Μόλις ὁ Θεάνθρωπος μπῆκε στήν ἱστορία ἀντιμετώπισε τήν ἐχθρική διάθεση τοῦ κόσμου. Βρέφος ἀκόμη διώκεται, ἐνῶ καί ἡ κατοπινή του πορεία συναντᾶ τήν ἀντίθεση τοῦ ἰουδαϊκοῦ κατεστημένου καί τῶν ἰσχυρῶν τῆς γῆς. Ἡ ἀντίδραση αὐτή θά τόν ὁδηγήσει στό σταυρό καί τό θάνατο. Ἡ πορεία αὐτή τοῦ Κυρίου μας προδιαγράφει καί τήν πορεία ὅλων ὅσων θά τόν ἀκολουθήσουν καί οἱ ὁποῖοι θά δοκιμάζουν στήν πορεία αὐτή τό διωγμό, ἀλλά καί τό μαρτυρικό τέλος.

…« ἐν ἡμέραις Ἡρώδου τοῦ βασιλέως »…

    Ἀλλά ἄς ρίξουμε μιά ματιά στά γεγονότα πού σημειώνει τό ἱερό κείμενο τοῦ σημερινοῦ εὐαγγελίου. Τά ὅσα σημειώνει ὁ εὐαγγελιστής συνέβησαν «ἐν ἡμέραις Ἡρώδου τοῦ βασιλέως». Καί εἶναι ἡ Γέννηση τοῦ Θεανθρώπου, ἡ ἀγγελική δοξολογία, ἡ ἄδολη πίστη τῶν ποιμένων, ἡ ἀναζήτηση τοῦ νέου βρέφους, ἀπό τούς Μάγους τῆς Ἀνατολῆς, ἡ ὀργή τοῦ Ἡρώδη πού ἐκδηλώθηκε μέσα ἀπό τή σφαγή τῶν ἀθώων νηπίων, γιατί πίστεψε ὁ θεομάχος, ὅτι μέσα στά νήπια πού θά ἐξόντωνε θά ἦταν ὁ νέος βασιλιᾶς, ὁ σφετεριστής, κατά τή διεστραμμένη λογική του, τῆς ἐξουσίας πού κατεῖχε.

…«ἐταράχθη καί πᾶσα Ἱεροσόλυμα μετ’ αὐτοῦ»…

 Ὁ πρῶτος πολίτης τῆς Ἰουδαίας, δηλαδή ὁ βασιλιᾶς Ἡρώδης, «ἐταράχθη καί πᾶσα Ἱεροσόλυμα μετ’ αὐτοῦ», στό ἄκουσμα τῆς γεννήσεως ἑνός καινούργιου βρέφους, πού δέν ἔμοιαζε μέ τά ἄλλα, καί ἄς εἶχε τά ἴδια ἐξωτερικά χαρακτηριστικά. Τό στοιχεῖο πού τό διαφοροποιοῦσε ἀπό τά ἄλλα βρέφη βρίσκονταν στήν προέλευσή του. Ἦταν τό «νέον παιδίον», πού ὁ Θεός μέ τό λόγο τῶν Προφητῶν εἶχε αἰῶνες, προαναγγείλει. Τόν προφητικό λόγο λίγοι ἄνθρωποι τόν σεβάστηκαν. Τό πολύ πλῆθος, καί μάλιστα οἱ ἔχοντες καί κατέχοντες, πίστευαν στή μυθικότητα αὐτῶν τῶν λόγων. Ὁ Θεός εἶναι σέ ἐξορία στόν Παράδεισό του. Ἐμεῖς ἔχουμε τό δικό μας καί δέν μᾶς ἐνδιαφέρουν οἱ παραγγελίες του. Ὅταν ὅμως συνειδητοποιεῖται ἡ πραγματοποίηση αὐτῶν, ἀντί μέ ταπείνωση νά κάνουμε ἀποδεκτή τήν πιστότητα τῶν λόγων του, μεθοδεύουμε καί ζητοῦμε νά ἐξαφανίσουμε τά ἴχνη του.

    Ὁ Ἡρώδης ἐπιδίωξε τόν ἀφανισμό τοῦ «καινοῦ», τοῦ καινούργιου πού μπῆκε στήν Ἱστορία. Δέν τόν ἀπασχολεῖ οὔτε ἡ προέλευση, οὔτε ὁ προορισμός του. Τό μόνο πού θέλει,  ἐδῶ καί τώρα  νά μάθει, εἶναι τό σημεῖο στό ὁποῖο βρίσκεται. Παίρνει προφυλάξεις. Διασταυρώνει πληροφορίες ἀπό  ἀνθρώπους τῆς καθημερινότητος στούς κύκλους τῶν  ὁποίων κυκλοφοροῦν οἱ κάθε λογής εἰδήσεις. Δέν μπορεῖ, κάτι θά πληροφορήθηκαν γιά τή μυστηριώδη γέννηση τοῦ σφετεριστή τῆς ἐξουσίας του. Ζητάει ὅμως καί ἐπίσημες ἐξηγήσεις καί πληροφορίες ἀπό τά ὅσα σέ παλαιότερες γενιές ἔγραψαν οἱ προφῆτες, ἀπό τούς σπουδαγμένους στό Νόμο καί τούς Προφῆτες, καί «συναγαγών πάντας τούς ἀρχιερεῖς καί γραμματεῖς τοῦ λαοῦ ἐπυνθάνετο παρ’ αὐτῶν ποῦ ὁ Χριστός γεννᾶται». Καί ἀφοῦ ἔμαθε τήν περιοχή στήν ὁποία ἡ προφητεία προσδιόριζε σάν τόπο γεννήσεως του καί γιά νά μή ξεφύγει ἀπό τή μανία του,  προβαίνει στό φρικιαστικό ἔγκλημα τῆς θανατώσεως ὅλων τῶν βρεφῶν τῆς Βηθλεέμ καί τῶν περιχώρων της.

    Ἐξετάζοντάς τά γεγονότα βλέπουμε τή διαφορετικότητα προσεγγίσεως τους. Οἱ ἁπλοί ποιμένες ἔτρεξαν νά δοῦν καί νά δεχθοῦν τό βρέφος Ἰησοῦ. Οἱ Μάγοι, πού ἀναζητητοῦσαν τήν ἀλήθεια, μπαίνουν στήν περιπέτεια τῆς ἀναζητήσεως. Ὁ Ἡρώδης, πού ἐκπροσωπεῖ τήν κατεστημένη ἀνθρώπινη ἀντίληψη καταδιώκει.

   Στό διάστημα τῶν χρόνων πού πέρασαν ἀπό τότε βλέπουμε συνεχιζόμενη αὐτή τήν πρακτική. Τήν ἄδολη πίστη, τήν ἀναζήτηση, ἀλλά καί τήν καταδίωξη. Δέν θά σταθοῦμε στά δυό πρῶτα. Ἡ ἡρώδεια λογική ἔχει ἐνδιαφέρον. Ὁ Ἡρώδης δέν σκέφθηκε τή θεϊκή πλευρά τῶν γεγονότων. Τό ἴδιο σκέφτονται ὅλοι οἱ ὅμοιοί του. Κάθε διώκτης βουτηγμένος στή σκόνη τῶν ἐγκοσμίων δέν βλέπει τά θεῖα. Πάντοτε ἡ ψυχρή ἀνθρώπινη σκέψη δυσκολεύεται νά δεῖ καί νά κατανοήσει, ὅσα ὁ Θεός ἐνεργεῖ.

    Ὁ  φόβος μας νά μή χάσουμε τό λογικό συνειρμό, ὅσων ἀγγίζουν οἱ αἰσθήσεις, θεωροῦμε σάν μύθο τά ὑπέρλογα μέ ἀποτέλεσμα νά μή θέλουμε νά δεχθοῦμε τά ὑπεραίσθηση, πού δέν μᾶς ἐντυπωσιάζουν, ἐπειδή ἤ τά φοβούμαστε ἤ ὅτι ἡ ὕπαρξη μας συνηθισμένη στά γήινα, τά τετριμμένα, ἐπιχειρεῖ νά τά προσπερνᾶ. Νομίζουμε βέβαια, ὅτι κάτι τέτοιο ἐπιχειροῦμε. Τελικά στή λογική αὐτή νικητής βγαίνει ὁ θεϊκός σχεδιασμός.

… «ὁ ἀθετῶν ἐμέ καί μή λαμβάνων τά ρήματά μου, ἔχει τόν κρίνοντα αὐτόν· ὁ λόγος ὅν ἐλάλησα, ἐκεῖνος κρινεῖ αὐτόν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ»…

   Κάνοντας μιά ἀναδρομή στήν ἱστορική πορεία τῆς Ἐκκλησίας, διαπιστώνουμε, ὅτι αὐτό πού τάραξε τόν Ἡρώδη γιά νά κηρύξει διωγμό εἶναι αὐτό πού κατατρομάζει τούς λεγόμενους ἰσχυρούς τοῦ κόσμου, καί αὐτό εἶναι ὁ φόβος ἀπό τήν κατάλυση τῆς πρόσκαιρης ἐξουσίας τους. Ἔρχεται ὁ Χριστός στόν κόσμο  γιά νά καταλύσει τά ἐργα τῆς ἁμαρτίας, ὅλες τίς ἄνομες πράξεις, πού ἡ κάθε ἐξουσία προξενεῖ στόν ἄνθρωπο, καί νά ἐλευθερώσει λυτρώσει ἀπό ἐσωτερικά καί ἐξωτερικά δεσμά. Ὁ ἄνομος Ἡρώδης ἀντιδρᾶ σκορπᾶ τόν ὄλεθρο γιά νά περισώσει τήν ἀνομία του.  Πάντοτε τά σκοτεινά κατεστημένα ἐγείρουν πόλεμο κατά τοῦ Χριστοῦ. Ἡ Ἱστορία δείχνει τήν πολεμική κατά τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας Του. Ὅλα αὐτά βέβαια συμβαίνουν γιατί ἡ παρουσία τοῦ «νέου Βρέφους» προκαλεῖ μιά κρίση. Ἡ ἐμφάνιση  καί μόνο τῆς παρουσίας Του κρίνει τόν καθένα μας. Δέν κρίνει ὁ Θεός κρινόμαστε κάθε στιγμή πού δέ λογαριάζουμε τήν παρουσία τοῦ Θεοῦ, ἄλλωστε ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ εἶναι σαφής «ὁ ἀθετῶν ἐμέ καί μή λαμβάνων τά ρήματά μου, ἔχει τόν κρίνοντα αὐτόν· ὁ λόγος ὅν ἐλάλησα, ἐκεῖνος κρινεῖ αὐτόν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ» (Ἰωάν. 12, 48). Ὁ Θεός ἔρχεται ὄχι νά ἐπιβληθεῖ δυναμικά. Ἔρχεται ἀθόρυβα προσκαλώντας, ἀλλά καί παρακαλώντας μας, «εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν». Ἡ ἀκολουθία τοῦ Χριστοῦ εἶναι στή δική μας πρωτοβουλία καί ἡ ὁποία τελικά ὁδηγεῖ στή εὕρεση τοῦ νοήματος τῆς ὑπάρξεώς μας. Ὁ Ἡρώδης διατάσσει διωγμό, δέν κατάφερε νά ἀφανίσει τήν παρουσία τοῦ καινοῦ πού εἰσβάλλει στόν κόσμο.  Ὁ Χριστός ἔρχεται γιά νά προσφέρει τήν ἀπάντηση, πού ὁ ἄνθρωπος στό βάθος τῆς ὑπάρξεώς του ἐπιζητεῖ, καί πού εἶναι ἡ λύτρωση καί ζωή.

       Ἡ λύτρωση δέν εἶναι κάτι τό μαγικό, κάτι πού ἐπιβάλλεται δυναμικά, μέσα ἀπό τήν ἰσχύ. Γιατί τότε δέν εἶναι λύτρωση, ἀλλά ἐξουθένωση, καταπίεση. Ὁ Θεός δέν εἰσβάλλει στόν κόσμο γιά νά ἐντυπωσιάσει μέ τή δύναμή Του. Δέν ἔρχεται σάν δυνάστης νά ἀνατρέψει θρόνους δυναστῶν. Ἄν ὁ Θεός ἤθελε δυναμική παρουσία ὁ ἄνθρωπος δέν θά μποροῦσε νά ἔχει ἄλλη ἐπιλογή ἀπό τήν ἀνελεύθερη ἀποδοχή τῶν κελευσμάτων Του. Μιά ὅμως τέτοια παρουσία θά ἦταν ἐξαναγκαστική καί ἄρα ἀνελεύθερη. Ἡ πολυπόθητη  λύτρωση θά παρέμενε ἄπιαστο ὄνειρο.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

  Ὁ Θεός ἔρχεται  ἁπλά, ταπεινά σεβόμενος τήν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ἐλευθερία καί μάλιστα ἡ πνευματική ἐλευθερία στηρίζεται μόνο σέ ἐλεύθερες ἐπιλογές. Κάθε «ἐπιβολή» ἔχει μαζί της καί τήν «ἐπιβουλή». Ὅ,τι ἐπιβάλλεται μέ βία εἶναι ἀνελεύθερο καί ἐναντιώνεται κατά τοῦ μεγαλυτέρου ἀγαθοῦ, πού μᾶς ἔχει δωρίσει ὁ Θεός, δηλαδή τῆς ἐλευθερίας. Τό Θεό, ἀλλά καί τή λύτρωση πού προσφέρει, μόνο μέσα ἀπό τήν ἐλεύθερη ἀποδοχή μποροῦμε νά ἀπολαύσουμε. Γι’ αὐτό καί τό μήνυμα τοῦ Θεοῦ στηρίζεται στήν ἀπό μέρους μας ἐλεύθερη συγκατάθεση.

    Ὅμως ἡ ἀποδοχή καί ἡ ἀκολουθία τοῦ Χριστοῦ θέλουν ἀγωνιστική διάθεση. Νά ὑπερβοῦμε τά ὁποιαδήποτε βολέματα πού δεσμεύουν τήν ὕπαρξη μας γιά νά γίνει ἡ συνάντηση καί ἡ ἀποδοχή τοῦ σωστικοῦ μηνύματος τοῦ Χριστοῦ. Καί μή μᾶς διαφεύγει τήν προσοχή ὅτι στή θέληση τοῦ Θεοῦ κανένας Ἡρώδης δέν μπορεῖ νά ἀντιταχθεῖ, ὅσοι προσπάθησαν νά ματαιώσουν τό σχέδιο τοῦ Θεοῦ χάθηκαν χωρίς νά μπορέσουν νά ὑλοποιήσουν τά καταχθόνια σχέδια τους, ἔγιναν χριστομάχοι καί θεομάχοι. Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ συνεχίζει τήν πορεία της πρός τήν ἀνέσπερη ἡμέρα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ἡ συμβατική παρουσία ἑνός νέου χρόνου, πού σέ λίγο θά ὑποδεχθοῦμε, ἄς γίνεται ἐφαλτήριο στήν κατάκτηση αὐτῆς τῆς πραγματικότητος.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

     Γιά μιά ἄρρωστη γυναίκα μᾶς διηγεῖται τό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα, ἡ ὁποία χρόνια τώρα βρίσκονταν στίς σαββατιάτικες συναθροίσεις τῆς συναγωγῆς γιά νά ἀκούει τή διδαχή καί τήν ἑρμηνεία τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ. Καί ὅταν εἶχε τή σωματική της εὐρωστία, ἦταν αὐτονόητη ἡ συνεχής παρουσία της, ἀλλά καί μετά τό σοβαρό κλονισμό τῆς σωματικῆς της ὑγείας δέν ἐγκατέλειπε τό ἱερό αὐτό χρέος. Ἡ παρουσία στή συναγωγή κάθε Σάββατο ἦταν ἀδιάκοπη. Ὅπως διηγεῖται ὁ εὐαγγελιστής Λουκᾶς, πού μόνος ἀπό τούς ἄλλους εὐαγγελιστές διασώζει τό θαῦμα αὐτό τοῦ Χριστοῦ, ἡ γυναίκα αὐτή  εἶχε ἕνα σοβαρό πρόβλημα ὑγείας. Σάν γιατρός πού ἦταν, μονολεκτικά περιγράφει τή μορφή τῆς ἀρρώστειας της. Ἦταν «συγκύπτουσα», καμπουριασμένη ὅπως θά λέγαμε ἐμεῖς σήμερα, «μή δυναμένη ἀνακύψαι εἰς τό παντελές». Τό πρόβλημά της αὐτό ἀντί νά εἶναι ἀποτρεπτικό γιά τήν παρουσία της στό χῶρο τῆς συναγωγῆς, τήν ἔκανε νά ἔχει περισσότερη συμμετοχή στίς συναθροίσεις τοῦ Σαββάτου καί νά εἶναι γνωστή ἀκόμη καί στά ἐπίσημα μέλη της.

…«γύναι ἀπολέλυσαι τῆς ἀσθενείας σου»…

    Τή γυναίκα αὐτή συνάντησε ὁ Χριστός κάποιο Σάββατο στή συναγωγή. Ὁ ἴδιος πήγαινε στή συναγωγή τοῦ τόπου, στόν ὁποῖο  τύχαινε νά βρεθεῖ. Ὁ Καρδιογνώστης Κύριος χωρίς πολλές ἐρωτήσεις ἤ ἀπαιτήσεις πίστεως, μόλις εἶδε τή γυναίκα αὐτή, τῆς λέει ἁπλά καί καθαρά: «γύναι ἀπολέλυσαι τῆς ἀσθενείας σου». Ἡ θεραπεία ἦταν ἄμεση. Ἡ γυναίκα «παραχρῆμα ἀνορθώθη». Ἀσφαλῶς ἡ θεραπεία της στάθηκε σάν ἡ ἐπιβράβευση τῆς πολυχρόνιας ἐμμονῆς της στήν πιστότητα στόν Θεό τῶν Πατέρων της. Ἡ δυσμορφία τοῦ σώματός της δέν λειτούργησε ἀποτρεπτικά γιά νά ἀπουσιάζει ἀπό τή συναγωγή. Οὔτε τά πικρόχολα σχόλια πού ἔδρεπε σέ κάθε της ἐμφάνιση, τήν ἐμπόδιζαν στήν ὑποχρέωσή της αὐτή. Πρέπει ἡ ἴδια νά πίστευε, ὅτι τά ὁποιαδήποτε ἐμπόδια σωματικῆς ἀδυναμίας, πρέπει νά ὑπερβαίνονται, ὥστε ὁ ἄνθρωπος νά μένει πιστός στίς ὑποχρεώσεις του ἔναντι τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ. Αὐτή τήν πίστη τήν βίωνε παρά τήν ἀρρώστειά της,  καί νά σήμερα ἔρχεται ἡ εὐεργεσία ἀπό μέρους τοῦ Θεοῦ. Ἡ γυναίκα ἀπολαμβάνοντας τήν ὑγεία της, ἀνορθωμένη, δοξάζει τόν εὐεργέτη της.

…«οὐ γάρ οἱ ἀκροαταί τοῦ νόμου δίκαιοι παρά τῷ Θεῷ, ἀλλ’ οἱ ποιηταί τοῦ νόμου δικαιωθήσονται»…

    Στή συναγωγή κάθε σάββατο ἡ γυναίκα ἐκείνη, ἔδειχνε μιά καταπλήσσουσα ἐμμονή παρουσίας, ἀπόρροια τῆς πίστεώς της στίς ἐπαγγελίες τοῦ Θεοῦ πρός τούς Πατέρες της. Καί μπορεῖ νά μήν ἦταν αὐτή ἑρμηνεύτρια τοῦ Νόμου μέ εἰδικές σπουδές ἑρμηνευτικῆς του, ὅμως μέ συνέπεια ἐφάρμοζε καί βίωνε τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ ὅπως εἶναι διατυπωμένες στό νόμο του. Στήν περίπτωση της ἰσχύει ἐκεῖνο, πού σημειώνει ὁ ἀπόστολος Παῦλος «οὐ γάρ οἱ ἀκροαταί τοῦ νόμου δίκαιοι παρά τῷ Θεῷ, ἀλλ’ οἱ ποιηταί τοῦ νόμου δικαιωθήσονται» (Ρωμ. 2, 13). Ἡ ἡμέρα τοῦ Σαββάτου ἦταν σύμφωνα μέ τήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ ἁγία ἀφιερωμένη στόν ἴδιο, γι’ αὐτό καί ἡ θεοσεβής γυναίκα σέρνοντας τά σπαράγματα τῆς σωματικῆς κακώσεως ἔτρεχε κάθε Σάββατο στή συναγωγή γιά νά ἀκούσει λόγο παρακλήσεως καί νά προσευχηθεῖ στό Θεό τῶν Πατέρων. Ἡ συγκύπτουσα ἀσφαλῶς ζοῦσε κι αὐτή τήν ἐλπίδα τῆς ἀναμονῆς τοῦ Μεσσία. Καί ἐκεῖ στή συναγωγή συνάντησε μπροστά της «τήν παράκλησιν», πού περίμενε. Καί ὁ Χριστός ἡ ἐλπίδα κάθε ἀνθρώπου τῆς χάρισε καί τή σωματική της ὑγεία.

    Τό ἄλλο πρόσωπο εἶναι ὁ ἀρχισυνάγωγος, προϊστάμενος τῆς συναγωγῆς, πρόσωπο σημαντικό, πού ἐνέπνεε καί ἴσως νά ἐνθουσίαζε μέ τίς βαθυστόχαστες ἑρμηνεῖες τούς ἀκροατές τῆς συναγωγῆς. Ὅμως ὅταν εἶδε νά συντελεῖται τό θαῦμα στήν ταλαίπωρη γυναίκα, ἀντί νά χαρεῖ στράφηκε καί κατά τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά καί κατά τῆς γυναίκας πού θεραπεύτηκε λέγοντας ὅτι μέ τήν ἐνέργεια αὐτή καταλύθηκε ἡ ἀργία τοῦ Σαββάτου. Ἀλήθεια, ἀδελφοί μου, πόσο κοντόφθαλμα εἶδε ὁ ἀρχισυνάγωγος τήν εὐεργεσία τοῦ Χριστοῦ πρός τή συγκύπτουσα!  ἀλλά καί πόσο φαρμάκι ἔσταξε τό χείλι του κατά τοῦ Χριστοῦ! 

   Ὁ ἀρχισυνάγωγος εἶχε μεγαλώσει μέσα στό τυπολογικό περιβάλλον τοῦ ἰουδαϊσμοῦ, πού λίγο πρίν τόν ἐρχομό τοῦ Μεσσία εἶχε φθάσει στό ἔσχατο σημεῖο καταπτώσεως. Οἱ θρησκευτικές διατάξεις, οἱ νομικοί τύποι, εἶχαν γιά τά καλά παγιδεύσει τούς γνωρίζοντες σέ μιά τυπολογία δυστυχῶς, ἐμφάνειας, χωρίς νά ἀγγίζεται ἡ οὐσία. Αὐτή ἡ τυπολογία εἶχε δυστυχῶς διοχετευθεῖ καί στόν πολύ λαό, μέ ἀποτέλεσμα πνευματικός λιμός νά  εἶχε ἁπλωθεῖ παντοῦ, καί μόνο κάποιοι ἁπλοί ἄνθρωποι ζοῦσαν μέ τήν θεϊκή ἐλπίδα «προσδεχόμενοι παράκλησιν τοῦ Ἰσραήλ» (Λουκ. 2, 25).

    Ὁ ἐπόπτης τῆς τηρήσεως τοῦ νόμου ἀγανάκτησε, γιά νά εἰσπράξει ὅμως ἀπό τόν Κύριό μας τόν ἐλάχιστα κολακευτικό  χαρακτηρισμό: τοῦ «ὑποκριτῆ». Ὁ ὑποκριτής ἔχει μιά ἀσυνέπεια ἀνάμεσα σέ λόγους καί ἔργα. Ὁ ἀρχισυνάγωγος ἦταν ἐντυπωσιακός στά λόγια, ὅμως ἐλλειματικός στήν πράξη. Ἀντί νά χαρεῖ καί νά εὐχαριστήσει Ἐκεῖνον πού γιάτρεψε ἕνα δικό του πνευματικό παιδί, ἄρχισε νά μέ τρόπο σκληρό νά ἐπιτιμᾶ, τόσο τόν Χριστό, ὅσο καί τή γυναίκα πού θεραπεύτηκε. Ὁ κάθε ὑποκριτής ἀπονοηματίζει τήν οὐσία, καί δίνει προτεραιότητα στόν τύπο, τήν ἐξωτερικότητα, δηλαδή σέ δευτερεύοντα στοιχεῖα.

   Οἱ χριστιανοί, ὅλοι ἐμεῖς δηλαδή χρειάζεται νά ἀποβάλλουμε τήν ὑποκριτική ἐπιφανειακότητα τῶν τύπων καί νά κάνουμε τρόπο ζωῆς τό βίωμα τῆς ἀπελευθερώσεως ἀπό τή σχηματοποίηση, καί νά στρεφόμεστε, ἀλλά καί νά τρεφόμαστε πνευματικά ἀπό τό πνεῦμα τῆς ἐλευθερίας τῆς κατά Χριστόν ζωῆς. Ἡ τυπολολατρεία εἶναι μιά παγίδα διαβολική, πού δέν ἀφήνει περιθώρια νά δεῖ κάποιος τήν πραγματικότητα τοῦ Θεοῦ κατάματα.

    Ἡ ὑποκρισία ἀρρωστημένη εὐσεβοφάνεια, βρίσκει πάντοτε εὔλογες δικαιολογίες γιά συμπεριφορές χωρίς οἶκτο, δίχως καλωσύνη. Ἡ προσποιημένη εὐσέβεια δέν μπορεῖ νά ἀποδεχθεῖ τήν εὐεργεσία, ὅταν αὐτή προσφέρει χαρά καταργώντας κάποιες τυπικότητες. Ἡ περίπτωση τοῦ ἀρχισυναγώγου φανερώνει τή δουλεία του στήν τυπολογία. Ὑπερασπίζεται τό γράμμα καί κλείνει τά μάτια μπροστά στήν αὐτοπρόσωπο παρουσία τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ.

   Ὁ Χριστός στόν κόσμο χωρίς νά καταργεῖ τό Νόμο, πού ὁ Ἴδιος χάρισε στό λαό Του, ἔρχεται νά καταργήσει τό γράμμα, δηλαδή τήν κενότητα, πού ὁδηγεῖ σέ δουλεία στό γράμμα τοῦ τύπου. Αὐτή πού εἴδαμε σ’ ὅλη τή συμπεριφορά τοῦ ἀρχισυναγώγου, πού ἀντί νά ἀναδεικνύει σάν ἑρμηνευτής τῶν Γραφῶν, τήν οὐσία πού ἐλευθερώνει ἀπό τή σκιά τῶν νομικῶν τύπων καί διατάξεων, σχολίασε πικρόχολα τήν πράξη τῆς ἐλευθερίας τοῦ Χριστοῦ.

 Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

    Καθένας μας χρειάζεται μέ εἰλικρίνεια νά κάνει τήν ὑπέρβαση τῶν τυπικοτήτων, καί νά δώσει προτεραιότητα στό πνεῦμα τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ, πού δίνει τήν εὐχέρεια νά εἰσδήσουμε στό χῶρο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, πού ἐλευθερώνει ἀπό τίς τυπικές διατάξεις.

    Στήν πνευματική μας παράδοση τό κέντρο βάρους τοποθετεῖται στήν οὐσία τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ. Ὅταν ἀγνοεῖται ἡ ἀλήθεια αὐτή τότε καταντοῦμε τυπολάτρες, ἡ οὐσία τῆς πίστεως ἀπονοηματίζεται καί ὁδηγούμαστε σέ μιά σειρά εἰδωλολατρικῶν πράξεων, πού δέν ἔχουν καμμιά σχέση μέ τό σωστικό εὐαγγελικό κήρυγμα. Ἡ νοσηρή αὐτή κατάσταση δίνει προτεραιότητα σέ δευτερεύοντα στοιχεῖα καί παραμερίζει τήν οὐσία τῆς πίστεως.

   Πολλές φορές ρέπουμε σ’ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τή θρησκευτικότητα ἡ ὁποία παραποιεῖ αὐτό πού εἶναι ἡ ἀποκεκαλυμμένη χριστιανική ἀλήθεια. Ὁ χριστανισμός στήν περίπτωση αὐτή καταντᾶ ἀπό τρόπος ζωῆς σέ μιά θρησκεία σάν κι αὐτές, πού αἰῶνες τώρα δημιουργεῖ ὁ ἄνθρωπος, καί πού σέ τελική ἀνάλυση δέν τήν χρειαζόμαστε, μιά καί ἀντί νά ἐλευθερώνουν, ὑποδουλώνουν, σέ τύπους καί θρησκευτικά σχήματα. Ἡ νοοτροπία αὐτή συνοδεύεται ἀπό ἕνα τυφλό φανατισμό καί ἀντί γιά ἐλευθερία κατευθύνει σέ μιά ἐπιφανειακότητα, μακρυά ἀπό τήν «ἐν Χριστῷ» ἀναγέννηση, πού μεταμορφώνει τόν ἄνθρωπο σέ θεοειδή ὕπαρξη.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Γιορτάζεται σήμερα ἀπό τήν Ἐκκλησία μας ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Ἀνδρέου τοῦ ἐπονομαζομένου καί “Πρωτοκλήτου“. Καί ὀνομάσθηκε ἔτσι γιατί ὅπως θά δοῦμε καί στή συνέχεια εἶναι ὁ πρῶτος ἄνθρωπος πού προσκαλέσθηκε ἀπό τόν Χριστό καί χωρίς δισταγμό ἔγινε πιστός του ἀκόλουθος. Ἡ ἑορτή τοῦ ἀποστόλου μᾶς δίνει σήμερα τήν εὐκαιρία νά κάνουμε μιά ἀναφορά κάποιων στοιχείων, πού συνιστοῦν τή ζωή του. 

    Ὁ Ἀνδρέας ἦταν ἕνας ἀπό τούς δώδεκα μαθητές τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά καί ἀδελφός τοῦ ἀποστόλου Πέτρου. Ὁ Ἀνδρέας καί ὁ Πέτρος εἶχαν πατέρα τους τόν Ἰωνᾶ καί ἦταν ψαράδες μέ δική τους ψαρόβαρκα. Ἡ πατρίδα τους ἦταν ἡ Βηθσαϊδά πού βρίσκονταν στή δυτική ὄχθη τῆς λίμνης Γεννησαρέτ ἀπό τήν ὁποία ἦταν καί ὁ ἀπόστολος Φίλιππος τοῦ ὁποίου τή μνήμη γιορτάσαμε στίς 14 τοῦ μηνός. Τό ὄνομα τοῦ ἀποστόλου εἶναι ἑλληνικό καί μάλιστα τό συναντοῦμε στόν Ἡρόδοτο, τόν Παυσανία καί σέ πολλούς ἄλλους συγγραφεῖς. Οἱ Ἰουδαῖοι μετά τήν κατάκτηση τους ἀπό τόν Μέγα Ἀλέξανδρο συνήθιζαν νά παίρνουν ἑλληνικά ὀνόματα ἤ τά ἰουδαϊκά τους τά ἔκαναν ἑλληνικά. Πιθανολογεῖται ὅτι λόγῳ τῆς ἑλληνικότητος τοῦ ὀνόματός του, ὅταν θέλησαν οἱ Ἕλληνες νά συναντήσουν τόν Χριστό, ζήτησαν τή μεσολάβησή του.

…” Ἴδε ὁ  Ἀμνός τοῦ Θεοῦ “…

    Γιά τόν Ἀνδρέα μᾶς πληροφοροῦν ἀρκετά καλά τά ἱερά εὐαγγελικά κείμενα καί μάλιστα ἀπό τό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα πού εἶναι παρμένο ἀπό τόν Ἰωάννη, διαπιστώνουμε, ὅτι ἦταν ἄνθρωπος θεοφοβούμενος καί μάιστα εἶχε χρηματίσει μαθητής τοῦ Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ καί μέ μεγάλη εὐλάβεια παρακολουθοῦσε τό κήρυγμά του. Ὅταν ὁ Ἰωάννης συνάντησε τόν Χριστό μετά τό βάπτισμά του, τόν δείχνει στούς ἔκληκτους μαθητές του καί τόν κατονομάζει λέγοντάς τους τά χαρακτηριστικά λόγια: “Ἴδε ὁ  Ἀμνός τοῦ Θεοῦ“. Τά λόγια αὐτά ἔκαναν μεγάλη ἐντύπωση στόν Ἀνδρέα, ἀλλά καί στόν ἄλλο μαθητή πού ἦταν μαζί καί αὐτός ἦταν ὁ Ἰωάννης, οἱ ὁποῖοι ζήτησαν ἀρχικά ὄχι νά γίνουν μαθητές του, ἀλλά νά ἔχουν μιά συνάντηση μαζί του. Ἤθελαν δηλαδή, νά ἔχουν μιά ἄμεση ἐπαφή μαζί. Οἱ δυό μαθητές ἔρχονται καί τόν πλησιάζουν, ἀκούγοντας ὁ Ἰησοῦς τά βήματά τους στρέφεται καί τούς ρωτᾶ: “τί ζητεῖτε; οἱ δέ εἶπον αὐτῷ· ραββί, (ὅ λέγεται μεθερμηνευόμενον διδάσκαλε), ποῦ μένεις; καί λέγει αὐτοῖς ἔρχεσθε καί ἴδετε” καί ἐκείνοι ἀκολούθησαν. Πάλι ὁ Ἰωάννης διασώζει μιά σημαντική λεπτομέρεια σχετικά μέ τήν ὥρα “ὥρα ἦν ὡς δεκάτη” δηλαδή σύμφωνα μέ τό ἰουδαϊκό ρολόϊ, τέσσερις τό ἀπόγευμα.  Ἡ λεπτομέρεια αὐτή εἶναι ἀρκετή γιά νά μάθουμε ποιός εἶναι αὐτός πού κρύβεται στή φράση: “ἦν Ἀνδρέας, ὁ ἀδελφός Σίμωνος Πέτρου εἷς ἐκ τῶν δύο τῶν ἀκουσάντων παρά Ἰωάννου καί ἀκολουθησάντων αὐτῷ”. Αὐτός ὁ “ἄλλος” εἶναι ὁ Ἰωάννης, ὁ ὁποῖος διηγεῖται μέ τόσες λεπτομέρειες τή συνάντηση μέ τόν Χριστό, καί πού κατά τή συνήθειά του ἀποκρύβει τό ὄνομά του, ὅπως διαπιστώνουμε καί ἀπό ἄλλες σχετικές καταγραφές.

 …” δεῦτε ὀπίσω μου καί ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων. Οἱ δέ ἀφέντες τά δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ “…

    Στή συνέχεια, ὅπως ἀκούσαμε στό εὐαγγέλιο ὁ Ἀνδρέας βρίσκει τόν ἀδελφό του Πέτρο καί τόν ὁδηγεῖ κοντά στόν Χριστό. Βλέπουμε δηλαδή, ὅτι ὁ Ἀνδρέας γίνεται ὁ ὁδηγός τοῦ Πέτρου πρός τόν Ἰησοῦ, ἀλλά καί τοῦ συγχωριανοῦ του Φιλίππου. Αὐτή ἡ συνάντηση ἀποτελεῖ τήν πρώτη γνωριμία. Δέν εἶναι ἡ ὁριστική κλήση τους γιά νά γίνουν μαθητές Του, μιά καί δέν εἶχε ἀρχίσει ἀκόμη τή δράση του ὁ Χριστός, ἡ ὁποία ὡς γνωστό ἀρχίζει μετά τή σύλληψη καί φυλάκιση τοῦ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου. Ἡ ὁριστική κλήση καί ἀκολουθία γίνεται στή λίμνη τῆς Γαλιλαίας μέσα ἀπό τήν πρόσκληση· “δεῦτε ὀπίσω μου καί ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων. Οἱ δέ ἀφέντες τά δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ“.

    Ἡ συνάντηση τῶν δυό μαθητῶν τοῦ Ἰωάννη, τοῦ Ἀνδρέα καί τοῦ Ἰωάννου μέ τόν Χριστό, δέν γίνεται συμπτωματικά. Ὁπωσδήποτε στό σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιά τή σωτηρία ὅλα ἔχουν ἑτοιμασθεῖ ἀπό τόν ἴδιο τόν Θεό καί ἀκολουθοῦν μιά κατευθυνομένη νομοτέλεια. Ὁ Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής δείχνει στούς ἀνθρώπους καί μαζί στόν Ἀνδρέα καί τόν Ἰωάννη τόν Χριστό, λέγοντας “ἴδε ὁ Ἀμνός τοῦ Θεοῦ“. Οἱ δυό συνεπαρμένοι ἀπό τήν ἁγία ὑπόδειξη τρέχουν σέ συνάντηση. Καί ὁ Χριστός τούς ἀποδέχεται, ὅπως ἀποδέχεται καί καθένα μας πού ἀκούει τή φωνή τῆς Ἐκκλησίας καί σπεύδει νά βρεῖ, νά συναντήσει Ἐκεῖνον. Στρέφεται καί πρίν ἀκόμη τοῦ ποῦμε ὁποιοδήποτε λόγο μας αὐτός ἤδη ἀγκαλιάσει τήν ἀχνή παρουσία μας στή ὁλόφωτη θεϊκή Του Παρουσία καί μᾶς συμπαραστέκεται προσφέροντας μας τή λύτρωση.

    Ὁ Θεός εἶναι μιά διαρκής κίνηση πρός τόν ἄνθρωπο καί τόν κόσμο. Εἶναι ὑπερκόσμιος, ἀλλά ταυτόχρονα οἱ ἄκτιστες θεῖες του ἐνέργειες ἀγκαλιάζουν ὅλους ἐμᾶς ὄχι σέ μιά γενικότητα, ἀλλά καί προσωπικά κάθε ἄνθρωπο καί ὅλα του τά δημιουργήματα. Ὁ Τριαδικός Θεός μας εἶναι προσωπικός, δέν εἶναι μιά ἀοριστία, δέν εἶναι εἶναι ὁ θεός τῶν φιλοσόφων κάποιο δηλαδή ἀφηρημένο ὄν, μιά ἀφηρημένη καί ἀόριστη ἔννοια, ἀλλά ὁ “Ἐμμανουήλ” πού θά πεῖ “εἶναι ὁ Θεός μαζί μας” καί ἐνεργεῖ λυτρωτικά μέσα στόν κόσμο “ἐνδοκοσμιότητα” λυτρώνοντας τόν ἄνθρωπο. Ἡ παρουσία μας κοντά στόν Χριστό τελικά εἶνα μιά μαθητεία. Οἱ δυό μαθητές ὅταν πλησίασαν ρώτησαν “Διδάσκαλε” πού σημαίνει ὅτι ἤξεραν τί ζητοῦσαν καί μέσα στήν καρδιά του σιγόκαιγε ὁ πόθος τῆς μαθητείας κοντά Του καί γι’ αὐτό καί ὅταν τούς εἶπε “ἔρχεσθε καί ἴδετε” χωρίς δισταγμό ἔκαναν τή σωτήρια προσέγγιση καί ἔμειναν μέ καρδιά πού τήν σιγόκαιγε ὁ πόθος τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ. Ἀλλά καί ὅταν λίγο ἀργότερα ὁ Φίλιππος ὑποδεικνύει τή σωτήρια εὕρεση τοῦ Χριστοῦ στό Ναθαναήλ, καί ὅταν ὁ τελευταῖος προβάλλει κάποιες εὔλογες ἀντιρρήσεις, ἐπαναλαμβάνει αὐτό πού πιό πρίν εἶπε ὁ Χριστός “ἔρχου καί ἴδε“.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

    Γιορτάζει σήμερα ὁ “Πρωτόκλητος” καί μαζί του καί ὅλοι ὅσοι φέρουν τό ὄνομά του. Πολλοί ἀπό τούς ἑορτάζοντες πιστεύω, ὅτι ἔχουν ἐπίγνωση τῆς εὐθύνης τους σάν χριστιανῶν. Πολλοί ὅμως ἀντιπαρέχονται αὐτό τό μοναδικό προνόμιο καί στέκονται μόνο στίς εὐχές πού διαρκοῦν τίς λίγες ὧρες τῆς ἡμέρας γιά νά συνεχίσει μετά ἡ ρουτίνα τῆς καθημερινότητος.

    Ὅταν λάβαμε τό ἅγιο βάπτισμα συναντηθήκαμε καί ἐμεῖς λυτρωτικά μέ τόν Χριστό. Ἀπό τή στιγμή ἐκείνη, ἀλλά καί στή συνέχεια πού συνειδητοποιήσαμε τήν μοναδικότητά μας σάν χριστιανῶν χρειάζεται μέσα ἀπό τόν ὄνομα πού φέρουμε νά θυμώμαστε, πώς τή στιγμή ἐκείνη ἄρχισε ἡ πραγματική μας ζωή. Καί ὁ χρόνος πού πραγματικά μετρᾶ στή ζωή μας, εἶναι ὁ χρόνος τῆς λυτρωτικῆς συναντήσεως μας μέ τόν Χριστό. Ἡ πορεία αὐτή εἶναι συνεχῶς ἀνανεούμενη μέσα ἀπό τή μετάνοια καί τή συχνή κοινωνία μέ τόν Χριστό μας μέσα ἀπό τήν κοινωνία τοῦ Σώματος καί τοῦ Αἵματός Του, γιά νά μποροῦμε νά ἐπαναλαμβάνουμε συνεχῶς ὅπως ὁ Παῦλος “ζῶ οὐκέτι ἐγώ, ζῆ ἐν ἐμοί Χριστός” (Γαλ. 2, 20). Ὁ ἀπόστολος Ἀνδρέας καί στή συνέχεια οἱ ἄλλοι ἀπόστολοι καί ὁλόκληρη ἡ χορεία τοῦ πλήθους τῶν ἁγίων δείχνουν τή λυτρωτική ὥρα τῆς συνεχοῦς μαθητείας στόν Ἕνα καί Μοναδικό Διδάσκαλο τῆς ζωῆς μας.

   ( πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

       Ἀπό τή γῆ μαζεύονται ὅλοι οἱ καρποί, ὅλα τά ἀγαθά πού χρειάζεται ὁ ἄνθρωπος γιά τήν ἐπιβίωσή του. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι διαχειριστής καί ὄχι ἰδιοκτήτης τους καί ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ ἄνθρωποι ἔχουν δικαίωμα στή διαχείριση καί χρήση τῶν ἀγαθῶν, πού προσφέρονται ἁπλόχερα ἀπό τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ.

…”οὐκ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν ἀλλά τήν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν“…

    Ὁ ἄνθρωπος κατά τή στιγμή τῆς εἰσόδου του στόν κόσμο αὐτό, ὅταν δηλαδή γεννιέται, δέν φέρνει τίποτε πού εἶναι καταδικό του του, παρά μόνο τήν ψυχοσωματική του ὀντότητα καί ἔχει τήν ὑποχρέωση μέσα στή χρονικότητα τῆς ζωῆς νά δημιουργήσει νά μεγαλουργήσει, ὄχι σάν μόνιμος κάτοικος τῆς ζωῆς αὐτῆς ἀλλά μέ τή ματιά στραμμένη στήν αἰωνιότητα στήν ὁποία ὁδεύει “οὐκ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν ἀλλά τήν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν” κατά τή χαρακτηριστική ἔκφραση τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Ἔτσι κατά  τήν ὥρα τῆς ἐξόδου του ἀπ’ αὐτή τή ζωή, ὅσα κι ἄν εἶχε, ὅσα κι ἄν διάχειρίστηκε  δέν παίρνει μαζί του τίποτε ἀπ’ αὐτά.

  Ὅμως ζώντας τήν μεταπτωτική του ζωή ἐλλωχεύει ὁ πειρασμός τῆς κτήσεως ἤ καλύτερα τῆς κατακτήσεως τῆς ὑλικότητος, καί ἄν δέν προσέξει, γίνεται ἕνας ἐγωκεντρικός συλλέκτης, πού πιστεύει ὅτι πίσω ἀπό τή συσσώρευση ἀγαθῶν θά ἀποκτήσει αὐτοδυναμία καί ἀνεξαρτησία ἔναντι τῶν ἄλλων συνανθρώπων του. Ἀλλά καί οἱ ἄλλοι κάτι ἀνάλογο ἐπιχειροῦν. Συντονίζονται σέ ἀνάλογη ἐργώδη προσπάθεια ἀποκτήσεως ἀγαθῶν. Ὅλη αὐτή ἡ πάλη τῆς ἀποκτήσεως ὑλικῶν ἀγαθῶν δημιουργοῦν χαοτικές καταστάσεις τίς συνέπειες τῶν ὁποίων ἔχει πληρώσει μέ ἀρκετό αἷμα, ὅπως πληροφορούμαστε ἀπό τήν ἱστορία τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. Ὅλη ἡ ζωή ἀπό κοινωνία ἀγάπης πού πρέπει νά εἶναι, ἔχει γίνει σκληρή ἀντιπαλότητα, τρελλή κούρσα συγκεντρώσεως ὑλικῶν ἀποκτημάτων. Ἡ συγκέντρωση τῆς ὕλης γίνεται αὐτοσκοπός, καί ἡ ἀγωνία γιά τή φύλαξή της νεύρωση.

    Στόν ἄφρονα πλούσιο τῆς παραβολῆς, καθρεφτίζεται ὁ καθένας μας. Μαζεύει, ἀποθηκεύει καί φυλακίζει στίς ἀποθῆκές του τούς καρπούς καί τά γεννήματα τῶν ἀγρῶν του· κάνει μιά κίνηση ἀντίστροφη πρός ὅ,τι κάνει ἡ φύση. Ἐνεργεῖ μέ μιά μέθοδο καί μέ μιά διαλεκτική, πού καταργεῖ τή διαλεκτική καί τήν ἄνετη κίνηση ὁλόκληρης τῆς δημιουργίας. Ἡ γῆ δέν παράγει καρπούς, γιά νά τούς δεσμεύσει καί νά τούς κρατήσει, μέ σκοπό νά τούς ἀπολαύσει ἡ ἴδια. Ὅ,τι ἔχει τό προσφέρει γιά τήν ἐξυπηρέτηση ὅλων τῶν δημιουργημάτων μέ πρῶτο καί καλύτερο τόν ἄνθρωπο. Ὅλοι γευόμαστε τά ἀγαθά της καί γεμίζει ἀπό χαρά ἡ ὕπαρξή μας. Μᾶς τρέφει καί νά κρατηθοῦμε στή ζωή. Ἔτσι ἐνεργεῖ ἡ γῆ σάν δημιουργία τοῦ Θεοῦ. Ἀντίθετα οἱ ἀτομικότητές μας καταπιάνονται σέ μιά ἐργώδη προσπάθεια, καί ἀποζητοῦν τήν ψευδοχύρωση τοῦ εἶναι μας πίσω ἀπό τά ὑλικά ἀποκτήματα.

    Ὁ ἄφρονας πλούσιος τῆς παραβολῆς μέσα στήν παραζάλη τῆς καρποφορίας τῶν ἀγρῶν του προσπάθησε νά βρεῖ τρόπους ἐξασφαλίσεως τους καί μέσα στήν παραζάλη τῶν σχεδιασμῶν, ξέχασε τήν προσωρινότητα καί τοῦ ἴδιου καί τῶν ὑλικῶν του ἀγαθῶν. Ἡ ὕλη καί ἡ λάμψη της τελικά εἶναι μιά αὐταπάτη, ἡ ὁποία καταλήγει στήν τραγικότητα καί τήν ἀπογοήτευση.

   Ἡ ἀφθονία τῶν ἀγαθῶν μας, καί ἀγαθά δέν εἶναι οἱ καρποί ἤ τά χρήματα, εἶναι κάθε τι πού μᾶς δημιουργεῖ τό αἴσθημα τῆς αὐτάρκειας, μᾶς κάνουν νά ξεχνοῦμε καί τό αὔριο καί τήν αἰωνιότητα. Ἡ ὕλη, σκληρή καί ἄσπλαχνη δέν μπορεῖ νά μᾶς συνοδεύει πάντοτε. Ἔρχεται ἡ στιγμή πού πρέπει νά βγοῦμε ἔξω ἀπό τήν ὑλικότητα. Ἡ πόρτα τῆς ἐξόδου, ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἴδια γιά ὅλους, χωράειτίς διαστάσεις τοῦ εἶναι πού φέραμε κατά τή στιγμή τῆς εἰσόδου μας, ὅτι δηλαδή φέραμε κατά τή γέννησή μας. Ὅλα τ’ ἄλλα δέν χωροῦν. Ἀπ’ τό κατώφλι της μόνο οἱ νοσταλγοί τῆς αἰωνιότητος χωροῦν. Ἄν δέν ἀγαπήσαμε τήν προοπτική τῆς αἰωνιότητος, ἄν δέν τήν ποθήσαμε, ἄν δέν ἑτοιμαστήκαμε γι’ αὐτήν, τότε ἰσχύει καί γιά μᾶς ἡ μεγάλη ἀλήθεια: “ἅ δέ ἡτοίμασας, τίνι ἔσται;”.      

    Ὁ τρόπος ζωῆς τοῦ πλουσίου πού ἡ παραβολή τόν χαρακτηρίζει ἄφρονα, δείχνει τήν ἠθική του ἀναλγησία ἔναντι τοῦ ἑαυτοῦ του, τοῦ συνανθρώπου του, ἀλλά καί τοῦ ἴδιου τοῦ Θεοῦ.

…”πάντα σκιᾶς ἀσθενέστερα, πάντα ὀνείρων ἀπατηλότερα“…

     Ἀσφαλῶς ὁ ἄνθρωπος αὐτός οπως καταγράφεται ἀπό τό ἱερό κείμενο δέν εἶχε μεταφυσικές ἀγωνίες. Φανταζόταν ὅτι μόνος αὐτός ὑπῆρχε καί ὅλα γύρω του ἔπρεπε νά ὑπηρετοῦν τήν ἐγωκεντική του πορεία. Φαίνεται, ὅτι ὁ πλοῦτος ὅταν αὐξηθεῖ, ἀντί νά δημιουργεῖ εὐαισθησία στήν καρδιά, τήν ξηραίνει μέ ἀποτέλεσμα νά βλέπει ὅλα μόνο σάν ἀτομική ἀποκλειστικότητα καί στεῖρα ἀπόλαυση τῶν ἡδονῶν κόσμου. Ἀλλά οἱ νομιζόμενες χαρές, οὔτε διάρκεια ἔχουν, οὔτε προσφέρουν τήν ἐξασφάλιση πού θά ἤθελε ὁ κάτοχος πλούτου, μιά καί  ὅλα τά ἐγκόσμια τά διέπει ἡ ἀστάθεια καί ἡ φθαρτότητα, “πάντα σκιᾶς ἀσθενέστερα, πάντα ὀνείρων ἀπατηλότερα“. Τά πάντα   διάρκεια, ἀλλά μετά τήν ἀπόγευσή  τους φέρνουν τήν πλήξη, τήν ἀπογοήτευση.

     Ὁ πλούσιος τῆς παραβολῆς  χαρακτηρίζεται “ἄφρονας“, γιατί στήριξε τή ζωή του στή ρευστότητα τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν. Τά ὑλικά ἀγαθά ποτέ δέν προσφέρουν βεβαιότητες. Ὁ ἄφρονας τῆς παραβολῆς μέσα στήν παραζάλη τῆς ἀφθονίας καί τῶν σχεδιασμῶν γιά τό μέλλον στράφηκε στόν ἑαυτό του, στάθηκε στήν ψευδαίσθηση ἑνός διαρκοῦς παρόντος: ” Ψυχή, ἔχεις πολλά ἀγαθά ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου”. Ὅμως τά νομιζόμενα τόν ὁδήγησαν στήν παγίδα τῆς ψεύτικης εὐμάρειας. Στόν παρόντα κόσμο, τόν ἀπατεώνα, ἡ μόνη βεβαιότητα εἶναι τό τέλος καθώς καί ὅσων τόν συνιστοῦν.

    Ποτέ δέν στάθηκαν ἱκανά τά ὑλικά ἀγαθά γιά νά ἀποτρέψουν τόν ἄνθρωπο ἀπό τό τέλος. Θυμηθεῖτε τήν κραυγή τῆς ἀπόγνωσης τοῦ Ἕλληνα κροίσου μπροστά στόν θανάσιμα τραυματισμένο του γιό…

 Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

    Κάθε ἄνθρωπος εἴτε μέ τά πολλά, εἴτε μέ τά λίγα, πρέπει νά μή σταματᾶ στά ὅσα ἔχει καί κατέχει. Μέσα στήν ὑλικότητα “τοῦ παρόντος αἰῶνος τοῦ ἀπατεῶνος“, πρέπει νά προσβλέπει στήν πνευματικότητα τοῦ “μέλλοντος αἰῶνος“, καί μέσα ἀπ’ ὅλες αὐτές τίς ρευστές χαρές νά ἀπεργάζεται τήν ἔξοδο ἀπό τόν κόσμο αὐτό.  

    Ὅταν δοῦμε σωστά τίς πραγματικές μας διαστάσεις σάν διαχειριστῶν καί ὄχι σάν κατακτητῶν τῶν ἀγαθῶν τοῦ Θεοῦ, τότε εὔκολα θά διακρίναμε, ἀπό τό ἕνα μέρος, τήν ἀπάτη τῆς ὕλης καί τήν ἀποχαυνωτική εὐμάρεια, καί ἀπό τήν ἄλλη ἐλευθερία καί τήν ἀπεραντωσύνη τῆς αἰωνιότητος, τήν ὁποία κατακτοῦμε μόνο ὅταν μπορέσουμε ὁδηγοῦμε κι ὄχι νά ὁδηγούμαστε ἀπό  τά “ἔχει” τοῦ νῦν καιροῦ.      

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

     Γιορτάζει σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας τήν ἱερή μνήμη τοῦ ἁγίου ἀποστόλου καί εὐαγγελιστοῦ Ματθαίου. Τό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα δέν ἀποτελεῖ συνέχεια τῶν περικοπῶν πού τήν ἐποχή αὐτή διαβάζονται στήν θεία Λειτουργία καί εἶναι παρμένες, ὅπως γνωρίζετε, ἀπό τή γραφίδα τοῦ εὐαγγελιστή Λουκᾶ. Τιμῶντας λοιπόν τήν ἁγία του μνήμη ἡ Ἐκκλησία ἀναστέλλει σήμερα τά ἀναγνώσματα ἀπό τόν Λουκᾶ καί ὁρίζει νά διαβάζουμε τό τμῆμα ἀπό τό Εὐαγγέλιο τοῦ Ματθαίου καί συγκεκριμένα τό σημεῖο πού ἀναφέρεται στήν κλήση του ἀπό τόν Κύριο μας στό ἀποστολικό ἀξίωμα. Τό ἐπισόδειο καί ὁποία περιγράφεται στό 9ο κεφάλαιο τοῦ ἱεροῦ κειμένου πού μᾶς κληροδότησε.

…”εἶδεν ἄνθρωπον καθήμενον ἐπί τό τελώνιον Ματθαῖον λεγόμενον“…

    Πρίν ποῦμε ὁ,τιδήποτε πρέπει νά σημειώσουμε, ὅτι ὁ Ματθαῖος ἦταν τελώνης καί ἀκριβῶς τήν ὥρα πού βρίσκονταν στήν ὑπηρεσία του προσκαλεῖται γιά ἀκολουθία καί μαθητεία ἀπό τόν Χριστό “εἶδεν ἄνθρωπον καθήμενον ἐπί τό τελώνιον Ματθαῖον λεγόμενον“. Τή στιγμή τῆς ὑπηρεσίας του παίρνει τήν πρόσκληση, καί ὁ ἴδιος χωρίς δισταγμό “ἀναστάς ἠκολούθησεν αὐτῷ“, σηκώνεται καί γίνεται μαθητής τοῦ Ἰησοῦ. Ἡ στιγμή αὐτή μένει ἀνεξίτηλα χαραγμένη στό νοῦ τοῦ Ματθαίου καί τήν καταγράφει στό ἱερό κείμενο τοῦ Εὐαγγελίου του. Ὁ ἴδιος σ’ ἄλλο σημεῖο ἔχει καταγράψει καί τήν κλήση τῶν πρώτων μαθητῶν στήν ἀκρογιαλιά τῆς λίμνης Γεννησαρέτ. Βέβαια ἡ στιγμή τῆς δικῆς του κλήσεως ἔχει κάτι τό συγκλονιστικό. Οἱ πρῶτοι μαθητές ἦταν ἁπλοί ψαράδες, πού πρόθυμα ἀφήνουν τήν κοπιαστική ψαρική τους τέχνη καί γίνονται ἀκόλουθοι τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Ματθαῖος ἦταν ἕνας κρατικός ὑπάλληλος σέ μιά θέση πού τοῦ παρεῖχε μιά ἀξιοπρεπή ζωή σ’ αὐτόν καί τήν οἰκογένειά του, ἄσχετα ἄν τό ἐπάγγελμα αὐτό δέν τό ἐκτιμοῦσε ὁ ἁπλός λαός, λόγῳ τῶν αὐθαιρεσιῶν πού ἔκαναν οἱ τελῶνες κατά τήν εἴσπραξη τῶν φόρων. Οἱ ἄλλοι μαθητές εἶχαν ἄσημο ἐπάγγελμα, πού πρόθυμα μπόρεσαν καί τό ἐγκατέλειψαν, μιά καί σάν ἀνθρωποι τοῦ μεροκάματου πού ἔβγαινε ἀνάλογα μέ τίς ἰδιοτροπίες τοῦ καιροῦ. 

    Εἶναι πραγματικά παράδοξος ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο προσκαλεῖ ὁ Χριστός τούς ἀνθρώπους ἐκείνους πού μέσα στήν προαιώνια βούλησή Του ἐπέλεξε γιά νά γίνουν ἀπόστολοι τοῦ Εὐαγγελίου. Παράλληλα ὅμως μᾶς προξενεῖ κατάπληξη καί ἡ προθυμία ἐκείνων τῶν ἀνθρώπων πού ἐγκατέλειψαν τίς δουλειές καί κάθε τι τό δικό τους καί ἔγιναν πιστοί του ἀκόλουθοι. Οἱ ψαράδες τῆς λίμνης Γεννησαρέτ μέ μεγάλη εὐκολία ἀφήνουν τά δίκτυα καί τίς βάρκες τους, “καί καταγαγόντες τά πλοῖα ἐπί τήν γῆν, ἀφέντες ἅπαντα ἠκολούθησαν αὐτῷ” (Λουκ. 5, 11) ἀκόμη καί τόν πατέρα τους ἐγκατέλειψαν ὁ Ἰάκωβος καί ὁ Ἰωάννης. Σήμερα ὁ Ματθαῖος ἀφήνει τήν ἐπικερδή καί κοσμική ἐργασία του καί γίνεται μαθητής τοῦ Χριστοῦ. Ἡ πράξη αὐτή τῶν πρώτων ἀκολούθων τοῦ Χριστοῦ θά γίνει ἐπαναλαμβανόμενη. Ὄχι μόνο μετά ἀπ’ αὐτούς, ἀλλά καί μέχρι σήμερα βλέπουμε τίς πιό ἀπίθανες κλήσεις καί ἐντάξεις ἀνθρώπων κάθε ἡλικίας κοινωνικῆς τάξεως στό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, τήν Ἐκκλησία.

    Ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ “ἀκολούθει μοι” βλέπουμε ὅτι βρῆκε ἄμεση ἀπήχηση στήν καρδιά τοῦ Ματθαίου καί παραιτεῖται ἀπό τή θέση πού βρίσκονταν, ἐγκαταλείπει μιά βεβαιότητα γιά ριφθεῖ σέ μιά περιπέτεια τῆς ὁποίας δέν γνώριζε τήν κατάληξη. Ἡ κατάφασή του, λοιπόν, στήν κλήση πού τοῦ ἀπευθύνει ὁ Κύριος φανερώνει τή πίστη του, τή δύναμη πού εἶχε γιά νά νικήσει τόν ἑαυτό του καί νά ἀκολουθήσει τό δρόμο τῆς μαθητείας τώρα καί αὔριο τήν περιπέτεια τῆς ἀποστολῆς. Μιά περιπέτεια ἡ ὁποία ὁποία εἶχε μέσα της τή θυσία καί τό μαρτύριο γιά τήν λυτρωτική ἀλήθεια πού κόμιζε ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο.

    Ἡ πίστη τοῦ Ματθαίου, ἀλλά καί ὅλων τῶν μαθητῶν ὑπογραμμίζει τή σημασία τῆς παρουσίας τους στήν ἔρημο τοῦ κόσμου καί δικαιολογεῖ τήν τιμή πού τούς προσφέρουν “πᾶσαι αἱ γενεαί” τῶν ἀνθρώπων. Ὅλοι οἱ ἀπόστολοι σχετικοποιοῦν μέσα ἀπό τή δική τους στάση τή προσφώνηση πού κάνει ὁ κόσμος σέ κάποιες ἀνθρώπινες ὑπάρξεις ἀπονέμοντας τους τό ἐπίθετο τοῦ μεγάλου. Ὅμως ἡ πραγματική μεγαλωσύνη ἐγκρύπτεται στήν ἱκανότητα νά ἀναγνωρίζει κάποιος τήν παρουσία τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ καί νά μή σταματᾶ ἐδῶ, ἀλλά καί νά προσφέρει τήν ὕπαρξή του καί ἄν ἀπαιτηθεῖ, νά τή θυσιάσει γιά τό Εὐαγγέλιο, ὅπως ἔκαναν οἱ πρῶτοι μαθητές καί μαζί μ’ αὐτούς καί ὁ ἀπόστολος καί Εὐαγγελιστής Ματθαῖος. Ἐκεῖνοι τόσα πολλά θυσίασαν, ἐμεῖς οἱ σημερινοί μαθητές τους τί ἔχουμε θυσιάσει; Ἀκόμη καί τήν ἁμαρτωλότητά μας δέν ἔχουμε τό κουράγιο νά θυσιάσουμε. Καί ἐμφανιζόμαστε νά ἀγαποῦμε πιό πολύ τήν ἁμαρτία καί τίς συνέπειές της παρά τόν Λυτρωτή καί Θεό μας. 

    Ἡ κλήση τοῦ Χριστοῦ δέν εἶναι μονάχα στούς ἀνθρώπους πού ἐπέλεξε γιά στενούς συνεργάτες. Ἡ κλήση εἶναι διαρκής. Γιά τόν κάθε ἄνθρωπο ὑπάρχει μιά κλήση ἀπό τόν Θεό. Καί ἡ γενεσιουργός της αἰτία εἶναι ἡ λαχτάρα τοῦ Θεοῦ γιά τή λύτρωση καί σωτηρία τοῦ κάθε ἀνθρώπου καί καλεῖ τόν καθένα μας χωριστά. Ὁ Θεός καί ὅταν ἐμφανίζεται νά ἐκλέγει ἕνα ἀνθρώπινο τμῆμα καί νά διαλέγεται μαζί του, ὅπως ἔγινε μέ τήν ἐκλογική προετοιμασία μέσα ἀπό τό ἑβραϊκό γένος, τελικά προσκαλεῖ κάθε ἄνθρωπο χωριστά.

    Γιά τό Θεό, γιά τήν Ἐκκλησία Του, δέν ὑπάρχει συλλογική κλήση, καί κατά συνέπεια δέν ὑπάρχει ὅπως συνηθίζουμε νά λέμε στούς καιρούς μας, “συλλογική εὐθύνη” ὑπάρχει προσωπική κλήση μέ ὅλες της τίς συνέπειες. Στήν Ἐκκλησία, πού εἶναι κοινωνία προσώπων καί ὄχι ἄθροισμα ἀτομικοτήτων, ὁ καθένας ἔχει ξεχωριστή σημασία, μιά καί κάθε ἄνθρωπος εἶναι μιά ξεχωριστή καί ἀνεπανάλειπτη προσωπική ὕπαρξη. Κάθε μιά ἀνθρώπινη ὕπαρξη ἔχει τή ξεχωριστή καί προσωπική της κλήση καί φυσικά τήν ἐλεύθερη ἀποδοχή ἤ ἀπόρριψη, μέ ὅλη τήν εὐθύνη πού ἔχει. Φτάνει μόνο νά ἀκούσει καί νά ἐννοήσει τήν κλήση του. Καί εἶναι δυστύχημα νά γεννᾶται ὁ ἄνθρωπος στόν κόσμο αὐτό καί νά μή καταλαβαίνει γιατί ἦρθε στή ζωή. Καί αὐτή τελικά εἶναι καί ἡ αὐτοκαταδίκη καί ἡ ἀπώλειά του νά ἔρχεται στό εἶναι, καί νά μή θέλει νά καταλάβει τό μεγαλεῖο τῆς προσωπικῆς του ὑπάρξεως, ἀλλά καί τῆς κλήσεως πού τήν συνοδεύει ἀπό τόν Θεό.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

    Νά παρακαλοῦμε θερμά τόν Θεό νά μᾶς ἐλεήσει καί νά μᾶς φωτίσει γιά νά καταλάβουμε τήν εὐλογία τῆς κλήσεώς μας. Νἀ ἀντιληφθοῦμε αὐτό πού σημειώνει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὅτι ὁ κάθε χριστιανός εἶναι “ἅγιος” καί ὅλοι εἴμαστε “κλήσεως ἐπουρανίου μέτοχοι” (Ἑβρ. 3, 1).

   Ὁ Ματθαῖος μετά τήν κλήση του, ὄχι μόνο ἀκολούθησε τόν Χριστό, ἀλλά ὅπως διασώζει στό Εὐαγγέλιό του, ὁ Λουκᾶς, “καταλιπών ἅπαντα ἀναστάς ἠκολούθησεν αὐτῷ καί ἐποίησεν δοχήν μεγάλην Λευΐς αὐτῷ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ” (Λουκ. 5, 28-29). Μέσα ἀπ’ αὐτές τίς λιτές λέξεις καταδεικνύεται πόση μεγάλη τιμή αἰσθάνθηκε ὁ τελώνης Ματθαῖος ἀπό τήν τιμή τῆς κλήσες πού τοῦ ἔκανε ὁ Χριστός νά τόν προσκαλέσει κοντά του.

   Ὁ Ματθαῖος τίμησε τήν κλήση του, ἔγινε πιστός “ἄχρι θανάτου” καί μακαρίζεται ἔκτοτε.

   Ἆραγε ἐμεῖς ἔχουμε ἀντιληφθεῖ τό μέγεθος καί τήν τιμή τῆς δικῆς μας κλήσεως; ἔχουμε καταλάβει στό ποῦ μᾶς ὁδηγεῖ αὐτή;;

   Ὁ Χριστός διαρκῶς κρούει τήν θύρα τῆς καρδιᾶς μας· “ἰδού ἔστηκα ἐπί τήν θύραν καί κρούω· ἐάν τις ἀκούσῃ τῆς φωνῆς μου καί ἀνοίξῃ τήν θύραν, καί εἰσελεύσομαι πρός αὐτόν καί δειπνήσω μετ’ αὐτοῦ καί αὐτός μετ’ ἐμοῦ” (Ἀποκ. 3, 20).

   (πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

     Τό θαῦμα τῆς θεραπείας μιᾶς γυναίκας πού αἱμορραγοῦσε γιά δεκαεπτά ὁλόκληρα χρόνια, ἀλλά καί τό θαῦμα τῆς ἀναστάσεως τῆς δεκαεπτάχρονης θυγατέρας τοῦ ἀρχισυναγώγου Ἰαείρου μᾶς διηγεῖται τό εὐαγγέλιο τῆς σημερινῆς Κυριακῆς.

…”ἡ ψυχή πάσης σαρκός αἷμα αὐτοῦ ἐστιν“…

    Ἡ ἄγνωστη γυναίκα μαστίζεται ἀπό μιά πολυχρόνια αἱμορραγία. Οἱ θεραπεῖες στίς ὁποῖες ἀσφαλῶς ὑποβλήθηκε, στάθηκαν δίχως ἀποτέλεσμα. Ἡ πολυχρόνια μάστιγα πού τήν ταλαιπωροῦσε, τήν ἔφερνε σέ ἀπόγνωση, καί πρέπει νά τήν ἔχει καταβάλλει ψυχικά, μιά ὅλοι τήν θεωροῦσαν ἀκάθαρτη. Ἡ συνεχής αἱμορραγία τήν καταδίκαζε στά μάτια τῆς τότε κοινωνίας μέ τίς παράξενες ἀντιλήψεις, πού εἶχε γύρω ἀπό τό αἷμα. Ὅλες οἱ θρησκευτικές ἀντιλήψεις τῶν ἀρχαίων λαῶν θεωροῦσαν τό αἷμα σάν κάτι τό ἱερό. Πίστευαν δηλαδή, ὅτι τό αἷμα εἶναι ὁ φορέας τῆς ζωῆς καί  κάθε τι, πού συνδέεται μέ τή ζωή, ἔχει ἄμεση ἐπίπτωση στήν ψυχή· “ἡ ψυχή πάσης σαρκός αἷμα αὐτοῦ ἐστιν” (Λευϊτ. 17, 11) καί τελικά ἔχει ἀναφορά καί σχέση μέ τόν Θεό, πού εἶναι ὁ κύριος τῆς ζωῆς.

    Ἐξαιτίας αὐτῆς τῆς ἀντιλήψεως ὁ φόνος ἦταν μιά φρικτή καί ἀοπτρόπαια πράξη. Ἀκόμη τό αἷμα δέν ἀποτέλεσε ποτέ τροφή τοῦ ἀνθρώπου. Τό χρησιμοποιοῦσε μόνο στίς διάφορες θρησκευτικές τελετές καί θυσίες πρός τούς θεούς ἤ γιά τόν καθαρμό. Ἡ αἱμορραγία στή γυναίκα, ἐκτός ἀπό πρόβλημα ὑγείας, ἦταν καί μιά κατάρα, ἀφοῦ τό αἷμα ἐκτρεπόμενο ἀπό τόν ἄμεσό του προορισμό, τό ἔβλεπαν σάν ἀκαθαρσία, καί ὅποιος ἄγγιζε τήν πηγή τῆς ἀκαθαρσίας γίνονταν καί ὁ ἴδιος ἀκάθαρτος.

    Ἡ ἀνώνυμη γυναίκα τῆς διηγήσεως τοῦ εὐαγγελικοῦ ἀναγνώσματος, πίστεψε ὅτι ὁ μόνος, πού μποροῦσε νά τήν ἀπαλλάξει ἀπό τήν κατάρα της ἦταν ὁ Χριστός. Κρύβεται μέσα στό πλῆθος καί προσπαθεῖ τό σωτήριο πλησίασμα, νά ἀγγίξει ἔστω καί τό ροῦχό του.

…”ἔλεγε γάρ  ἐν ἑαυτῇ ὅτι ἐάν ἅψωμαι κἄν τῶν ἱματίων  αὐτοῦ σωθήσομαι“…

    Πῶς νά μπορέσει νά πεῖ κατάματα τό πρόβλημά τους, πού τό συνόδευε τόση προτατάληψη; Ὁ εὐαγγελιστής Μᾶρκος πού διασώζει κι αὐτός τό θαῦμα, διηγούμενός το σημειώνει τά ἑξῆς· “ἔλεγε γάρ  ἐν ἑαυτῇ ὅτι ἐάν ἅψωμαι κἄν τῶν ἱματίων  αὐτοῦ σωθήσομαι” (Μάρκ. 5, 28). Ὁ Χριστός γίνεται πιά ἡ μοναδική της ἐλπίδα.

    Ὅταν προχώρησε στό πλησίασμα αὐτό, πρέπει νά εἶχε ξεκαθαρίσει στό νοῦ της τήν κάθε κίνηση. Πράγματι ὅταν βρέθηκε στό καθοριστικό σημεῖο τῆς συνάντησης, ἡ “αἱμορροοῦσα” δέν ἐκβάλλει κραυγές,  οὔτε κἄν συζητᾶ τό πρόβλημά της. Ἐκεῖνο πού κάνει εἶναι ἕνα ἁπλό ἄγγιγμα. Ἡ καρδιά της σκιρτοῦσε στήν ἐλπίδα τῆς προσψαύσεως τοῦ ἱματίου τοῦ Χριστοῦ. Πίστευε, ὅτι ἡ θεραπεία ἦταν βεβαία. Καί πράγματι πέτυχε “τοῦ ἐφετοῦ“.

   Αἴτημά της κρυφό, κλεισμένο στά βάθη τῆς καρδιᾶς ἔγινε ἀποδεκτό, καί ἡ θεραπεία ἔγινε πραγματικότητα. Ἡ βαθειά πίστη τῆς γυναίκας δέν μποροῦσε νά μείνει κρυφή. Ὁ Ἴδιος ὁ Χριστός τήν κάνει ἐμφανή, ἐπαινώντάς την. Ἐπιβραβεύεται ἡ πίστη τῆς γυναίκας μέ τή σωματική της θεραπεία. Μετά τή θεραπεία, τήν ἀναζητάει ὁ Χριστός καί τήν ξεχωρίζει μέσα ἀπό τόν ὄχλο, πού τόν “συνέθλιβε“, καί φανερώνει τήν πληθωρικότητα τῆς πίστεώς της.

     Ἡ θεραπεία τῆς αἱμορροούσης δίνει τήν ἀφορμή νά δοῦμε μερικές πτυχές τοῦ μεγάλου θέματος τῆς ἐκκλησιοποιήσεως τοῦ ἀνθρώπου. Ὅταν εἶναι μόνος του ὁ ἄνθρωπος παραμένει ἀποκομμένος ἀπό τόν ὑπαρξιακό του ἱστό. Ἡ εἴσοδος στήν Ἐκκλησία δίνει τή δυνατότητα τῆς ἐπανερεύσεως τῆς λειτουργίας τῆς φύσεως μας ὡς κοινωνικῶν ὑπάρξεων. Ἀπομακρυνόμαστε ἀπό τήν ἀπομόνωση, ὅπου ἐπικρατεῖ ἡ θανάσιμη ἀτομικότητα καί εἰσερχόμαστε στό χῶρο τῆς κοινωνίας τῶν προσώπων μεταξύ τους καί πάνω ἀπό ὅλα μέ τόν κοινωνήσαντα τῆς φύσεως μας Κύριο Ἰησοῦ Χριστό.  

    Στόν κόσμο ἐνεργεῖ συνεχῶς ὁ Χριστός μέσα ἀπό τό Σῶμά Του, τήν Ἐκκλησία. Ὁ κόσμος εἶναι μιά μάζα, ἕνα ἀνώνυμο πλῆθος δίχως ταυτότητα, πού “συνθλίβεται” ἀπό πολλά προβλήματα καί συνεχῶς ἀναζητάει τρόπους ἐξόδου ἀπό τίς πιέσεις πού δέχεται. Ἔχει ἀκούσει γιά τή λυτρωτική δύναμη τοῦ Χριστοῦ καί πολλές φορές τόν ἀναζητάει. Ἡ ἀναζήτηση αὐτή πολλές φορές ἐκτρέπεται μόνο σέ περιέργεια νά τόν συναντήσει, ἤ ἐλπίζει σέ μιά μαγική ἐπέμβασή Του στά πολλά καί ποικίλα τῆς ζωῆς του. Τό πλησίασμα τοῦ Χριστοῦ εἶναι εὔκολο, γιά νά πάρει κανείς ὅ,τι καί ἡ “αἱμορροῦσα” χρειάζεται πίστη. Βαθειά πεποίθηση ὅτι κοντά Του μπορεῖ νά ἐπιτύχει τή θεραπεία τῆς συνεχοῦς του αἱμορραγίας πού τοῦ προξενεῖ ἡ κακότητα τῆς ἀνωνυμίας, αὐτή πού δημιουργεῖται ἀπό τή μαζοποίηση μας. Ἡ φύση τῆς Ἐκκλησίας, εἶναι μιά διαρκής συνάντηση μέ τόν Χριστό καί ἕνωση ὅλων στή θεανθρώπινη Φύση Του. Ἡ ἔνταξη μας μέ τό Βάπτισμα ἀποτελεῖ τήν ἐπίσημη εἴσοδο μας στήν Ἐκκλησία στό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Τό νά γίνουμε ἁπλῶς μέλη δέν ἀρκεῖ, χρειάζεται νά εἴμαστε καί ζωντανά μέλη αὐτῆς τῆς ζωντανῆς παρουσίας τοῦ μυστηρίου τοῦ Χριστοῦ.

    Ἡ ἐνσάρκωση τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ στοχεύει στήν ἕνωση, ἤ καλύτερα στήν ἐπανένωση ὅλων τῶν ἀνθρώπων καί ἐπανεύρεση τῆς ἑνότητος τῆς καθολικῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Ἡ ἔνταξη στό σταυρωμένο καί ἀναστημένο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Σωτηρία δέν σημαίνει ἀπομόνωση καί ἀπομάκρυνση ἀπό τούς ἄλλους συνανθρώπους μας. Τό ἐνδεχόμενο αὐτό μᾶς ἀποκόπτει ἀπό τήν κοινή μας φύση. Ἡ κοινή μας φύση μέ τήν πρόσληψή της ἀπό τόν Χριστό βρίσκει τή θεραπεία της, καί ὅταν εἰσερχόμαστε στή θεραπευτική κοινωνία τῆς Ἐκκλησίας ἡ ἀτομική μας ὀντότητα προσλαμβάνει τούς χυμούς τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ καί τρέφεται, συντηρεῖται καί αὐξάνεται.

   Ἡ εἴσοδός μας στήν Ἐκκλησία δέν σημαίνει τήν κατάργηση τῶν προσωπικῶν μας δεδομένων. Αὐτό πού εἴμαστε διατηρεῖται ἀναλλοίωτο. Ἡ κοινωνία τῶν πιστῶν δέν καταργεῖ τό ἀνθρώπινο πρόσωπο, ἀλλά δημιουργεῖ τίς προϋποθέσεις, ὥστε ἡ ἀτομικότητά μας μέσα ἀπό τήν λειτουργία τῆς ταπεινοφροσύνης νά βρεῖ τήν παρουσία τοῦ ἄλλου. Ὁ πιστός ἀλληλοσυμπληρώνει τόν ἄλλο πιστό, πού εἶναι κι αὐτός μέλος τοῦ μυστικοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ.

 Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

   Τό θαῦμα τῆς θεραπείας τῆς γυναίκας τῆς σημερινῆς περικοπῆς, δείχνει καθαρά ἕνα σωστικό μονοπάτι γιά τήν ἐπανεύρεση τῆς δικῆς μας θεραπείας μέσα ἀπό τίς σωστικές δυνατοτήτες πού ἀνοίγονται μέ τό πλησίασμα μας μέ τόν Χριστό μας. Ὁ Χριστός διακρίνει τόν καθένα καί τό πρόβλημα πού κομίζει. Μᾶς γνωρίζει καί μᾶς καλεῖ προσωπικά “κατ’ ὄνομα“. Ἡ αἱμορροῦσα μέσα στήν ταλαιπωρία της βρῆκε τό κουράγιο νά πλησιάσει “τόν δυνάμενον σώζειν” καί ἔλαβε αὐτό πού ποθοῦσε. Ἡ κάθε καρδιά ποθεῖ τόν Χριστό, ὅσο κι ἄν δέν θέλουμε νά τό παραδεχθοῦμε. Τό σημειώνει αὐτό μιά ἀνήσυχη ψυχή, πού χρόνια ἔψαχνε νά βρεῖ τή λύτρωση, παρά τό γεγονός ὅτι εἶχε γεννηθεῖ ἀπό χριστιανούς γονεῖς. Ἡ μητέρα του μάλιστα ἦταν  πιστή χριστιανή. Μιλοῦμε γιά τόν ἱερό Αὐγουστῖνο, πού ὅταν τελικά ἔκανε τό σωτήριο ἄγγιγμα στό Χριστό, διακήρυξε ἐκεῖνο πού ἀποτελεῖ πανανθρώπινη πραγματικότητα: “ἀνήσυχη εἶναι ἡ καρδιά μας μέχρι νά ρ θεῖ καί νά ἀπαπαυθεῖ κοντά Σου“.

    Στό Χριστό βρίσκουμε τή φυσική περιοχή τῆς ἀναδείξεώς μας σέ καταξιωμένη προσωπικότητα, ἁγιασμένο μέλος τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

     Τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς σημερινῆς Κυριακῆς ἀναφέρεται στήν παραβολή τοῦ πλουσίου καί τοῦ Λαζάρου. Πρωταγωνιστικά πρόσωπα  εἶναι ὁ ἐπώνυμος φτωχός, δηλαδή ὁ Λάζαρος καί ὁ ἀνώνυμος πλούσιος. Καί οἱ δυό ζοῦν τοπικά καί χρονικά μαζί. Ὁ πλούσιος βιώνει τήν ψευδαίσθηση τῆς αὐτάρκειας τοῦ παρόντος σχήματος τοῦ κόσμου. Ὁ Λάζαρος στήν ἀνέχεια τοῦ νῦν. Προκλητικός τρόπος ζωῆς τοῦ πλουσίου. Σημειώνεται χαρακτηριστικά στή διήγηση τῆς παραβολῆς ὅτι: “ἐνεδιδύσκετο πορφύραν καί βύσσον εὐφραινόμενος λαμπρῶς“.

Ἡ ζωή του σέ καθημερινή βάση ἦταν ἕνα διαρκές ξεφάντωμα, μιά ἐπίδειξη πλούτου καί χλιδῆς. Καμμιά πνευματική ἀνησυχία, κανένας ἠθικός περιορισμός. Ὁ πλοῦτος δέν τοῦ ἄφηνε περιθώρια γιά τέτοιου εἴδους σκέψεις, ἤ γιά ἀνθρωπινότερες ἐπιλογές. Μιά συνεχιζόμενη κατασπατάληση πραγμάτων ἐπί τῶν ὁποίων τελικά δέν εἶχε τήν οὐσιαστική κυριότητα. Βρέθηκε πλούσιος ἀπό καθαρά συγκυριακές περιστάσεις. Κανένας δέν γεννήθηκε οὔτε φτωχός, οὔτε πλούσιος. Ἀπό καθαρά συγκυριακές περιστάσεις βρίσκεται ὁ ἄνθρωπος  διαχειριστής ἀλλοτρίου πλούτου. Ἡ πραγματικότητα αὐτή διαπιστώνεται καί στήν πρώτη, ἀλλά περισσότερο στή δεύτερη καί ὁριστική του γέννηση, ἡ ὁποία εἶναι σύμφυτος μέ τήν ἔξοδο ἀπό τόν κόσμο αὐτό. Στήν πρώτη γέννηση γυμνός ἐξέρχεται ἀπό τή φυσική του μητέρα, ἀλλά  καί στήν δευτέρα  γέννηση γυμνός «ἐξέρχεται», φεύγει ἀπό τόν κόσμο αὐτό, στόν ὁποῖο μπορεῖ νά διαχειρίστηκε θησαυρούς ἀμυθήτου ἀξίας, ὅμως ὅλα αὐτά δέν ἀκουμποῦν αὐτό πού εἶναι σάν ὕπαρξη καθ’ ἑαυτή, μιά καί εἶναι ἀνόμοια πρός τήν παχυλότητα τοῦ πλούτου.          

    Ἡ παραβολή αὐτή διδάχθηκε ἀπό τόν Κύριό μας πρίν ἀπό δυό χιλιάδες χρόνια, ὅμως παρά τή χρονική αὐτή ἀπόσταση τοῦ τότε καιροῦ μέ τό σήμερα, διαπιστώνεται πολύ ἁπλά ἡ παντοτεινή της ἐπικαιρότητά της. Μέ τήν παραβολή τοῦ «πλουσίου καί τοῦ Λαζάρου», θέλησε ὁ Κύριος νά ἐπισημάνει τήν τραγικότητα τῆς πεποιθήσεώς μας πάνω σέ μιά ρευστή, ἀλλά καί ὁλωσδιόλου ξένη πραγματικότητα, ὅπως εἶναι ὁ πλοῦτος. Ἤθελε τά πάντα νά κινοῦνται γύρω ἀπό τόν ἑαυτό του. Ὁ  πειρασμός τῆς αὐτάρκειας  τόν ἔκανε νά ἐνεργεῖ μέ μονομέρεια. Μόνο κάποια ἀπ’ τά ψίχουλα, πού ξέφευγαν κι αὐτά  ἀσφαλῶς ἀνεπίγνωστα κι ἔφθαναν μέχρι τά χέρια τοῦ φτωχοῦ Λαζάρου. Ὁ ἀτομισμός του τόν ἀλλοτρίωνε ἀπό κάθε ἴχνος ἀνθρωπιᾶς.

   Ὁ πλούσιος σημειώνει ἡ παραβολή, ὅτι μετά τόν θάνατό του καταδικάσθηκε. Βρέθηκε ἀποκομμένος  στόν τόπο τῆς βασάνου, ἐνῶ ὁ φτωχός Λάζαρος ἀναπαύθηκε στόν κόλπο τοῦ Ἀβραάμ.

    Καί εὔλογα γεννᾶται τό ἐρώτημα. Καταδικάσθηκε ὁ ἄνθρωπος αὐτός γιατί ἦταν πλούσιος; Εἶναι τελικά ὁ πλοῦτος ἐξαρχῆς καταδικαστικό στοιχεῖο, πού ὁδηγεῖ αὐτόν πού τόν κατέχει σέ πνευματικό θάνατο καί δέν ὑπάρχει ἐλπίδα σωτηρίας γιά τόν πλούσιο ἄνθρωπο; Μ’ ἄλλα λόγια, ὁ πλοῦτος ἀποτελεῖ αἰτία γιά νά χάσει ἡ ἄνθρωπος τή ζωή του στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ;

    Ἄς δοῦμε ὅμως τά πράγματα μέ τή σειρά. Ἡ καταδίκη αὐτή τοῦ πλουσίου ἔχει ὁπωσδήποτε τήν αἰτία της. Ἴσως κάποιοι  ποῦν, ὅτι ἡ αὐτή ἡ καταδίκη ὀφείλεται, στό ὅτι ἦταν πλούσιος σέ ὑλικά ἀγαθά. Βέβαια ἀπό τό περίγραμμα τῆς παραβολῆς φαίνεται ὁ πειρασμός τοῦ πλούτου νά ἐμβάλλει σέ μιά διαρκῆ ἐκτόπιση τῶν αἰσθημάτων ἀγάπης πρός τόν συνάνθρωπό του. Περιορίζεται στίς διαστάσεις τοῦ κόσμου καί ἐμφανίζεται ὁ ἄνθρωπος αὐτός νά ἐπαναπαύεται στίς δυνατότητες πού ὁ πλοῦτος τοῦ παρέχει. Ὁ πλοῦτος τόν βραχυκύκλωσε στά δόκανα μόνον ὅσων ἔχουν αἴσθηση. Τά “ὑπέρ αἴσθησιν” αὐτά πού κάνουν τόν ἄνθρωπο νά ξεχωρίζει ἀπό τήν ἀλογία δέν τόν ἄγγιξαν. Δέν αἰσθάνθηκε τίς ποικιλόμορφες ἀνάγκες, πού κατάτρωγαν τούς πτωχούς Λαζάρους, πού ζοῦσαν δίπλα του. Ὅλοι αὐτοί ἦταν πεινασμένοι καί ἐξουθενωμένοι ἀπό τήν ἔλλειψη τῆς συμπόνιας.

     Χρειάζεται ὅμως ἐδῶ νά δοῦμε καί μέσα ἀπό μιά ἄλλη παράμετρο τήν ἔννοια τοῦ πλούτου. Πλούσιος δέν εἶναι μόνο αὐτός, πού βρέθηκε ἀπό κάποιες συγκυρίες νά εἶναι κάτοχος πολλῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν. Πλούσιος εἶναι ὁ κάθε ἄνθρωπος, πού ἀπό τή γέννησή του ἔχει μιά μοναδικότητα χαρισμάτων πού δέν συναντῶνται στό συνάνθρωπο. Κάθε ἄνθρωπος εἶναι μιά μοναδική καί ἀνεπανάλειπτη προσωπικότητα. Ἡ μοναδικότητα αὐτή μαζί μ’ ἐκεῖνες τῶν ἄλλων δημιουργοῦν τήν ἀνθρώπινη κοινωνία.

   Κοινωνία δέν εἶναι μιά οὐτοπία, εἶναι μιά δυνατότητα πού μπορεῖ νά πραγματοποιεῖται ἀπό τό σύνολο τῶν ἀνθρώπων. Μόνο ὅταν  ἀποφεύγουμε τήν ἀτομικότητα, πού εἶναι διαστροφή τῆς ἐννοίας τοῦ ἀνθρώπου, τότε λειτουργεῖ ἡ κοινωνία. Ἡ διαστροφή πού ἔφερε ἡ ἁμαρτία σάν ἀρρώστεια τῆς καθολικῆς φύσεως προξένησε τό σχῆμα πλούσιος, πού τελικά εἶναι ἡ ψευδαίσθηση τοῦ “ἔχειν” τό ὁποῖο μᾶς κάνει νά ἀμπαρωνόμαστε στό ἄτομό μας χωρίς καμμιά, ἔστω καί σάν ἀπόπειρα, κοινωνίας μέ τόν Λάζαρο, τόν κάθε Λάζαρο ἀνέξάρτητα ἄν ἔχει ἀνάγκη ὑλικῆς συμπαραστάσεως ἤ συμπορεύσεως στά ποικιλόμορφα προβλήματα τῆς καθημερινότητός του. Ἔτσι δημιουργεῖται ἀναπότρεπτα ἡ ψευδαίσθηση τῆς αὐτάρκειας, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ στήν αὐταρέσκεια, γιά νά κάνει τόν ἄνθρωπο χωρίς τόπο, “οὐ τόπος” οὐτοπικό, τελικά ἀκοινώνητο, νά μήν ἔχει ὁρίζοντα χρέους, ὁπότε καί  περιχαρακώνεται στόν ἑαυτό του, καί αὐτο-αποκλείεται ἀπό τήν ὄντως ζωή στούς κόλπους τοῦ Ἀβραάμ.

 Οὔτε ὁ συγκεκριμένος Λάζαρος ἔφθασε στόν κόλπο τοῦ Ἀβραάμ ἐπειδή ἦταν φτωχός. Ἔφθασε στή γεύση τῆς ἀληθινῆς ζωῆς ἐπειδή ἔδειξε ὑπομονή καί κατάφερε νά ξεπεράσει τά σχήματα, πού ἡ μεταπτωτικότητα τοῦ ἀνθρώπου δημιούργησε. Ἄντεξε “τό βάρος καί τόν κόπον τῆς ἡμέρας” καί πέτυχε νά βρεθεῖ στήν ὄντως ζωή. 

   Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

        Ὁ θάνατος ἡ μεγαλύτερη βεβαιότητα, θέτει τέλος στόν ἐγκλωβισμό μας στήν ἐγωκεντική μας  ἀπερισκεψία. Ὁ ἀνώνυμος πλούσιος εἶχε κάνει τήν ἐπιλογή του στήν ἐπίγεια ζωή του. Ζοῦσε γιά τόν ἑαυτό του. Ὁ πλοῦτος ἐκτιμήθηκε σάν ἀποκλειστικότητα καί προνόμιό  του. Ξέχασε ὅτι, ὅταν γεννήθηκε δέν ἔφερε τίποτε τό δικό του, καί φεύγοντας ἀπό τήν ἐδῶ ζωή, τίποτε ἀπό ὅσα ἀπόκτησε, δέν θά τόν συνοδεύουν κατά τήν ἔξοδό του ἀπό τόν κόσμο τοῦτο.

   Ἐπιλέγοντας στήν ἐδῶ ζωή του ἕνα τρόπο τελείως ἐγωκεντρικό βλέπουμε, ὅτι καί στήν ἄλλη ζωή  δέν ἔχει ἀπαλλαγεῖ ἀπό τή νοοτροπία, πού εἶχε ἀποκτήσει κατά τήν ἐπίγεια ζωῆς του. Παρακαλεῖ γιά τή σωτηρία μόνο τῶν δικῶν του μέσα ἀπό μιά ἀποστολή τοῦ φτωχοῦ Λαζάρου στό σπίτι του, ὥστε νά ἀποτραπεῖ παρόμοια καταδίκη τῶν ὁμότροπων ἀδελφῶν του ἀπό “τοῦ τόπου τῆς βασάνου“.

    Ὅμως ὁποιαδήποτε πληροφορία, ἀπό ὁποιονδήποτε Λάζαρο πού θά ἐπέστρεφε ἀπό τήν ἄλλη ζωή, δέν μπορεῖ νά ὑποκαταστήσει τά ὅσα διδάσκονται μέσα ἀπό τήν αἰώνια καί ἀδιάψευστη ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ, πού παραμένει ὁ μοναδικός  ὁδηγός τῆς πορείας μας γιά τήν ἀπόκτηση τῆς αἰωνίου ζωῆς.  Ἡ βίωση τῆς αἰώνιας ζωῆς μαθαίνεται ἀπό τήν ἐδῶ ζωή. Ἄν δέν μπορέσουμε νά συμβιώνουμε μέ τούς ἄλλους ἐδῶ, οὔτε ἐκεῖ μποροῦμε νά ἀνεχθοῦμε τήν παρουσία τοῦ ἄλλο καί αὐκαταδικαζόμαστε στή μοναξιά στόν τόπο τῆς βασάνου.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Ἡ θεραπεία τοῦ δαιμονισμένου τῶν Γαδαρηνῶν ἀποτελεῖ τό θέμα πού μᾶς διδάσκει ἡ σημερινή εὐαγγελική περικοπή. Ὅπως περιγράφεται στήν περικοπή ἀπό τή γραφίδα τοῦ εὐαγγελιστῆ Λουκᾶ, ὅλη ἡ ἱστορία τοῦ δυστυχισμένου αὐτοῦ ἀνθρώπου δείχνει τήν ἀποτρόπαια κατάσταση στήν ὁποία τόν εἶχε ὁδηγήσει ὁ παμπόνηρος σατανᾶς. Ἦταν πραγματικά ἕνα δυστυχισμένο πλάσμα, μιά ὕπαρξη, πού τήν ταλαιπωροῦσε ἡ δαιμονική κυριαρχία. 

…”ἱμάτιον οὐκ ἐνεδιδύσκετο καί ἐν οἰκίᾳ οὐκ ἔμενεν, ἀλλ’ ἐν τοῖς μνήμασιν“…

    Ὁ δαιμονιζόμενος τῶν Γαδαρηνῶν ζοῦσε καθημερινά τό δράμα του “ἱμάτιον οὐκ ἐνεδιδύσκετο καί ἐν οἰκίᾳ οὐκ ἔμενεν, ἀλλ’ ἐν τοῖς μνήμασιν“, καί κάτω ἀπό τή δαιμονική κυριαρχία εἶχε χάσει κάθε τι, πού νά ἔδειχνε τό ἀνθρώπινό στοιχεῖο. Τί κι ἄν εἶχε τήν ἀνθρώπινη φυσιογνωμία. Ἔφριττε ὅποιος τύχανε νά τόν συναντήσει.  Αὐτός ἔσπαζε τίς ἁλυσίδες μέ τίς ὁποῖες τόν ἔδεναν καί κατέφευγε στήν παγερή σιωπή τῶν τάφων. Αὐτή ἦταν ἡ καθημερινή κατάσταση, πού ζοῦσε ὁ τραγικός αὐτός ἄνθρωπος, στόν ὁποῖο μιά ὁλόκληρη λεγεώνα δαιμόνων εἶχε βρεῖ τό καταφύγιό της. Ἀξιοθρήνητη ἡ κατάσταση στήν ὁποία ὁδηγεῖ τόν ἄνθρωπο ὁ σατανᾶς. Τόν κάνει νά διαλύει κάθε κοινωνικό καί συγγενικό δεσμό καί νά ἀποζητᾶ τήν ἀπομόνωση, τήν ἀντικοινωνικότητα, πού ἐκδηλώνεται μέ τό φόβο, πού προκαλεῖ σ’ ὅσους βρεθοῦν κοντά του.

…”ἱματισμένος καί σωφρονῶν παρά τούς πόδας τοῦ Ἰησοῦ“…

   Ὁ δαιμονιζόμενος πρέπει γιά ἀρκετά χρόνια νά περιφέρονταν στά πέριξ τῆς πόλεως. Ὅλοι ἀσφαλῶς οἱ κάτοικοι τῶν Γαδαρηνῶν ἦταν γνώριζαν πιά τήν παρουσία του αὐτή. Ὅταν ὅμως ἐμφανίστηκε ὁ Κύριος καί διατύπωσε τήν προσταγή Του τά δαιμόνια ἐγκατέλειψαν τό θύμα τους καί ὁ δαιμονισμένος ἐμφανίζεται “ἱματισμένος καί σωφρονῶν παρά τούς πόδας τοῦ Ἰησοῦ“.

   Ὁ Θεός μπορεῖ πολύ εὔκολα νά δώσει προσταγή νά φύγουν ἀπό τόν ἄνθρωπο ὁποιεσδήποτε δαιμονικές ἐπιρροές. Χρειάζεται ὅμως νά ὑπάρχει καί ἡ σύμφωνη γνώμη τοῦ ἀνθρώπου. Μονομερῶς ὁ Θεός δέν ἐνεργεῖ γιά νά μή καταλύσει τήν ἐλευθερία, πού χάρισε στόν ἄνθρωπο. Τό βλέπουμε καθαρά στή χώρα τῶν Γαδαρηνῶν. Οἱ κάτοικοι μετά τή θεραπεία τοῦ δαιμονόπληκτου συμπολίτη τους ἀπό τόν Χριστό, ἀντί νά ζητήσουν τήν παραμονή του κοντά τους, τόν παρακαλοῦν νά φύγει ἀπό τό χωριό τους. Προτιμοῦν τήν παρουσία τοῦ σατανᾶ, ἀπό τή θέα τοῦ Χριστοῦ.

   Ἡ στάση τους αὐτή δείχνει τήν ὑπουδούλωσή τους στίς δαιμονικές δυνάμεις. Μακριά ἀπό τό Χριστό ὁ ἄνθρωπος γίνεται δέσμιος τῶν ἀντίθεων δυνάμεων, καί ὄχι μόνο, δέν νοιώθει συμπάθεια γιά τό Θεό, ἀλλά οὔτε καί γιά τό συνάνθρωπό του νοιάζεται, μέ τόν ὁποῖο βρίσκεται σέ καθημερινή συναναστροφή. Τό ἔργο τοῦ τοῦ διαβόλου εἶναι ὁ χωρισμός τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τό Θεό. Ὁ χωρισμός αὐτός δημιουργεῖ καί τή διάσπαση καί ρήξη καί  μέ τόν ἑαυτό μας, ἀλλά καί μέ τούς ἄλλους. Καί ὅπου διάσπαση καί χωρισμός μεταξύ τῶν ἀνθρώπων ἐκεῖ κυριαρχεῖ ὁ σατανᾶς.

    Ὁ Τριαδικός Θεός εἶναι ἡ αἰώνια προσωπική κοινωνία, δημιουργός καί χορηγός τῆς ζωῆς καί τῆς ἐλευθερίας ὅλων τῶν λογικῶν του δημιουργημάτων, ἀγγέλων καί ἀνθρώπων. Καί ὁ κόσμος τῶν ἀγγέλων ἀλλά καί ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἶναι καλεσμένοι σέ ζωή προσωπικῆς κοινωνίας. Σ’ αὐτήν κοινωνία διασώζεται τό ἀνθρώπινο πρόσωπο, ὡς ὁ γνήσιος καί αὐθεντικός τρόπος ὑπάρξεως. Τήν κοινωνία τήν θρυμματίζει μόνο  ὁ ἐγωκεντρισμός, τοῦ ὁποίου ἐφευρέτης καί εἰσηγητής εἶναι ὁ διάβολος. Ὁ ἄνθρωπος ἀπό τήν κατάσταση τῆς κοινωνίας καί μέ τό Θεό καί τό συνάνθρωπό του, βρέθηκε ὕστερα ἀπό τή δαιμονική προτροπή στήν ἀκοινωνησία. Γλύστησε ἀπό τή ζωή κοντά στόν Θεό, στήν δαιμονική ἐπιρροή, στή μακάβρια ἐρημιά τῶν μνημάτων, στή μορφή τοῦ δαιμονιζομένου τῶν Γαδαρηνῶν, στόν πνευματικό θάνατο τελικά. Ἔτσι ἡ δαιμονολογία ἔγινε μιά πραγματικότητα στήν ἐπίγεια ζωή μας. Οἱ δαιμονικές ἐπιδράσεις πολλές καί ποικίλες. Ὁ ἄνθρωπος ἀποκομμένος ἀπό τή χάρη τοῦ Θεοῦ δοκιμάζεται στίς ποικίλες ἐπιθέσεις τοῦ σατανᾶ.

…”ἡ πιό ἔξυπνη πονηρία τοῦ διαβόλου εἶναι νά μᾶς πείθει ὅτι δέν ὑπάρχει“…

   Ἡ ὕπαρξη τοῦ κακοῦ δέν εἶναι μιά ἀοριστολογία. Μόνο ὅταν βρεθοῦμε ἀντιμέτωποί του, τότε ἀρχίζουμε νά τόν συνειδητοποιοῦμε ὄχι σάν μιά γενικότητα, ἀλλά  νά αἰσθανόμαστε τήν προσωπική προσβολή. Ὁ διάβολος κρύβεται καλά στίς παγῖδες πού παρεμβάλλει στήν πορεία τῆς ζωῆς μας. Ἡ προσπάθεια του βέβαια εἶναι νά κρύβει τήν ὕπαρξή του καί εἶχε δίκιο ὁ Γάλλος ποιητής Μπωντλέρ ὅταν σημείωνε τά ἑξῆς χαρακτηριστικά: “ἡ πιό ἔξυπνη πονηρία τοῦ διαβόλου εἶναι νά μᾶς πείθει ὅτι δέν ὑπάρχει“.

    Ὁ διάβολος καί ἡ κακότητά του δέν εἶναι κάτι τό γενικό, τό ἀόριστο, πού τό προσδιορίζουμε κάτω ἀπό μιά γενικότητα καί ἀοριστία. Σύμφωνα μέ τήν Ἐκκλησία μας τό κακό ἔχει τόν ἐκφραστή του, πού δέν εἶναι ἄλλος ἀπό τό διάβολο, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ὕπαρξη διακριτή καί ἀνήκει στόν πνευματικό κόσμο. Ἡ Ἐκκλησία μας διδάσκει πώς εἶναι τό ἐκπεσόν ἀγγελικό τάγμα, καί ἔχει ἀρχηγό του τόν Ἑωσφόρο. Τό τάγμα αὐτό ἐπαναστάτησε κατά τοῦ Θεοῦ καί αὐτοκαδικάστηκε καί ἐξέπεσε τοῦ κόσμου τῶν ἀγαθῶν πνευμάτων, δηλαδή τῶν Ἀγγελικῶν δυνάμεων. Ἔκτοτε ἔγινε ὁ διάβολος, πού συνεχῶς διαβάλλει τό ἔργο τοῦ Θεοῦ.

    Ἡ πτώση τοῦ πρωτοπλάστου στήν ἁμαρτία ἦταν τό ἀποτέλεσμα τῆς δαιμονικῆς προτροπῆς. Ἡ ἔκπτωτη πλέον ἀποτελεῖ τήν πορεία τοῦ ἀνθρώπου πάνω στή γῆ καί ἡ ζωή τοῦ καθενός μας τήν συνταράσσει ἡ δαιμονική κυριαρχία μέ ὅλα τά δεινά καί τίς ὀδύνες. Ἡ ἐλευθερία ἀπό τήν καταδυναστεία τοῦ πονηροῦ πνεύματος ἐνεργεῖται ἀπό τή χάρη τοῦ Θεοῦ πού ἔγινε ἄνθρωπος προκειμένου νά λύσει τά ἔργα τοῦ διαβόλου.

    Στό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα φάνηκε ξεκάθαρα αὐτή ἡ ἀλήθεια. Ὁ τραγικός δαιμονισμένος τῶν Γαδαρηνῶν μετά τή συνάντησή του μέ τόν ἐλευθερωτή Χριστό τόν μεταβάλλει ριζικά· ἀπό γυμνός ἐμφανίζεται “ἱματισμένος καί σωφρονῶν“· ἀπό ἀκοινώνητος, ζοῦσε στά μνήματα καί τίς ἐρημιές, παρουσιάζεται ἀπαλλαγμένος ἀπό τή δαιμονική κυριαρχία, μπορεῖ καί ἐπικοινωνεῖ μέ τούς συνανθρώπους του, στούς ὁποίους σπεύδει νά διηγηθεῖ τήν ἐλευθερία ἀπό τά δαιμονικά δεσμά.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

    Ὁ ἄνθρωπος τῆς ἐποχῆς μας παρά τά μεγαλειώδη ἐπιτεύγματα τῆς τεχνολογίας μένει ἐκτεθειμένος στή δαιμονική τυραννία. Ἡ κακία, τό μῖσος, ἡ διαφθορά, οἱ καταστροφές, ἀλλά καί ἄλλα πολλά δεινά κατατρύχουν τήν πορεία τῆς ζωῆς του. Εἶναι ἄπειρες οἱ διηγήσεις καί οἱ προσωπικές μαρτυρίες τῶν δαιμονικῶν ἐπιθέσεων. Οἱ προσπάθειες γιά ἀπαλλαγή ἀπό τή δύναμη τοῦ κακοῦ δέν τελεσφορεῖ εὔκολα. Οὔτε τά ψυχοφάρμακα, οὔτε ἡ ψυχιατρική, οὔτε τίποτε ἄλλο μπορεῖ νά προσφέρει τήν ποθειτή λύτρωση. Ἡ μοναδική καί μόνιμη θεραπεία συντελεῖται μόνο μέσα ἀπό τή χάρη τοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία προσφέρει τήν ὑπαρξιακή ἀλλαγή στόν καταδυναστευόμενο ἄνθρωπο ἀπό τή δαιμονική τυραννία.   

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Μέ τό λόγο τοῦ Χριστοῦ ζεῖ στόν κόσμο, καί πορεύεται πρός τήν αἰωνιότητα ἡ Ἐκκλησία. Ὁ λόγος, δηλαδή τό κήρυγμα, εἶναι τό οὐσιαστικό στοιχεῖο τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας ἀπό τήν ἀρχή τῆς ἱστορικῆς της φανερώσεως μέσα στόν κόσμο. Ἡ διακονία τοῦ λόγου ἦταν πάντοτε μιά παράλληλη πορεία  μέ τή λατρεία καί μάλιστα μέ τό γεγονός τῆς θείας Εὐχαριστίας. Λειτουργία τοῦ λόγου καί Λειτουργία τῆς εὐχαριστίας τοῦ Θεοῦ βρίσκονται σέ διαρκή συμπόρευση. Ἡ ἐξάπλωση καί ἀνάπτυξη τῆς Ἐκκλησίας στόν κόσμο στηρίχθηκε στό κήρυγμα, τή “σπορά“, τοῦ λόγου τοῦ Χριστοῦ.

    Μιά ἀπό τίς τελευταῖες παραγγελίες τοῦ Κυρίου πρίν τήν Ἀνάληψή Του στόν οὐρανό ἦταν  τό: “Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τά ἔθνη… διδάσκοντες αὐτούς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν” (Ματθ. 28, 19-20). Τό μήνυμα τοῦ Χριστοῦ ἐξαπλώθηκε στόν κόσμο μέσα ἀπό τό κήρυγμα. Μέσα ἀπό τή διδαχή τοῦ εὐαγγελικοῦ λόγου ἐξαπλώθηκε σ’ ὁλόκληρο τόν κόσμο ἡ Ἐκκλησία. Αὐτή ἡ πραγματικότητα δείχνει τή δύναμη πού ἔχει, καί ἡ ὁποία ἀναδεικνύει τή μεγαλωσύνη τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ.   

    Διδάσκοντας ὁ Χριστός τή σημερινή παραβολή παρουσιάζει τή σπουδαιότητα, πού ἔχει ὁ λόγος στήν καρδιά τοῦ ἀνθρώπου, πῆρε τήν εἰκόνα τοῦ γεωργοῦ, πού βγαίνει στό χωράφι του γιά νά κάνει τή σπορά τοῦ καρποῦ του. Παρομοίασε δηλαδή, τό λόγο του μέ τό σπόρο. Κι’ ἄν ἐξετάσουμε καλά τά λεγόμενα στήν παραβολή τοῦ σπορέως, διαπιστώνουμε ὅτι ὑπάρχουν σημαντικές ἀναλογίες στά φαινομενικῶς αὐτά ἄσχετα πράγματα. Ὁ σπόρος εἶναι ἐξωτερικά μικρός, κρύβει ὅμως ἀνυπολόγιστες δυνάμεις, πού ὅταν βρεθεῖ σέ κατάλληλες συνθῆκες τίς ἀφήνει νά ἐκδηλωθοῦν. Τό ἴδιο καί ὁ θεῖος λόγος. Ἐξωτερικά φαίνεται ἀσήμαντος, ξένος πρός τίς ρητορικές μεγαλοστομίες καί τά σοφιστικά σχήματα τοῦ κοσμικοῦ λόγου πού “κνίθει” τίς ἀκοές. Ὁ θεϊκός λόγος παρά τή φαινομενική ἀσημαντότητά του, κρύβει δυνάμεις, πού σώζουν καί τελικά θεώνουν τόν ἄνθρωπο.

    Στό σημεῖο αὐτό χρειάζεται νά προσέξουμε κάποια ἁπλά, σημαντικά ὅμως σημεῖα. Ὁ κάθε γεωργός βγαίνοντας ἀπό τό σπίτι του γιά νά σπείρει, κοπιάζει. Ἔχει ὅμως στήν καρδιά του τήν ἐλπίδα, ὅτι σπέρνοντας τό σπόρο του στό χωράφι θά ἔλθει ἡ ἐποχή τῆς καλῆς σοδειᾶς. Μέ τήν καρποφορία θά τραφεῖ ὁ ἴδιος καί ἡ οἰκογένειά του. Πολλές φορές ὅμως ὁ γεωργός βρίσκεται ἀντιμέτωπος μέ τήν ἀκαρπία. Ἔτσι ἄλλοτε σπέρνει, φυτεύει, ἤ καλλιεργεῖ, ὅμως ἡ καρποφορία νά μήν εἶναι ἡ ἀναμενόμενη. Ὁ σπόρος ἦταν καλός, οἱ προσπάθειες φιλότιμες, ὅμως σάν ἐπακολούθημα ἦρθε ἡ ἀκαρπία. Πολλές φορές ἀπροσδιόριστοι παράγοντες ἐπιδροῦν, καί κάνουν ἀνενεργή τή σπορά. Δέν ἔφταιξε οὔτε ὁ γεωργός, οὔτε ὁ σπόρος. Ὁ παράγοντας γῆ ἔχει τό βασικό μερίδιο στήν ἀκαρπία. Αὐτή ἡ ἀκαρπία, εἰκονολογικά σχετίζεται μέ τό λόγο. Ὁ Χριστός θέλοντας νά προετοιμάσει τούς μαθητές Του, πού θά συνέχιζαν τό ἔργό Του, ἀλλά καί ὅλους τούς κατοπινούς κήρυκες σημειώνει τήν περιπέτεια τοῦ “σπόρου“, καί τελικά τήν ἀνθρώπινη ἀνταπόκριση στό θεϊκό κάλεσμα. Μονάχα ἕνα μέρος τοῦ σπόρου τοῦ γεωργοῦ τῆς περικοπῆς κάρπισε, ἐπειδή βρῆκε τίς κατάλληλες συνθῆκες νά καρποφορήσει. Αὐτή ἡ ἀναλογική πραγματικότητα συνδυάζεται μέ τό λόγο τοῦ Θεοῦ, πού μοιάζει πρός τό ἁπλό σπυρί τοῦ σταριοῦ.

    Ὁ λόγος τῆς ἐν Χριστῷ ἀποκαλύψεως σπάρθηκε ἀπό τόν Ἴδιο τόν ἐνανθρωπήσαντα Θεάνθρωπο Κύριό μας. Τό θεϊκό του λόγο σπέρνουν καί οἱ συνεχιστές τοῦ ἔργου του, οἱ ὁποῖοι κηρύσσουν σ’ ὅλους τούς ἀνθρώπους χωρίς καμμιά διάκριση τό Εὐαγγέλιο. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ στούς πιστούς χριστιανούς αὐξάνει καί καρποφορεῖ, καί γίνονται οἱ ἴδιοι “ἐπιστολή…γινωσκομένη καί ἀναγινωσκομένη ὑπό πάντων ἀνθρώπων” (Β’ Κορ. 2, 2).

    Παρά τήν ἀφθονία ὅμως τῆς σπορᾱς τοῦ θεϊκοῦ λόγου ὑπάρχει μιά μικρή ἀποτελεσματικότητα, λίγη ἀπήχηση. Ἡ πραγματικότητα αὐτή ὑπάρχει ἐξαιτίας τῆς διαφορετικῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ κηρύγματος τῆς ἀλήθειας τοῦ Εὐαγγελίου ἀπό μέρους τοῦ ἀνθρώπου. Δέν ὑπάρχει ἡ ἴδια δεκτικότητα στήν κάθε ἀνθρώπινη καρδιά. Στή διήγηση τῆς περικοπῆς προβάλλονται καί τονίζονται οἱ περιπτώσεις ἀκαρπίας τοῦ σπόρου. Στήν περίπτωση τῆς μή ἀποδοχῆς τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ δέν σημαίνει, ὅτι ἐπειδή ὑπάρχει ἡ ἀπόρριψη ἀπό μέρους μεγάλης μερίδος ἀνθρώπων φταίει ἡ ἀλήθεια πού ἐκπροσωπεῖ. Οἱ λόγοι τῆς ἀπορρίψεως καί κατά συνέπεια τῆς ἀκαρπίας ὀφείλονται στούς ἴδιους τούς ἀνθρώπους. Τό πνεῦμα τῆς ἐκκοσμικεύσεως δέν ἀφήνει πολλά περιθώρια γιά δεχθοῦμε μέ σοβαρότητα τό λόγο τῆς ἀλήθειας τοῦ Χριστοῦ. Δέν φταίει ἡ ἀλήθεια. Φταίει ἡ πνευματική νωθρότητα πού μᾶς ἔχει κυριεύσει.

    Ἄν ὁ θεϊκός λόγος δέν καρποφορεῖ, ἄς μή ἀναζητοῦμε τήν αἰτία,  οὔτε στόν κήρυκα, οὔτε στό λόγο. Χρειάζεται μέ εἰλικρίνεια νά δοῦμε τό δικό μας, τό προσωπικό μας χωράφι. Εἶναι μέ πέτρες, εἶναι γεμάτο ἀγκάθια, εἶναι κατάξερο ἀπό τή ξεραΐλα πού τό ἔχουμε ὁδηγήσει; Μέσα ἀπό αὐτή τήν αὐτοεξέταση μποροῦμε νά δοῦμε τήν ποιότητα τῆς πνευματικῆς γῆς πού καθένας μας ἀντιπροσωπεύει καί νά κάνουμε σωστικές διαπιστώσεις γιά τήν πνευματική μας ὀπισθοδρόμιση.

    Ἡ παραβολή τοῦ σπορέως εἶναι μιά εὐκαιρία γιά αὐτέλεγχο καί αὐτογνωσία. Ἐνῶ εὔκολα κρίνουμε καί ἀποδίδουμε εὐθύνες στούς ἄλλους, ἐκπροσώπους, θεσμούς, ἀλλά καί πρόσωπα, πολύ δύσκολα ὅμως ἀγγίζουμε τό μερίδιο τῆς δικῆς μας εὐθύνης. Τή δική μας πέτρινη καί γι’  αὐτό ἄκαρπη ὕπαρξη, πού σκέφτεται καί μεριμνᾶ μόνο τά τοῦ παρόντος βίου, ἐνῶ ἀδιαφορεῖ τά τοῦ πνευματικοῦ της προσανατολισμοῦ.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

    Λέει ἡ Γραφή, ὅτι ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι “ζῶν καί ἐνεργής… καί κριτικός ἐνθυμήσεων καί ἐννοιῶν καρδίας” (Ἑβρ. 4, 12), πού πεῖ πώς ὅταν βγεῖ ἀπό τό στόμα τοῦ κήρυκα, ἐκείνου πού τόν σπέρνει, ποτέ δέν γυρίζει “κενός”, δηλαδή ἄπρακτος. Ἐδῶ φαίνεται καί ἡ εὐθύνη ὅσων φτάνει στά αὐτιά τους ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ. Ἄν δέν ἦρθε ποτέ κανείς νά μᾶς μιλήσει γιά τόν Χριστό καί τή σωτηρία μας ἴσως νά εἴμασταν δικαιολογημένοι καί ἀνεύθυνοι. Ἀπό τή στιγμή ὅμως  πού ἔχει φτάσει ὡς ἐμᾶς ἡ ἀλήθεια τοῦ εὐαγγελικοῦ λόγου εἴμαστε χωρίς πρόφαση δικαιολογίας· “εἰ μή ἦλθον καί ἐλάλησα αὐτοῖς ἁμαρτίαν οὐκ εἶχον· νῦν δέ πρόφασιν οὐκ ἔχουσι περί τῆς ἁμαρτίας αὐτῶν” (Ἰωάν. 15, 22). Ὅποιος ἀθετεῖ καί περιφρονεῖ τό λόγο πού κηρύσσει ἡ Ἐκκλησία, δέν ἀθετεῖ μιά ἀνθρώπινη διδαχή, ἀλλά τόν ἴδιο τό λόγο τοῦ Θεοῦ.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Τό θαῦμα τῆς ἀναστάσεως τοῦ γιοῦ τῆς χήρας τό ὁποῖο πραγματοποιεῖ ὁ Κύριος μας στή Ναΐν τό διηγεῖται μονάχα ὁ εὐαγγελιστής Λουκᾶς.

    Ἡ μικρή πόλη τῆς Ναΐν εἶναι βυθισμένη στό πένθος ἐξαιτίας τοῦ θανάτου ἑνός νέου ἀνθρώπου. Θλιβερή εἶναι ἡ φιγούρα τῆς χήρας μάνας, πού συνοδεύει στή στερνή κατοικία του τό μονάκριβο παιδί της. Ὁλόκληρη ἡ κοινωνία τῆς πόλεως παρευρίσκεται στήν ἐξόδιο τελετή χωρίς καί ἡ ἴδια νά ξέρει ποιό νά πρωτοκλάψει,  τό παλληκάρι πού ἔφυγε ἤ, τή δύστυχη μάνα πού ἔμεινε μόνη καί ἔρημη στόν κόσμο καί κλαίει στά συντρίμμια τοῦ θανάτου. Τά μητρικά της σπλάγχνα ἀλγοῦν καί κανείς ἀπό τούς κατοίκους δέν μπορεῖ νά προσφέρει ἴχνος παρηγοριᾶς.  Καθημερινό θέαμα σ’ ὅλες τίς γωνιές τῆς γῆς, ἡ θλιβερή πορεία κάποιων ἀνθρώπων, πού συνοδεύουν στό τελευταῖο ταξίδι ἐκεῖνον πού ἀφήνει τόν κόσμο τῶν ζωντανῶν καί ὁδεύει στό χῶρο τῶν νεκρῶν. Τά δάκρυα καί ὁ πόνος συνταράσσουν κάθε νεκρική πομπή. Ὁ θάνατος, αὐτή θλιβερή πραγματικότητα τῆς ζωῆς μας, θερίζει ἀδιάκριτα ὅλους τούς ἀνθρώπους καί γίνεται ἀκόμη πιό τραγική ἡ πραγματικότητα, αὐτή, ὅταν αὐτός πού πεθαίνει εἶναι νέος ἄνθρωπος.

    Ὁ πόνος καί τά δάκρυα συνοδεύουν τήν ἔξοδο τοῦ κάθε ἀνθρώπου ἀπό τόν κόσμο καί αὐτό, γιατί ὁ ἄνθρωπος δέν μπορεῖ νά συμβιβασθεῖ μέ τό γεγονός τοῦ θανάτου.  “Τί τό περί ἡμᾶς τοῦτο γέγονεν μυστήριον, πῶς παρεδόθημεν τῇ φθορᾷ; καί συνεζεύχθημεν τῷ θανάτῳ;” ἀποτελεῖ μιά συνεχιζόμενη ἐρώτηση, πού ἀποσχολεῖ τόν κάθε ἄνθρωπο. Καί ὅσες φιλοσοφικές ἀπαντήσεις κι ἄν προτάθηκαν, δέν κατόρθωσαν νά προσεγγίσουν ποτέ τό ἀκατανόητο τοῦ θανάτου. Ὁ θάνατος δέν μπορεῖ νά ψηλαφηθεῖ ἔξω ἀπό τήν ἑρμηνεία τῆς  ἀνθρωπολογίας τῆς Ἐκκλησίας.

    Ἡ προέλευση του καί ἡ παρουσία τοῦ θανάτου ἀνάμεσά μας προέρχεται ἀπό τήν ἐπιλογή τοῦ προπάτορα Ἀδάμ. Ὅταν προκλητικό ἐμφανίζεται τό ἀνθρώπινο ἐγώ, κέντρο ἀναφορᾶς τοῦ προπάτορα, διασπάσθηκε ἡ ἁρμονία τοῦ προσώπου, καί ὁδήγησε στίς τεμαχιζόμενες ἀτομικότητες, πού ἀντιμάχεται ἡ μιά τήν ἄλλη. “Καί ἐνετείλατο Κύριος ὁ Θεός τῷ Ἀδάμ λέγων· ἀπό παντός ξύλου τοῦ ἐν τῷ Παραδείσω βρώσει φάγη, ἀπό δέ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλόν καί πονηρόν, οὐ φάγεσθε ἀπ’ αὐτοῦ· ᾗ δ’ ἄν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ’ αὐτοῦ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε” (Γέν. 2, 16-17). Ἡ ἀπόρριψη τοῦ Θεοῦ ἔφερε τή δυσαρμονία τοῦ θανάτου. Ὁ θάνατος δέν ἦταν μιά ἐξωτερική τιμωρία, ἀλλά ὁ φυσικός καρπός τῆς ἐλεύθερης ἐπιλογῆς τοῦ ἀνθρώπου. Ὅμως ἡ φιλάνθρωπος βουλή τοῦ Θεοῦ ἐπεμβαίνει ἐπιτρέποντας τήν παρουσία τοῦ θανάτου σάν θεραπεία τῶν κακῶν ἐπιλογῶν τοῦ παροπάτορος: “ἵνα μή τό κακόν ἀθάνατον γένηται“, γιά νά σταματήσει ὁ προσωρινός θρίαμβος τοῦ κακοῦ πλέον στήν κάθε ἀνθρωπίνη ἀτομικότητα.    

   Στήν Καινή Διαθήκη γίνεται συχνή ἀναφορά στό θάνατο. Αὐτή ἡ ἀναφορά δέν στοχεύει στό νά τρομοκρατήσει τόν ἄνθρωπο ἤ, νά τοῦ καταδείξει τό μάταιο τῶν προσπαθειῶν πού κάνει στούς πολλαπλούς τομεῖς τῶν δραστηριοτήτων του. Ἐκεῖνο πού θέλει νά καταδείξει τό Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ νέα πραγματικότητα πού δημιουργεῖται μέ τή σάρκωση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τῆς ὁποίας ἀποκορύφωμα τῆς ὁποίας εἶναι ὁ θρίαμβος τοῦ σταυροῦ καί τῆς  Ἀναστάσεως, μιά καί στό πρόβλημα θάνατος ἡ μοναδική ἀπάντηση εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ δέν ἀποτελεῖ ἕνα προσωπικό γεγονός πού καταχωρεῖται στήν ἱστορία του. Ὁ θρίαμβος πάνω στό θάνατο ἔχει πανανθρώπινες διαστάσεις ἐξασφαλίζει καί τή δική μας. Ὁ Χριστός μέσα ἀπό τήν Ἀνάσταση δείχνει καθαρά, ὅτι ὁ θάνατος κατανικήθηκε “οὐκέτι θάνατε κυριεύεις, ὁ γάρ τῶν ὅλων Δεσπότης τό κράτος σου κατέλυσε“. Ἡ νέα “ἡ καινή κτίσις” εἶναι τό μήνυμα πού κομίζει τό Εὐαγγέλιο. Ἡ ζωή καί ἡ Ἀνάσταση εἶναι τό κεντρικό νόημα τῆς Καινῆς Διαθήκης, γιατί ὅταν εἶσαι μέ τόν Ἀναστάντα ζεῖς κάθε στιγμή. Τό βιολογικό τέλος εἶναι ἡ ἀρχή τῆς νέας ζωῆς.

   Στήν χήρα γυναίκα, πού συνόδευε τό παιδί της στήν τελευταία του κατοικία, ὁ Χριστός μέ τή συνοδεία του δέν εἶναι μιά μόνο  συγκυριακή συνάντηση. Σ’ αὐτήν ὁ Χριστός στέκεται μπροστά στό πανανθρώπινο πρόβλημα τοῦ θανάτου καί δέν ἐξαντλεῖται σέ λόγια παρηγοριᾶς, καί συλλυπητηρίων. Μέ τή φωνή του, πού ἔχει ἐξουσία, προστάζει: “νεανίσκε, σοί λέγω ἐγέρθητι“. Αὐτό τό “ἐγέρθητι” δείχνει καθαρά τήν ἑρμηνεία τοῦ μυστηρίου τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ ἀνάμεσά μας. Ἡ παρουσία του εἶναι καθοριστική γιατί ὁ Ἴδιος αἴρει τήν πικρία τῆς πορείας μας πάνω στή γῆ καί τή μεταβάλλει σέ προοπτική ἀναστάσεως.

    Στή θλιμμένη γυναίκα λέει ὁ Χριστός “μή κλαῖε“. Ἀπό τότε καί κάθε στιγμή τό ἐπαναλαμβάνει ἀδιάκοπα. Τό κλάμα καί ὁ ἀπαρηγόρητος θρῆνος δέν ταιριάζουν σ’ ὅσους μέ τό βάπτισμά τους συσσωματώθηκαν στό σταυρωμένο καί ἀναστημένο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, τήν Ἐκκλησία. Ὁ χαιρετισμός τῆς Ἐκκλησίας μας εἶναι παιάνας ἀναστάσιμος. Οἱ ἅγιοι ὅταν συναντοῦν τόν συνάνθρωπο, ἀντί ἄλλου χαιρετισμοῦ λένε: “Χαρά μου, Χριστός ἀνέστη!” Τό Χριστός Ἀνέστη παραμένει ἡ μοναδική μας πραγματική ἐλπίδα.

   Γιά τό λόγο αὐτό ἄς μή θρηνοῦμε αὐτούς πού πέθαναν πιστοί στό ἀναστάσιμο μήνυμα, γιατί κοιμήθηκαν ἐν Χριστῷ. Νά θρηνοῦμε τούς ζωντανούς νεκρούς, ὅλους ἐκείνους πού πεθαίνουν δίχως ἐλπίδα, ἄπιστοι, καί ἀμετανόητοι, ξένοι πρός τόν ἀναστάσιμο παιᾶνα.    

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

   Ὁ Χριστός δέν εἶναι μιά ἱστορική φιγούρα πού ρομαντικά περιόδευε χωριά καί πόλεις κυνηγώντας μιά ἄπιστη χίμαιρα. Εἶναι ὁ Θεός Λόγος πού ἔγινε ἄνθρωπος, πού ἦρθε κοντά μας γιά νά “καταργήσει τόν τό κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου“, νά λύσει τόν πρόσκαιρο διαβολικό θρίαμβο καί νά δώσει στόν ἄνθρωπο τή δυνατότητα νά βγεῖ νικητής ἀπό τήν παγερή θανατική ἀγωνία.     

  “Σοί, λέγω ἐγέρθητι“. Ἐγώ, ὁ χορηγός τῆς Ζωῆς προσφέρω καί σέ σένα, ἀλλά καί στόν κάθε ἄνθρωπο τήν δυνατότητα τῆς ὑπερβάσεως τοῦ θανάτου. Πράγματι, ὕστερα ἀπό τό θρίαμβο τῆς δικῆς Του Ἀναστάσεως μποροῦμε νά ἐπαναλαμβάνουμε “Ἀνέστη Χριστός! καί νεκρός οὐδείς ἐν τῷ μνήματι“. Τό γεγονός τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ δίνει τή βεβαιότητα τῆς δικῆς μας νίκης κατά τοῦ θανάτου, τῆς προσωπικῆς μας ἀναστάσεως. Ὁ Χριστός εἶναι ἡ “ἀπαρχή τῶν κεκοιμημένων“, ὁ “πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν“, εἶναι ἡ δική σου καί ἡ δική μου ἀνάσταση.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)