπῆρξε συνέχειά του μέσα στήν ἀνθρώπινη ἱστορία. Ἡ παράδοση μᾶς βεβαιώνει πώς ἡ δυναμική τοῦ Ἰησοῦ συνεχίστηκε. Τό πῶς της τό μαθαίνουμε μέσα ἀπό τήν καταγραφή τοῦ βιβλίου τῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων.

        Εἶναι αὐτονόητο ὅτι τό καινούργιο μέγεθος πού ἀρχίζει νά κάνει τήν ἐμφάνισή του δέν ἔτυχε τῆς καλύτερης ὑποδοχῆς. Μάλιστα ἡ περιοχή πού πρωτακούστηκε ἔδειξε τόση ἐχθρότητα στόν κομιστή καί θεμελιωτή αὐτῆς τῆς νέας πραγματικότητος, πού θά ἀνέμενε κανείς τό κλείσιμό της.

        Ἡ δυσκολία τοῦ ἐγχειρήματος τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο ξεκινοῦσε ἀπό τό ἴδιο τό μήνυμα, πού δέν εἶναι μόνο μιά θεωρία, μιά φιλοσοφία, ἀλλά ἕνας νέος τρόπος ζωῆς στήν κατατραυματισμένη ἀπό τήν πτώση ἀνθρώπινη ὕπαρξη. Ὁ Χριστός, καί  ὅπως γνωρίζουμε ὅλοι δέν εἶναι ἕνας φιλόσοφος ἤ ἕνας ἱδρυτής μιᾶς θρησκευτικῆς κοινότητος δίπλα στίς τότε ὑπάρχουσες. Ὁ Χριστός εἶναι ὁ ἐνσαρκωμένος Θεός καί Λόγος τοῦ Πατρός, πού ἔρχεται στόν κόσμο προσκαλώντας τόν ἄνθρωπο νά μετέχει σ’ ἕνα νέο τρόπο ζωῆς, προεκιμένου μέσα ἀπ’ αὐτόν νά ἐπαναποκτηθεῖ ἡ ἀκεραιότητα τῆς καθολικῆς φύσεως. Ἡ πραγμάτωση αὐτή ἀρχίζει ἀπό τό μέγεθος πού ὀνομάστηκε Ἐκκλησία.

        Μετά λοιπόν τήν Πεντηκοστή ἤδη ἔχουμε τούς πρώτους ἀποδέκτες αὐτῆς τῆς καινούργιας ἀρχῆς. Οἱ Ἀπόστολοι μέ τρόπο σοβαρό καί ὑπεύθυνο ἀναλαμβάνουν τήν ἐξαγγελία. Στό σχῆμα αὐτό παρά τίς δυσκολίες εἰσέρχονται πλήθη ἀνθρώπων. Οἱ ἴδιοι οἱ κήρυκες μέσα ἀπ’ αὐτήν τήν ν αὔξηση θέτουν καί τό σχῆμα τῆς ὀργανώσεώς του. Ἡ Ἐκκλησία ἔπρεπε νά ὀργανωθεῖ γιά νά μπορέσει νά ἐπιτύχει τό σκοπό της.

        Ἤδη στό 6ο κεφάλαιο, ἀπό τό ὁποῖο εἶναι παρμένη ἡ σημερινή περικοπή, οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι βλέπουν, ὅτι ἡ συνεχής αὔξηση τῆς Ἐκκλησίας καί ἡ κοινότητα ζωῆς στήν ὁποία πορευόταν, χρειάζονταν νά ὀργανωθεῖ. Ἐπειδή ἡ κοινωνία τῶν μελῶν ἦταν στήν κυριολεξία θαυμαστή, ἀφοῦ καί τό φαγητό τους ἀκόμη ἦταν κοινό. Κάποια ὅμως στιγμή οἱ Ἀπόστολοι διαπιστώνουν, πώς τό κύριο μέλημά τους ἦταν τό κήρυγμα, καί ὄχι ἡ διακονία τοῦ φαγητοῦ καί τῶν ἄλλων ζητημάτων, τά ὁποῖα θά μποροῦσαν κάποια ἄλλα μέλη τῆς Ἐκκλησίας νά διαχειριστοῦν. Ἔτσι μέσα ἀπό μιά συζήτηση μέ τούς πιστούς γίνεται ἡ ἐκλογή στήν ἀρχή ἑπτά προσώπων κοινῆς ἀποδοχῆς πού ἀνάλαβαν τήν πράξη τῆς καθημερινότητος στήν Ἐκκλησία.

        Ἐκεῖνο πού ἐντυπωσιάζει εἶναι ἀσφαλῶς τό ἐνδιαφέρον τῶν ὑπευθύνων νά μήν παραγνωρίζεται καί ἡ καθημερινή βιολογική ἀνάγκη τῶν πιστῶν. Ποτέ στήν Ὀρθόδοξη διάστασή της ἡ Ἐκκλησία δέν ἑστίασε τη μέριμνά της σέ μιά μονάχα πλευρά τῆς ἀνθρωπίνης ὀντότητος, εἴτε μόνο στήν πνευματική, εἴτε στή σωματική της. Ἡ Ὀρθόδοξη Πατερική Παράδοση σημειώνει πώς ἡ καί βιολογική μέριμνα εἶναι μιά ἀνάγκη.

        Ἡ Ἐκκλησία ὡς ὁ νέος τρόπος ζωῆς,δέν παραθεώρησε τό δισυπόστατο τοῦ ἀνθρώπου, μέσα ἀπό τό ὁποῖο φανερώνεται ἡ νέα ζωή τοῦ νέου κατά Χριστόν ἀνθρώπου. Καί στή συνέχεια μετά τήν ἔξοδο τῆς Ἐκκλησίας ἀπό τά ὅρια τοῦ ἰουδαϊσμοῦ στόν ἐθνικό κόσμο συνέχισε ἀταλάντευτα αὐτό πού ἦταν ἐξαρχῆς. Ὑπάρχει ἕνα κείμενο τῆς πρώτης αὐτῆς περιόδου τῆς Ἐκκλησίας, ἡ περίφημη πρός Διόγνητον ἐπιστολή πού δείχνει πολύ χαρακτηριστικά τό καινούργιο αὐτό. Μεταξύ τῶν ἄλλων διαβάζουμε, «οἱ χριστιανοί ἐνῶ κατοικοῦν σέ ἑλληνικές καί βαρβαρικές πόλεις καί ἐνῶ ἀκολουθοῦν, ὡς πρός τήν ἐνδυμασία καί τήν τροφή ὅλους τούς ἄλλους, ἐν τούτοις ἡ συμπεριφορά τους εἶναι θαυμαστή καί παράδοξη. Κατοικοῦν σέ ὁρισμένες πατρίδες, ἀλλά ταυτόχρονα ζοῦν σ’ αὐτές ὡς ξένοι. Κάθε χώρα εἶναι πατρίδα τους καί κάθε πατρίδα γι’ αὐτούς εἶναι ξένη. Ὑπακούουν στούς ὁρισμένους νόμους κάθε χώρας, ἀλλά μέ τόν τρόπο ζωῆς τους νικοῦν καί ὑπερβαίνουν τούς νόμους αὐτούς».

        Μ’ ἄλλα λόγια ὁ Χριστιανός κάνει τρόπο ζωῆς του τό πνεῦμα τῆς πρωτο-χριστιανικῆς κοινότητος πού ἀμέσως διαφοροποιεῖται ἀπό τίς κατεστημένες κοσμικές ἀντιλήψεις ζωῆς. Ὅλες του οἱ ἐκδηλώσεις εἶναι γεμάτες ἀπό τό πνεῦμα τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ καί ἀντανακλοῦν τό αἰώνιο, τήν κατά Χριστόν «καινήν ζωήν».

        Σήμερα καί εἰδικά στόν τόπο μας ἡ ζωή τῶν χριστιανῶν ἔχει σαφῶς διαφοροποιηθεῖ ἀπό τόν ἐπηρεασμό τοῦ πνεῦμα τῆς ἐκκοσμικεύσεως ἔχει ἀπωλέσει αὐτό τό πνεῦμα. Ὁ ἐγωκεντρισμός μας καί ἡ μίμηση ξένων προτύπων ζωῆς ἔχουν διαφοροπιήσει τή χριστιανική κοινότητά μας. Ἡ Ὀρθόδοξη Πατρίδα μας σέ μιά πορεία ἀντίθετη πρός τό πνεῦμα καί τόν τρόπο ζωῆς τῆς Ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας, πορεύεται χωρίς προοπτική. Βέβαι αὐτό ἔχει τήν αἰτία του. Ἡ ζωή τῶν ὀρθοδόξων χριστιανῶν εἰδικά τούς δύο τελευταίους, μετά ἀπό τή φρικτή ὑποδούλωση καί τήν ἑλληνική ἐπανάσταση, τό πνεῦμα τοῦ διαφωτισμοῦ τῶν Εὐρωπαίων εἰσέβαλε σ’ ὅλη τήν ἔκτασή του, καταστρέφοντας τό πνεῦμα τοῦ κοινοτισμοῦ καί φέρνοντας μιά νέα δουλεία στό πνεῦμα τοῦ ἀτομισμοῦ, καί τῆς ἐγωκεντρικῆς αὐταρέσκειας. Τό πνεῦμα τῶν Εὐρωπαίων, πού ἐπηρεασμένοι ἀπό τήν προτεσταντική ἠθική τῆς ἀτομικότητος, συμπαρέσυρε τό πνεῦμα τῆς κοινότητος καί ἔφερε αὐτή τή ἠθική σήψη καί διαφθορά πού τή βλέπουμε βιουμένη σήμερα σ’ ὅλους τούς τομεῖς τῆς ζωῆς μας.

        Μόνο στά Μοναστήρια, ἐκεῖ βιώνεται τό ὀρθόδοξο Κοινόβιο, διατηρεῖται τό ἀρχαῖο κοινοβιακό σύστημα τῆς Ἐκκλησίας, ἐκεῖ ὅπου τό «ἐσύ» ἔχει ἀντικαταστήσει τό «ἐγώ». Ἐκεῖ βλέπουμε τόν ὀρθόδοξο τρόπο ζωῆς, πού δέν ὑπάρχει ἐγωκεντρικά ἀλλά ζεῖ σέ στενή σχέση μέ τούς ἐν Χριστῷ ἀδελφούς.

        Ἡ χριστιανική ζωή εἶναι κοινωνία ἀγάπης και ἁπλότητος. Ἡ ἀγάπη τό πρωταρχικό κήρυγμα τοῦ Χριστοῦ πρέπει νά γίνει μέλημά μας ἄν θέλουμε νά ξεφύγουμε ἀπό τήν κακομοιριά τοῦ σημερινοῦ τρόπου ζωῆς μας, τήν ἀτομοκρατία πού εἶναι τό γνώρισμα τοῦ πεπτωκότος ἀνθρώπου.

    Ἄς τομήσουμε ὅλοι οἱ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί τήν βίωση τῆς ἀγάπης, τή βίωση τῆς κοινωνίας τῆς Ἐὐχαριστικαῆς λειτουργίας σέ μιά λειτουργία καί ἐκτός τοῦ Ναοῦ, στό Ναό τῆς ἀνθρωπίνης κοινωνίας.  

  • Τῶν Ἀποστόλων τό κήρυγμα

    Τῶν Ἀποστόλων τό κήρυγμα

    Κυριακή 11 Απριλίου 2010

    Κυριακή του Θωμά

    (Πραξ. 5, 12-20)

    Των Αποστολων το Κηρυγμα

    Τό ἀποστολικό ἀνάγνωσμα τῆς σημερινῆς Κυριακῆς τοῦ Ἀντιπάσχα, ἀναφέρεται στά δείγματα τῆς πίστεως, πού εἶναι τά «σημεῖα» ὅσων πίστεψαν ἀλλά καί πιστεύουν στόν Ἀναστάντα Χριστό. Ἄλλωστε ὁ ἴδιος  διαβεβαίωνε, «σημεῖα δέ τοῖς πιστεύσασι ταῦτα παρακολουήσει· ἐν τῷ ὀνόματι δαιμόνια ἐκβαλοῦσι· γλώσσαις λαλήσουσι  καιναῖς· ὄφεις ἀροῦσι· κἄν θανάσιμόν τι πίωσιν, οὐ μή αὐτούς βλάψει· ἐπί ἀρρώστους χεῖρας ἐπιθήσουσι καί καλῶς ἕξουσιν» (Μάρκ. 16, 17-18), ἡ ὁποία καί ἐκπληρώνεται ἤδη, ἀφοῦ μέ τά χέρια τῶν Ἀποστόλων λίγες ἡμέρες μετά τήν Πεντηκοστή  ἔβγαινε ἡ δύναμη καί ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ καί πλημμύριζε τό λαό.

        Ὁ ἁπλός κόσμος ἔβλεπε τά γεγονότα αὐτά πού κάθε στιγμή γίνονταν καί πλησίαζε μέ ἐμπιστοσύνη τούς Ἀποστόλους, οἱ ὁποῖοι σέ καθημερινή βάση ἐκεῖ στά Ἱεροσόλυμα δίδασκαν τόν λαό γιά τά μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ

        Ὁ ἱερός συγγραφέας τοῦ βιβλίου τῶν Πράξεων σημειώνει, πώς ὁ λαός ἀποκτοῦσε μιά συμπάθεια καί ἐμπιστοσύνη στούς κήρυκες τοῦ Χριστοῦ καί κουβαλοῦσε κοντά τους τά προβλήματα του. Ἔφερνε τούς ἀρρώστους καί τούς ἀράδιαζαν στή σειρά, καί ὁ Πέτρος μετά τό κήρυγμα περνοῦσε ἀπό κοντά τους καί λέγοντάς τους, πώς μέ τή δύναμη τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου θεραπεύονται. Σημειώνει ὁ Λουκᾶς, πώς καί μόνο  ἡ σκιά τοῦ Πέτρου ἀρκοῦσε νά πέσει ἀπάνω τους ὥστε νά λάβουν τή θεραπεία τους.

        Πέρα ὅμως ἀπό τίς εὐεργεσίες αὐτές,  τόν κόσμο αὐτόν τόν ὠθοῦσε πρός τούς Ἀποστόλους ἡ ἐξαγγελία τοῦ μηνύματος τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Ἰησοῦ, ἀπό ἀνθρώπους κοντινούς στό Ναζωραῖο. Ἀσφαλῶς οἱ περισσότεροι ἀπό τούς ἀνθρώπους τῶν Ἱεροσολύμων γνώριζαν περί «τῶν συμβεβηκότων ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείνας», καί ζητοῦσαν περισσότερες πληροφορίες γύρω ἀπό τό πρωτάκουστο γεγονός τῆς ἀναστάσεώς του. Ἡ διαβεβαίωση καί πρό πάντων ἡ ἁπλότητα πού εἶχαν τά λόγια τους, ἔδειχναν καθαρά τήν εἰλικρίνεια τῶν λεγομένων του καί αὐτό ἀποτελοῦσε πόλο ἕλξεως καί πίστεως στά ὅσα κήρυσσαν γιά τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ.

        Εἶναι γεγονός ὅτι τό κήρυγμα τῆς Ἀναστάσεως ἀπό τήν πρώτη στιγμή πού πρωτακούστηκε, διατήρησε μιά δυναμική πού κάνει τούς ἀνθρώπους νά τό ἀποδέχονται ἀπό τότε, ἕως τῆς συντελείας τῶν αἰώνων. Ἀποτέλεσε ὅμως καί ἐξακολουθεῖ νά ἀποτελεῖ καί πρόσκομμα πολλῶν, πού ζητοῦν λογικές ἀποδείξεις γιά τό πῶς τῆς Ἀναστάσεως. Τό βλέπουμε καθαρά νά ἀποτελεῖ ἀπό τίς πρῶτες κιόλας στιγμές σημεῖο σκανδάλου, πού κάνει τόν Ἀπόστολο Παῦλο νά μιλήσει και νά γράψει γιά τό λόγο τοῦ σταυροῦ καί τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, «ὅτι ἡμεῖς κηρύσσομεν Χριστόν ἐστυρωμένον, Ἰουδαῖοις μέν σκάνδαλον, Ἕλλησι δέ μωρίαν» καί πώς «εὐδόκησεν ὁ Θεός διά τῆς μωρίας τοῦ κηύγματος σῶσαι τούς πιστεύοντας… ὅπως μή καυχήσηται πᾶσα σάρξ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ» (Α’ Κορ. 1, 23, 21, 27). 

        Ἡ πίστη στήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ προσφέρει ζωή καί δύναμη στήν Ἐκκλησία. Τήν πίστη αὐτή τή διακήρυξαν ἀπό τήν πρώτη στιγμή οἱ Ἀπόστολοί Του. Αὐτή ἡ πίστη συνεχίζεται νά διατρανώνεται ἀπό τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας, ὅσο κι ἄν κάποιοι θεωροῦν τό κήρυγμα γιά τό Σταυρό καί τήν Ἀνάσταση «μωρία» ἤ «σκάνδαλο». Δικαίωμά τους. Γιά μᾶς ὅμως τούς πιστούς αὐτό τό ἄγγελμα, παραμένει «Θεοῦ σοφία καί δύναμις» (Α’ Κορ. 1, 24), βεβαιότητα νίκης, γιατί προέρχεται ἀπό Ἐκεῖνον πού λέει: «πᾶν τό γεγεννημένον ἐκ τοῦ Θεοῦ νικᾷ τό κόσμον· καί αὕτη ἐστίν ἡ νίκη ἡ νικήσασα τόν κόσμον, ἡ πίστις ἡμῶν» (Α’ Ἰωάν. 5, 4).

        Καί ἐμεῖς μέ ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη στόν Ἀρχηγό τῆς Ζωῆς καί Σωτηρίας διατρανώνουμε, «Θανάτου ἑορτάζομεν νέκρωσιν, Ἅδου τήν καθαίρεσιν, ἄλλης βιοτῆς τῆς αἰωνίου ἀπαρχήν…». Αὐτή εἶναι τό μήνυμα τῶν Ἀποστόλων, τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι μιά κλήση στόν ἄνθρωπο σέ μιά ὀντολογική του ἀλλαγή πού ἐπέρχεται μέσα ἀπό τή δυναμική τῆς μετανοίας καί τῆς συσσωματώσεώς μας στό ἀναστημένο Θεανθρώπινο Σῶμα. Νά εἶσαι  χριστιανός σημαίνει νά γνωρίζεις ὅτι ζεῖς μέσα σ’ ἕνα μεταλογικό, καί ὡστόσο βέβαιο τρόπο πού ἀλλοιῶς τό λέμε πίστη, βεβαιότητα, ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ἡ Ζωή κάθε ζωῆς, καί ἑπομένως ἡ ἴδια μου ἡ ζωή, «καί ἡ ζωή ἐφανερώθη καί ἑωράκαμεν, καί μαρτυροῦμεν καί ἀπαγγέλλομεν ὑμῖν τήν ζωήν τήν αἰώνιον, ἥτις ἦν πρός τόν Πατέρα, καί ἐφανερώθη ἡμῖν» (Α’ Ἰωάν, 1, 2). Μονάχα ἡ κατοχή τοῦ Χριστοῦ σάν Ζωῆς, καί ἡ κοινωνία μαζί Του, πού δίνει ἡ βεβαιότητα τῆς παρουσίας Του, νοηματοδοτοῦν τή διακήρυξη τοῦ θανάτου καί τῆς Ἀναστά-σεώς Του σάν μιᾶς νέας ζωῆς, πού βγαίνει μέσα ἀπό τό παράδοξο τοῦ θανάτου. Μέσα ἀπό τή διακήρυξη αὐτή μποροῦμε νά γευόμαστε αὐτό, πού γιορτάζει ἡ Ἐκκλησία μας τήν Μεγάλη Νύκτα τῆς Ἐγέρσεως Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ.

      Ἄν θέλουμε νά ζήσουμε χωρίς νά γευθοῦμε  τήν πίκρα τοῦ πνευματικοῦ θανάτου, μποροῦμε νά τό ἐπιτύχουμε μέσα ἀπό τή Ζωή τοῦ Ἀναστάντος. Ἡ λαχτάρα μας γιά ζωή, γίνεται πραγματικότητα, μόνο ὅταν κατορθώσουμε νά ξεπεράσουμε τήν  ἀποδέσμευσή μας ἀπό τά σχήματα τοῦ «αἰῶνος τούτου τοῦ ἀπατεῶνος», καί δοῦμε καθαρά πώς μέσα ἀπ’ αὐτήν πραγματοποιεῖται  τό πέρασμα ἀπό τή θνητότητα στήν ἀνάσταση, στήν ἀπαρχή «ἄλλης βιοτῆς», στό «περισσόν τῆς ζωῆς καθαρά τήν Ἀναστάσιμη βεβαιότητα.

         Μέ τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ μποροῦμε πάλι νά ζοῦμε, ἀφοῦ ἡ Αὐτοζωή, ὁ Χριστός, δέν μπορεῖ νά τόν καταλύσει ὁ θάνατος, τουτέστι ὁ διάβολος.

        Ὅλοι μας ἔχουμε θέση στήν πανανθρώπινη χαρά τῆς Ἀναστάσεως. Χωρίς διακρίσεις καί σχηματισμούς, γι’ αὐτό καί προσκαλούμαστε ἀπό τό Χριστό στό ἀναστάσιμο πανηγύρη: «Εἴ τις εὐσεβής καί φιλόθεος ἀπολαυέτω τῆς καλῆς ταύτης καί φαιδρᾶς πανηγύρεως…

  • Στό πανηγύρι τῆς χαρᾶς (Άγιο Πάσχα)

    Στό πανηγύρι τῆς χαρᾶς (Άγιο Πάσχα)

    ΚΥΡΙΑΚΗ 4 Απριλίου 2010

    ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ

    (Πραξ. 1, 1-8)

    Στο Πανηγύρι Τησ Χαράσ

      «Αὕτη ἡ κλητή καί Ἁγία ἡμέρα, ἡ μία τῶν Σαββάτων, ἡ βασιλίς καί κυρία, ἑορτή ἑορτῶν καί πανήγυρις ἐστι πανηγύρεων…».

        

    Ὁ ὕμνος αὐτός, ἀλλά καί ὁλόκληρη ἡ ἀναστάσιμη ὑμνογραφία δείχνουν τή μοναδικότητα τῆς ἑορτῆς τῶν ἑορτῶν. Καί αὐτό δέν εἶναι τυχαῖο, ἀφοῦ μέσα ἀπό τόν ὕμνο, τό τραγούδι τῆς χαρᾶς ξεχύνεται ἡ ἐξωτερίκευση τῆς χαρᾶς, τῆς παναθρώπινης χαρᾶς. Πανηγύρι καί χαρά πού διαρκοῦν αἰῶνες τώρα, χωρίς νά χάνουν ποτέ τήν ἐπικαιρότητα καί τή λαμπρότητά τους. 

         Γιορτάζει ὁ κόσμος τό Πασχαλινό πανηγύρι τῆς χαρᾶς. Μέσα στίς ὁλοφώτιστες Ἐκκλησιές «ὁ λαός ὁ καθήμενος ἐν σκότει καί σκιᾷ θανάτου» βλέπει νά ξεπροβάλλει μπροστά του ἡ χαρά τοῦ φωτός καί ἡ ἐλπίδα τῆς καθολικῆς ἀναστάσεως. «Χριστός Ἀνέστη!» μύριες φορές.  

        Πανηγυρίζουμε καί ἐφέτος, μέσα σ’ ἕνα κόσμο γεμᾶτο ἀπό ἀντινομίες καί παραδοξότητες, μέ ἐπιλογές πού μόνο τίς ἀχόρταγες αἰσθήσεις ζητοῦν νά ἱκαονοποιήσουν, σ’ ἕνα κόσμο πού μοναδικός στόχος ἀποτελεῖ τό οἰκονομικό πρόβλημα, δείγματα ὅλα αὐτά τῆς χρεωκοπίας τῶν ἐγωκεντρικῶν του ἐπιλογῶν, τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ καί Θεοῦ μας.

        Πολλοί ἀπό μᾶς τούς λεγομένους χριστιανοί ἔχουμε ξεχάσει, ἤ δέν ξέρουμε, τί σημαίνει ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ. Στεκόμαστε τίς πιό πολλές φορές μόνο στό ἐθιμικό σχῆμα, τήν ἀργία, τόν ὀβελία, τήν ἐκδρομή, κι ἄντε νά τραβήξουμε σέ κάποια Ἐκκλησιά γιά ν’ ἀκούσουμε τό Χριστός Ἀνέστη, ἔτσι για τό καλό! κι ὕστερα πάλι νά βρεθοῦμε στό θανατερό ρυθμό τῆς καθημερινότητας.

       Ἄν σταθοῦμε μόνο σ’ αὐτά πού ἀποτελοῦν τήν ἐπιφανειακότητα τῆς ἑορτῆς, τότε γιορτάζουμε δίχως  τό κεντρικό Πρόσωπο, τόν Ἰησοῦ Χριστό, πού στάθηκε ἡ αἰτία τῆς Λαμπρῆς. Εἶναι σάν νά πηγαίνουμε σ’ ἕνα γάμο, πού ὅμως γαμπρός καί νύφη δέν ὑπάρχουν. Κάποιοι ἄνθρωποι καί στά παλαιότερα χρόνια, ἀλλά καί σήμερα ἀρνοῦνται νά δοῦν τήν καθοριστικῆς σημασίας παρουσία τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ στόν ἱστορικό χρόνο καί προσπερνοῦν καί τό γεγονός τῆς Ἀναστάσεώς Του, καί λένε μόνο γιά ἕνα ἀνοιξιάτικο ἔθιμο, πού ἀντικατάστησε τίς παγανιστικές γιορτές τῶν εἰδωλολατρῶν.

       Οἱ μάρτυρες ὅμως τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, οἱ Ἀπόστολοι, αὐτόπτες και αὐτήκοοι κήρυξαν δίχως κοσμοικές προϋποθέσεις «Χριστόν παθόντα και ἀναστάντα». Μᾶς βεβαίωσαν μέ τρόπο κατηγορηματικό γιά ἐκεῖνα πού ἔλαβαν χώρα, «ὅ ἀκηκόαμεν, ὅ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτῶν, ὅ  ἐθεασάμεθα καί αἱ χεῖρες αὐτῶν ἐψηλάφησαν, περί τοῦ λόγου τῆς ζωῆς» (Α’ Ἰωάν, 1, 1), καί αὐτά τά διαλάλησαν μέ παρρησία σ’ ὁλόκληρο τόν κόσμο. Καί ἀκόμη, ὄχι μόνο ἁπλά τά γνωστοποιήσαν, ἀλλά προσκάλεσαν κάθε ἄνθρωπο, νά γίνει κοινωνός τῆς  «καινῆς βιοτῆς», πού μέσα ἀπό τόν Τάφο ἀνέτειλε.

        Εἶναι γεγονός πώς στόν κόσμο μας ὑπάρχει μιά κοινῶς ἀποδεκτή ἀντίληψη, πού μᾶς λέει, ὅτι ἡ ὑγεία εἶναι ἡ μόνη φυσιολογική κατάσταση στόν ἄνθρωπο. Ἡ ἀρρώστεια πού μᾶς καταβάλλει καί ὁδηγεῖ στό θάνατο πρέπει νά καταπολεμηθεῖ, γιατί τό βιολογικό τέλος τρομάζει τόν ἄνθρωπο. Πώς μπορεῖ σ’ αὐτή τήν παναθρώπινη ἀγωνία νά δοθεῖ μιά λύση;

       Πιστεύω πώς ἔχουμε τή λύση στά χέρια μας, ὅμως ἑωσφορικά τήν προσπερνοῦμε. Ἡ λύση τῶν παναθρωπίνων προβλημάτων εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Ἔτσι στό Θεανθρώπινο Πρόσωπό Του καί ἡ ὑγεία, ἀλλά προπάντων  ἡ ἀρρώστεια, ἡ χαρά καί ἡ ὁδύνη γίνονται αἰτία νά εἰσοδεύσουμε στήν καινούργια πραγματικότητα τῆς ζωῆς.  Ἡ εἴσοδος στό χῶρο τῆς  Βασιλείας τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ μόνη ἀλήθεια ἀδιαπραγμάτευτη ἀλήθεια τῆς πίστεώς μας. Ἡ Ἐκκλησία δέν ἔρχεται νά δώσει κάποια παρηγοριά. Ἡ Ἐκκλησία ὑπάρχει γιά νά κάνει τόν καθένα μας μάρτυρα, δηλαδή βεβαιωτή, «τοῦ πρώτου λόγου ὧν ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς ποιεῖν τε καί διδάσκειν» (Πράξ. 1,1). Καί μάρτυρας Χριστοῦ εἶναι αὐτός πού βεβαιώνει μέσα ἀπό τή ζωή του, ὅτι ὁ Χριστός  εἶναι ἡ ἴδια του ἡ ζωή αὐτό σημαίνει τό «ἔσεσθέ μοι μάρτυρες ἔν τε Ἱερουσαλήμ καί ἐν πάσῃ τῇ Ἰουδαίᾳ καί Σαμαρείᾳ καί ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς» (Πράξ. 1, 8).

        Ἡ «ἀπαρχή ἄλλης βιοτῆς» εἶναι ἡ διακήρυξη τοῦ θανάτου καί τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ. Στή νέα αὐτή ἀρχή μετέχεις σάν χριστιανός, δηλαδή σάν μάρτυρας τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ. Νά εἶσαι χριστιανός σημαίνει νά γνωρίζεις, ὅτι μέσα ἀπό ἕνα μεταλογικό, καί ὡστόσο βέβαιο τρόπο, πού τό λέμε πίστη στό Χριστό, βεβαιώνεις κάθε στιγμή, ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ἡ Ζωή τῆς κάθε ζωῆς, καί ἑπομένως ἡ ἴδια μου ἡ ζωή, «καί ἡ ζωή ἐφανερώθη καί ἑωράκαμεν, καί μαρτυροῦμεν καί ἀπαγγέλλομεν ὑμῖν τήν ζωήν τήν αἰώνιον, ἥτις ἦν πρός τόν Πατέρα, καί ἐφανερώθη ἡμῖν» (Α’ Ἰωάν, 1, 2). Μονάχα ἡ κατοχή τοῦ Χριστοῦ σάν Ζωῆς, ἡ κοινωνία μαζί Του, νοηματοδοτοῦν καί τή διακήρυξη τοῦ θανάτου καί τῆς Ἀναστάσεώς Του καί μέσα ἀπ’ αὐτή δίνεται νόημα καί σκοπός τῆς προσωπικῆς μας ζωῆς. Τί νά τό κάνουμε ἄν ζήσουμε κάποια χρόνια πού μετροῦνται; 

        Ἡ Ἐκκλησία μας γιορτάζει τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, ὄχι σάν ἐχέγγυο ἀθανασίας τοῦ ἀνθρώπου, δηλαδή μιᾶς χρονικῆς ἐπ’ ἄπειρον παρατάσεως τοῦ τρόπου μέ τόν ὁποίο ὑπάρχουμε στό τώρα, πού τελικά εἶναι παγίδευση στήν «κλειστότητα» τῆς τραυματισμένης ἀπό τό θάνατο φύσης μας. Γιορτάζουμε τελικά τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ μας, σάν τό θρίαμβο τῆς δυνατότητας νά μετέχουμε σ’ ἐκείνη τήν «ποιότητα» ἤ καλύτερα τόν τρόπο τοῦ «εἶναι», πού συνιστᾶ ἡ συμμετοχή μας στό Σταυρό, τό θάνατο καί τήν Ἀνάσταση, πού ἀποκορυφώνεται μέ τήν υἱοθεσία μας ἀπό τό Θεό Πατέρα.

       Πανηγύρι τῆς χαρᾶς ἀποτελεῖ τρόπο ἐλευθερίας ἀπό τή χρονικότητα καί τήν περατότητα, ἀπό τή ὕπρξη καί τή μή ὕπαρξη – τρόπο πού σημαίνεται «ως δι’ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι» στήν ἐμπειρία τῆς αὐθυπερβάσεως καί αὐτπροσφορᾶς, στό «ὑπέρ φύσιν» ἄθλημα τῆς ἀγάπης.

        Πάσχα – πέρασμα ἀπό τή θνητότητα στήν ἀνάσταση, στήν ἀπαρχή «ἄλλης βιοτῆς», στό «περισσόν τῆς ζωῆς».