Ἡ Κόρινθος κατά τή δεύτερη ἀποστολική του περιοδεία ἀποτέλεσε κομβικό σημεῖο στήν ὅλη ἱεραποστολική δραστηριότητα τοῦ μεγάλου ἀποστόλου. Παρά τήν εἰδωλολατρική της χροιά, ἀλλά καί τή μεγάλη διαφθορά πού ὑπῆρχε στίς τάξεις τῶν κατοίκων της, ὁ Παῦλος κατόρθωσε νά φυτεύσει μιά σημαντική Ἐκκλησία.

    Μιά νεότευκτη ἐκκλησιαστική κοινότητα εἶχε πολλές ἀπαιτήσεις καί ἔπρεπε συνεχῶς νά ὑπάρχει ἐπαγρύπνηση. Ἡ ἐμπέδωση τῆς λειτουργίας της χρειαζόταν σημαντικό σθένος. Πέρα ὅμως ἀπό τά ζητήματα αὐτά χρειαζόταν πολύ προσοχή ἀπό ἐπιδράσεις τῶν εἰδωλολατρικῶν ἐπιρροῶν, καί ἀπό τά ὅσα καθημερινά διαδρα-ματίζονταν στήν πόλη αὐτή, μέ πρῶτο καί σημαντικότερο τήν προφύλαξη τῶν νέων πιστῶν ἀπό τή διαφθορά.

    Ἡ πορνεία ἦταν μιά μάστιγα πού κυριαρχοῦσε στήν πλειοψηφία τῶν κατοίκων. Πολλές οἰκογένειες εἶχαν διαλυθεῖ. Ἀλλά καί τά ἀφροδίσια νοσήματα θέριζαν στήν κυριολεξία. Ἔχοντας ὅλα αὐτά στό μυαλό του, ὁ Παῦλος, δίνει μέσα ἀπό τήν ἐπιστολή του αὐτή  τίς κατάλληλες νουθεσίες στή νεόφυτη Ἐκκλησία τῆς Κορίνθου. Βέβαια ὅλες οἱ ἐπιστολές τοῦ Παύλου εἶχαν καί ἔχουν μιά εὐρύτερη σημασία, ἀφοῦ τά θέματα πού θίγονται σέ κάθε μιά ἀπ’ αὐτές ἀφοροῦν ὅλους τούς χριστιανούς.

    Ὁ Ἀπόστολος εἶχε πληροφορηθεῖ ἀπό ἀνθρώπους τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κορίνθου, γιά τά σχίσματα πού παρουσιάστηκαν, ἀλλά καί τίς ἐπιδράσεις κάποιων χριστιανῶν ἀπό τή μάστιγα τῆς πορνείας, μέ δυσάρεστα ἀποτέλεσμα. Ἤδη σέ κάποια νεότευκτα μέλη ἄρχισε νά ἐκλείπει ἡ προσωπική ἁγνότητα καί  ἁγιότητα.

    Μάλιστα κάποιοι ἄρχιζαν νά δικαιολογοῦν τήν ἐλευθερία στίς γενετήσιες σχέσεις μέ τήν ἑξῆς ἀρχή, «πάντα μοι ἔξεστι», δηλαδή τά πάντα βρίσκονται στήν ἐξουσία μου καί κατά συνέπεια μπορῶ νά κάνω, ὅτι θέλω. Ἔτσι ἡ πορνεία, οἱ ἐπιδράσεις ἀπό κάποια εἰδωλολατρικά κατάλοιπα μέσα ἀπό τό πρῖσμα τῶν προσωπικῶν ἐπιλογῶν ὁδηγοῦσε πολλές καταστάσεις, ξένες πρός τό πνεῦμα τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ. Δέν ἄργησε νά κάνει τήν ἐμφάνισή της ἡ ἀσέβεια.

    Ἐν πάσῃ περιπτώσει γιά νά μή ξεφεύγουμε σέ γενικότητες, στό σημερινό ἀποστολικό ἀνάγνωσμα, πού εἶναι παρμένο ἀπό τή μεγάλη αὐτή ἐπιστολή, θίγει τήν κεφαλαιώδη σημασία τοῦ  διαρκοῦς ἀγώνα, πού πρέπει νά κάνει ὁ πιστός, προκειμένου νά κυριαρχεῖ στίς κακές ροπές πού κυριαρχοῦν τήν μεταπτωτική μας ἀνθρώπινη ὕπαρξη. Βασική προτροπή εἶναι ἡ ἀνάγκη νά δοθεῖ ἡ σωστή διάσταση τοῦ σώματός μας, πού κατά τόν Παῦλο εἶναι ὁ ναός τοῦ ἐν ἡμῖν κατοικοῦντος Ἁγίου Πνεύματος.

    Δέν πλάστηκε τό σῶμά μας γιά ἐντρυφᾶ στίς διάφορες πρόσκαιρες ἀπολαύσεις πού τοῦ στεροῦν τή δυνατότητα νά δεῖ τά οὐσιώδη, τήν προοπτική του δηλαδή, νά ἑνωθεῖ μέ τό Θεανθρώπινο Σῶμα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Γι’ αὐτό θίγοντας τό θέμα τῆς νηστείας, θεωρεῖ ὅτι ἡ δυνατότητα ἀποχῆς ἀπό τίς τροφές, δίνει τή δυνατότητα χαλιναγωγήσεως καί τῶν κακῶν μας ροπῶν. Ἡ ὀρθόδοξη ἀσκητική παράδοση ἔχει αὐτό ἀκριβῶς τό στόχο. Νά βοηθιέται ἄνθρωπος νά κάνει τήν ὑπέρβαση ὅλων ἐκείνων τῶν καταστάσεων πού βρίσκονται στήν περιοχή τοῦ «πάντα μοι ἔξεστι», καί νά βρίσκει ἐκεῖνα, πού ἀπαιτεῖ τό τελικό μας συμφέρον.

    Εἶναι πασίδηλο ὅτι ἀποτέλεσμα τῶν κακῶν μας ροπῶν εἶναι καί τά σαρκικά πάθη, πού δέν θά πρέπει ὁ ἄνθρωπος καί μάλιστα «ὁ κατά Χριστόν ἄνθρωπος» νά τά ὑποθάλπει, ἐπειδή μᾶς ὁδηγοῦν μόνο στήν προσκαιρότητα τῆς εὐζωίας μέ τελικά κατάληξη τήν κτηνωδία τῶν σαρκικῶν ἀπολαύσεων. Ὁ Παῦλος ζητᾶ τή  μεταποίηση τοῦ σώματος ἀπό σκεῦος ἡδονῆς, φέρνει καί τήν ὑποδούλωσή μας στά πάθη.

    Αὐτός εἶναι ὁ λόγος, πού ὁ Παῦλος καί ὅλη γενικά ἡ ἐκκλησιαστική μας παράδοση, βλέπει τό σῶμα πιό ὑψηλότερο, ἀπό μιά μόνο σαρκική μείξη. Τό σῶμα πλαστούργημα τοῦ Θεοῦ.     

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2008)

    Κατά τή φετεινή αὐτή Κυριακή ἀνοίγει τό «Τριώδιο». Ἀρχίζει δηλαδή, ἡ ἔναρξη τοῦ κύκλου τῶν κινητῶν ἑορτῶν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ χρόνου. Οἱ ἑορτές αὐτές, ὅπως ὅλοι καλά γνωρίζουμε, κινοῦνται γύρω ἀπό τό Πάσχα. Τό Πάσχα δέν ἔχει σταθερή ἡμέρα ἑορτασμοῦ. Ἡ ἡμερομηνία αὐτή καθορίζεται ἡ μέσα ἀπό ἀστρονομικούς ὑπολογισμούς.

   Τόν ἑορτολογικό κύκλο τῶν κινητῶν ἑορτῶν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους, πού ἀρχίζουν μέ τήν Κυριακή τοῦ Τελώνου καί Φαρισαίου, καί τελειώνουν μέ τήν Κυριακή τῆς Πεντηκοστῆς, τόν περιμένει, ὁ εὐσεβής λαός μας μέ λαχτάρα. Ἤδη ἡ ἀνθισμένες ἀμυγδαλιές ντύθηκαν τόν ἄσπρο τους πέπλο, σημάδι τῆς ἐξωτερικῆς ἀνοίξεως πού ἔρχεται, εὐτρεπίζεται καί ὁ πιστός λαός τοῦ Θεοῦ γιά τήν ἐσωτερική ἀναγέννηση, πού σηματοδοτεῖται μέ τήν πνευματική περίοδος πού σέ λίγο θά μποῦμε. 

    Στή θεία λειτουργία τῆς σημερινῆς Κυριακῆς σάν κείμενο τοῦ ἀποστόλου διαβάστηκε ἕνα ἀπόσπασμα ἀπό τήν Βα πρός Τιμόθεο ἐπιστολή τοῦ Παύλου. Καί προκαταβολικά θά μπορούσαμε νά λέγαμε, πώς φέτος ἔχουμε αὐτή τήν ἀγαθή συγκυρία, σέ δυό συνεχόμενες Κυριακές νά διαβάζονται ἀποστολικά ἀναγνώσματα ἀπό τή μικρή σέ ἔκταση, δευτέρα πρός Τιμόθεον ἐπιστολή. Καί μποροῦμε εὔκολα νά διαπιστώσουμε τή συνέχεια τοῦ λόγου τοῦ Παύλου πρός τόν μαθητή του Τιμόθεο.

    Ὁ δέσμιος γιά τό Χριστό Παῦλος γνωρίζει καλά τήν ἀπόφαση τοῦ αἱμοσταγοῦς Νέρωνος, γι’ αὐτό καί ἡ ἐπιστολή αὐτή ἀποτελεῖ τό «κύκνειο ἆσμα» τοῦ Παύλου. Παρ’ ὅλα αὐτά δέν ὑπάρχουν δάκρυα, οὔτε φόβος γιά τόν ἐπικείμενο θάνατο. Τό λέει ξεκάθαρα στόν Τιμόθεο «καί ὁ καιρός τῆς ἐμῆς ἀναλύσεως ἐφέστηκεν» (4, 6).

    Παρ’ ὅλα αὐτά τό μόνο πού τόν ἐνδιαφέρει εἶναι τό ἔργο καί ἡ προοπτική τῆς νεοπαγοῦς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Στό νοῦ του ἔχει τό μέγεθος τοῦ θαύματος καί προσπαθεῖ κατ’ ἄνθρωπο νά δίνει ὁδηγίες καί κατευθύνσεις στούς συνεργάτες καί ὑπευθύνους τῶν τοπικῶν Ἐκκλησιῶν. Ὁ Τιμόθεος εἴδαμε, πώς ἔχει ἀρκετό ἔργο κάνει στήν Ἔφεσο, καί γι’ αύτό πρέπει νά βρίσκεται καθημερινά ἄγρυπνος στήν ἔπαλξη τοῦ χρέους. Ἔτσι ἀναπότρεπτα βγαίνουν ἀπό τή γραφίδα οἱ πατρικές νουθεσίες.

    «Νά μήν πτοηθεῖς ἀπό τήν κακότητα τῶν ἀνθρώπων, πού σάν τήν ἄγρια θάλασσα ξεσπᾶ πάνω στήν Ἐκκλησία καί πού ζητεῖ νά τήν πνίξει. Ἔχεις δεῖ (Τιμόθεε) στό διάστημα πού ἤσουν κοντά μου τά ἐμπόδια πού ἔβαζε μπροστά μας ὁ σατανᾶς γιά νά σταματήσουμε, εἶδες πώς δίδασκα, εἶδες ὅλη μου τή συμπεριφορά, εἶδες πώς σκοπός τῆς ζωῆς μου εἶναι ὁ Ἰησοῦς καί αὐτός Ἐσταυρωμένος».

    Καί μέσα σ’ ὅλες αὐτές τίς ἐπισημάνσεις γίνεται καί μιά ἀναφορά στό δικό του παράδειγμα, «εἶδες» σημειώνει. Αὐτό τό ρῆμα ἐπισημαίνει στόν μαθητή τόν τρόπο δράσεως καί ἐνεργείας τοῦ Παύλου, ἀλλά καί τήν συμπεριφορά γιά τήν προσέγγιση τοῦ ἄλλου.  Τή συμπεριφορά τοῦ χριστιανοῦ τήν ὁριοθετεῖ μέσα στόν ὅρο «εὐσέβεια», ἡ ὁποία εἶναι γιά τόν κάθε χριστιανό, τρόπος ζωῆς, μιά καί εἶναι ἡ μόνη πού ἀνοίγει τίς καρδιές τῶν ἀνθρώπων.

    Ἡ κατά Χριστόν εὐσέβεια δέν ἔχει νά κάνει μέ μιά σειρά κανόνων ἐξωτερικῆς συμπεριφορᾶς.

   Ἡ εὐσέβεια εἶναι ἡ ἐξωτερίκευση τοῦ ἤθους τοῦ ἀνθρώπου, αὐτό πού εἶναι ὁ ἄνθρωπος καθ’ ἑαυτόν. Ἡ «κατά Χριστόν ζωή» μέσα ἀπό τήν ὁποία ὁδηγεῖται ὁ ἄνθρωπος στό δρόμο τῆς καθαρότητος. Ἡ ἐσωτερική «νήψη» εἶναι τό στοιχεῖο, πού δείχνει τήν εὐσέβεια ἤ καλύτερα τή θεοσέβεια τοῦ ἀνθρώπου. «Ἡ ἀληθής εὐσέβεια προσκύνησις τῆς Τριάδος» θά σημειώσει ὁ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Ἔτσι λειτουργεῖ στή σκέψη τῶν πατέρων. Καί αὐτό εἶναι πολύ σημαντικό πρᾶγμα. Δέν φτάνει νά εἶναι κανείς καλός στήν ἐξωτερική του συμπεριφορά. Χρειάζεται πάνω ἀπό ὅλα ἡ σωστή βίωση τῆς ὀρθῆς πίστεως, καί ἐν προκειμένῳ τῆς ἁγίας Ὀρθοδοξίας. Βλέπετε καί οἱ αἱρετικοί ἦταν τουλάχιστο καλότροποι, ἔτσι ἔδειχναν. Ὅμως δέν ἦταν ἀρκετός ὁ τρόπος τους καί ἡ εὐγένεια, ἀφοῦ δέν πίστευαν τά γνήσια καί ἀληθινά. Ὅσα ἡ Ἐκκλησία διδάσκει.

    Τό πρόβλημα αὐτό στίς ἡμέρες μας γίνεται ὀξύτερο. Πολλοί χριστιανοί ἔχουν ἀμβλύνει τήν πνευματική τους αἴσθηση καί ζωή. Ἀρκοῦνται σέ μιά καλή συμπεριφορά πού τήν θεωροῦν ἀρκετή, ἐνῶ διατηροῦν μόνο κάποιες περιστασιακές τυπικές σχέσεις μέ τήν Παράδοσή μας. Οἱ ἴδιοι ἀκόμη θαυμάζουν ἀνθρώπους ξένων θρησκειῶν ἤ ἀκόμη μέσα ἀπό πλέγμα τῆς παγκοσμιοποιήσεως, ἔρχονται ἀναπότρεπτα σέ ἐπαφές, ἀλλά καί σχέσεις ἐπαγγελματικῆς φύσεως. Οἱ γνωριμίες αὐτές ἐξελίσσοναι σέ φιλικές, ἄλλες καταλήγουν καί γάμους. Τούς συνανθρώπους μας πού δέν ἔχουν τά δικά τους πιστεύματα, δέν πρέπει νά τούς ἀποφεύγουμε, οὔτε νά θεωροῦμε ἐφάμαρτη μιά σχέση πού μπορεῖ νά καταλήξει σέ γάμο. Ἡ Ἐκκλησία μας ποτέ δέν ἐμπόδισε συναντήσεις ἤ συναναστροφές. Χρειάζεται ὅμως νά ἔχουμε γερά θεμέλια πίστεως, ὥστε νά τούς ἐπηρεάζουμε θετικά, μάλιστα μέσα ἀπό τή βίωση τῆς ὀρθοδόξου πίστεώς μας νά τούς δείχνουμε τήν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ. Δέν πρέπει νά ἐπηρεζόμαστε ἀπ’ αὐτούς, καί νά διαγράφουμε ἀκόμη καί τήν πίστη πού μᾶς κληροδότησαν οἱ πατέρες μας, γιά νά φανοῦμε δῆθεν προοδευτικοί καί «μοδέρνοι».

   Ἀπαιτεῖται ἀπ’ ὅλους μας ἡ καλή καί οὐσιαστική μαρτυρία πίστεως μέσα ἀπό τή βίωση τοῦ μυστηρίου τῆς εὐσεβείας (Α’ Τιμ. 3, 16).

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2008)

    Ἡ ἀγωνία ἦταν ριζωμένη στήν καρδιά τοῦ φυλακισμένου ἀποστόλου. Ἡ μέριμνα γιά τίς κατά τόπους Ἐκκλησίες συνεχής. Ἡ ἔγνοιά του γιά τούς συνεργάτες του, καί γιά τούς λοιπούς ὑπευθύνους (ποιμένες), πού εἶχε ἐγκαταστήσει σέ πόλεις καί περιοχές, γιά νά στηρίζουν τήν Ἐκκλησία τώρα στά πρῶτα της βήματα, παρέμενε ἄσβεστη .

    Αὐτή τήν ἀνησυχία του τήν ὑπενθύμιζε διαρκῶς σέ κάθε του βῆμα. Τό βλέπουμε ξεκάθαρα ὅταν γράφει λ.χ. στόν ἄλλο στενό του συνεργάτη, τόν Τίτο, στό ὁποῖο ὑποδεικνύει αὐτή τήν μεγάλη του ἔγνοια:  «τούτου χάριν κατέλιπόν σε ἐν Κρήτῃ». Ἡ μέριμνα, λοιπόν  πασῶν τῶν Ἐκκλησιῶν εἶναι ἡ ἀγωνία του καί γι’ αὐτό δέν δίνει «ὕπνον τοῖς βλεφάροις καί ἀναύπασιν τοῖς κροτάφοις του». 

    Τό ἄγρυπνο πνεῦμά του προσπαθεῖ νά συντονίζει τά πάντα, ὥστε ὅλα νά πάλλονται στή συχνότητα, πού ἐκπέμπει ὁ Παράκλητος. 

    Τόν Τιμόθεο, πνευματικό του ἀνάστημα τόν ἔχει ἐγκαταστήσει, παρά τό νεαρό τῆς ἡλικίας του ἐπίσκοπο στήν Ἔφεσο. Ἡ Ἐκκλησία της καινούργια κι αὐτή σέ ἡλικία εἶναι ἀντιμέτωπη μέ πολλά προβλήματα. Ἡ πολυάνθρωπη πόλη εἶναι σταυροδρόμι καί πολλές  ἰδεολογίες καί ρεύματα πολυποίκιλα τή διατρέχουν, καί ὁ Τιμόθεος νέος στήν ἡλικία θέλει στήριξη καί καθοδήγηση. Ἔτσι στίς δυό ἐπιστολές, πού τοῦ ἀπευθύνει φανερώνεται ἡ ἀγωνία του, ὄχι γιατί ὁ Τιμόθεος δέν ἔχει ἱκανότητες, ἀλλά γιατί εἶναι νέος στήν ἡλικία καί ἡ νεοπαγής Ἐκκλησία τῆς Ἐφέσου πρέπει νά στερεωθεῖ καί νά αὐξηθεῖ. Τόν προτρέπει νά τρέφεται μέ τά ζωντανά λόγια τῆς πίστεως καί τῆς καλῆς διδασκαλίας, πού ἄκουσε κοντά του, γιά νά εἶναι σέ θέση νά τρέφει σάν καλός ποιμένας καί τό λογικό ποίμνιο τοῦ Χριστοῦ, «καί ἅ ἤκουσας παρ’ ἐμοῦ… ταῦτα παράθου καί πιστοῖς ἀνθρώποις».

    Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ πνευματική τροφή, πού στηρίζει καί ἐνδυναμώνει, ἀλλά καί ξεκουράζει καί παρηγορεῖ τόν ἄνθρωπο. Μόνο πού ὁ λόγος αὐτός πρέπει νά εἶναι καθαρός καί ἀνόθευτος. Αὐτό ἀποτελεῖ βασική προϋπόθεση γιά αὔξηση καί καρποφορία. Καί στό τότε, ἀλλά καί στό σήμερα νά νοθεύεται ἀπό πολλούς διαστροφεῖς «ἡ ὑγιής» διδασκαλία, καί ἀντί νά αὐξάνει στίς ψυχές νά τίς δηλητηριάζει πνευματικά.

    Στήν σημερινή ἐποχή μας ὑπάρχει μιά ἔλλειψη, ὄχι λόγου, ἀλλά τῆς ὑγιαινούσης διδασκαλίας. Καί παρά τό γεγονός ὅτι εἶναι πληθωρικός ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, γραπτός καί προφορικός, ἐν τούτοις ὑπάρχει πνευματική ἔνδεια. Καί αὐτό γιατί πολλοί χριστιανοί παρασυρμένοι ἀπό τό πνεῦμα  τῆς ἐκκοσμικεύσεως, δυστυχῶς δέν μελετοῦν σέ βάθος τά ἱερά γράμματα. Γιά τό γεγονός αὐτό εὐθύνονται πολλοί. Μέ πρώτους καί καλύτερους τή χαλάρωση τῶν ἠθῶν, τήν ἀδιαφορία γιά πνευματική ζωή, πού τήν ὑποθάλπει ἡ καταναλωτική μας βουλιμία. Νά σημειωθεῖ ἐπιπροσθέτως καί τοῦτο, ἐνῶ ἀφθονοῦν τά βιβλία καί τά κηρύγματα, πού προσφέρουν λόγο γιά τό Θεό, τελικά δέν γίνεται τίποτε παρά μιά πληθωριτική ὑπερπαραγωγή δίχως πνευματικό κέρδος. Καί τίς πιό πολλές φορές παρουσιάζεται ἕνας ἐμπαθής ἀνθρώπινος λόγος, πού δέν ἔχει φυσικά τή δύναμη νά παρηγορήσει, νά στηρίξει, καί ν’ ἀναγεννήσει τον ἄνθρωπο.

    Ζοῦμε σέ μιά ἐποχή ὅπου ἡ κοσμικότητα ἔχει πάρει ἀπόσμενες καί ἐπικίνδυνες, θά λέγαμε, διαστάσεις. Τή βλέπουμε νά κατατρώγει ὡς τό βάθος  μεδούλι τῆς ὀρθόδοξης ζωῆς μας. Καί σ’ αὐτό εὐθύνεται καί ὁ ρηχός μας λόγος, πού πολλές φορές εἶναι, ἄχρωμος, ἄοσμος, ἄγευστος, καί ὄχι λόγος Θεοῦ. Δέν πρέπει βέβαια νά συγχέουμε τό λόγος περί τοῦ Θεοῦ, μέ τό λόγο τοῦ Θεοῦ. Εἶναι ἀσύμπτωτες ἔννοιες. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι καρπός ἐμπειρίας καί θεοπτίας.

    Ὁ Τιμόθεος ἔζησε κοντά στό μεγάλο Ἀπόστολο καί μπόρεσε μέσα ἀπό τή χάρη τοῦ Θεοῦ νά καλλιεργεῖ τό χάρισμά του, τή διακονία πού ἔλαβε, ὥστε νά δίνει σ’ ὅλους τήν καλή «ἀπολογίαν τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος» (Α’ Πέτρ. 3, 15).

    Καί σήμερα ὅλοι ἐμεῖς μέσα ἀπό τό γνήσιο λόγο τῆς Ἐκκλησίας, ἀρκεῖ τό αἰσθητήριο μας νά τό συντονίζουμε στή γνήσια συχνότητα ἐκπομῆς, μποροῦμε νά ἀναζωπυρώνουμε τή φλόγα καί τοῦ δικοῦ μας χαρίσματος, πού μᾶς προσφέρει τό Ἅγιο Πνεῦμα, πού στό τέλος, τέλος ἀποσκοπεῖ στή δόξα τοῦ Θεοῦ.

    Ὁ χριστιανός τῆς ἐποχῆς μας, πρέπει νά ξαναβρεῖ τή γνησιότητα τῆς πίστεως καί τῆς ἐλπίδος του. Δέν εἶναι ἀνενεργός ὁ πιστός, οὔτε ἀπόκοσμος, δίχως δύναμη. Μέ τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ πάντοτε ἀποκτᾶ τήν ἀνδρεία τοῦ πνεύματος, καί μπορεῖ νά βιώνει τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, εἴτε μέσα στίς δύσκολες περιστάσεις τοῦ κόσμου, σάν ἔγγαμος, εἴτε μέ τίς ἑκούσιες στερήσεις, τήν ἄσκηση καί προσευχή γιά ὅλους καί γιά ὅλα μέσα στήν ἔρημο, σάν μοναχός.

    Ὁ ἅγιος Χαράλαμπος, πού γιορτάζουμε τή μήμη του σήμερα στάθηκε τύπος καί ὑπογραμμός στή ζωή του, καί τήν κρίσιμη ὥρα τοῦ μαρτυρίου του τήν ἐπισφράγισε μένοντας πιστός στά ὅσα ἄκουσε καί στά ὅσα δίδαξε.

   Σήμερα ἐμεῖς μέ μόνη τήν προσευχή μας, καί τό σταθερό ἐγκεντρισμό μας στήν ὀρθόδοξη ἐκκλησιαστική μας παράδοση, μποροῦμε ν’ ἀλλάξουμε ὅλο τόν κόσμο. Δύσκολο, ὄχι ὅμως ἀκατόρθωτο. Μᾶς τό διδάξει ὁ ἅγιος Σιλουανός ὁ Ἀθωνίτης, «νά προσεύχεσαι γιά ὅλο τόν κόσμο εἶναι σάν νά χύνεις αἷμα».

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2008)

    Ἡ εὐσπλαγχνία τοῦ Θεοῦ θέλει πάντοτε τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Καί αὐτό, γιατί ὁ σκοπός τῆς δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου ἦταν καί εἶναι ἡ μετοχή του στή θεϊκή ζωή, «ὡς κατά χάριν Θεός».

    Ἡ θεία πανσοφία ἀμέσως μέ τήν πτώση τοῦ ἀνθρώπου θέτει σέ ἐνέργεια τό σχέδιο τῆς ἐπαναφορᾶς τοῦ πλανηθέντος βασιλείου πλάσματος στή σωστή πορεία του. Τό Ἅγιο Πνεῦμα ἐξαρχῆς  ἐπισκίασε πολλά πνευματικά ἀναστήματα, καί μέσα ἀπό τόν λεγόμενο «σπερματικό λόγο», ὅπως δίδαξε, ἡ σκέψη τοῦ ἁγίου Ἰουστίνου, φιλοσόφου καί μάρτυρος, καί χορήγησε σέ πνευματικά ἀναστήματα τῶν ἐθνῶν ἀνταύγειες τῆς ἀλήθειας του. Τά ἀναστήματα αὐτά μέσα ἀπό θαυμαστές διατυπώσεις τους προσέγγιζαν τό ὅραμα τῆς ποθούμενης καί ἀπό τόν ἄνθρωπο ἡμέρας, πού «κηδόμενος» ὁ Θεός τῆς ὑπάρξεώς μας, θά ἔστελνε τήν παγκόσμια λύτρωση.

    Ἐκεῖ βέβαια, πού περισσότερο φαίνεται ἡ ὁδηγητική παρουσία του, ἦταν οἱ προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Οἱ προφῆτες ἔδωσαν θαυμαστές καταγραφές γιά τό μυστήριο τό «ἀποκεκρυμμένον ἀπό τῶν αἰώνων».

    Μέ τήν ἐλπίδα σ’ αὐτή τή νοσταλγία ἐρχόταν καί ἔφευγαν οἱ ἄνθρωποι στόν κόσμο, μέχρι τήν εὐλογημένη ἡμέρα, πού ἡ εὐδοκία τοῦ Θεοῦ «ἐπεσκίασεν» τή θυγατέρα τοῦ Ἀδάμ. «Ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο καί ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν», καί «ὅσοι ἔλαβον αὐτόν ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι».

    Ὁ ἀπόστολος Παῦλος μετά τήν θαυμαστή συνάντηση στήν πύλη τῆς Δαμασκοῦ, ἐφοδιασμένος πιά μέ πλούσια τή χάρη τοῦ Θεοῦ, ρίχνεται στήν περιπέτεια τῆς μαθητείας τῶν ἐθνῶν, μεταφέροντας σ’ αὐτούς τήν ἐμπειρία πού ἔλαβε. Ἐπιδίωξη καί στόχος ζωῆς του, νά μή μένει κανείς ἀπό ὅσους δέχθηκαν τόν Χριστό, χωρίς πνευματική πρόοδο, ὥστε «μή εἰς κενόν τήν χάριν τοῦ Θεοῦ δέξασθαι».

    Ὁ Θεός πράγματι, μέσα ἀπό τήν ἀπροσμέτρητη θεία ἀγάπη του χορηγεῖ στόν κόσμο τή χάρη του. Ὁ ἄνθρωπος κυριολεκτικά κολυμπᾶ μέσα σ’ αὐτή.

    Τό μέγεθός της πρέπει νά φανερώνεται. Ἡ Χάρη δέν δεσμεύεται, δέν φυλακίζεται. Φανερώνεται μέσα ἀπό τίς πράξεις τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Θεός δέν θέλει τόν ἄνθρωπο παθητικό ἀποδέκτη, ἐπιθυμεῖ ἐνεργό τό συμμέτοχο. Γι’ αὐτό καί στήν Ἐκκλησία μιλοῦμε γιά «συνεργεία». Ὁ Θεός εἶναι «ὁ ἐνεργῶν» καί ὁ ἄνθρωπος «ὁ συνεργῶν». Καί μέσα ἀπό τήν συνεργασία αὐτή Θεοῦ, δηλαδή τῆς χάρης του, καί τοῦ ἀνθρώπου ἐμφανίζεται ὁλοκάθαρα ἡ πνευματική μας προαγωγή. Ἐνεργοποιοῦνται, θά λέγαμε τά θεῖα στοιχεῖα, πού ἔχουμε μέσα στήν ὕπαρξή μας, ἐφόσον ἔχουμε πλασθεῖ κατ’ εἰκόνα καί καθ’ ὁμοίωση τοῦ Θεοῦ, γιά νά χαριτώνεται ἡ καρδιά μας.

    Προσοχή ὅμως, νά μήν ξεχνοῦμε, ὅτι ἡ φύση μας εἶναι κτιστή.  Καί ὅπως κάποια στιγμή μέσα ἀπό τήν ἐλεύθερη μας θέληση καί ἐπιλογή ξεπέσαμε καί ἔγινε «πεπτωκυῖα», ἐλοχεύει ὁ κίνδυνος κάθε στιγμή νά μένουμε ἔγκλειστοι σ’ αὐτό τό κατάντημα. Ὁ πειρασμός αὐτός παραμένει, παρά τό ὅτι ἦλθε ὁ Θεός κοντά μας μέ τή θεία του ἐνανθρώπιση.

    Καί τόν βλέπουμε αὐτόν νά ὑπάρχει γαργαλιστικός στήν ὕπαρξή μας.

    Γιατί κάθε φορά πού προσπαθεῖ τήν αὐτοθεοποίησή του, γίνεται ἕρμαιό του. Εἰδικά στίς ἡμέρες μας εἶναι θαμπωμένος  ἀπό τήν τεχνο-γνωσία καί τεχνολογία του καί ἐπιχειρεῖ τή δῆθεν ἀποδέσμευσή τους ἀπό κάθε θεϊκή κηδεμονία. Καί ἐνῶ ἔχει φθάσει νά μελετᾶ καί ἐμβαθύνει στόν μικρόκοσμο, νά δημιουργεῖ μέσα ἀπό κάποιες τεχνικές τόσο σημαντικά, μέχρι καί κλωνοποιητική ἀναπαραγωγή, νά κάνει πλεύσεις μέσα στό ἀστρικό διάστημα καί νά ἐρευνᾶ τόν μακρόκοσμο. Σημαντικά καί πολλαπλῶς θαυμαστά κατορθώματα, τόν ὁδηγοῦν στήν ἔπαρση. Νά σημειώσουμε, ὅτι ὅλα τά θαυμαστά ἐπιτεύγματα δέν γίνονται αὐτόνομα, μᾶς ἔχουν χαριστεῖ.

    Ὅλα αὐτά βρίσκονται μέσα στό πλαίσιο τῶν δυνατοτήτων, πού μᾶς ἔχουν προσφερθεῖ ἀπό τό Θεό. Καί δέν πρέπει σέ καμμιά περίπτωση νά μᾶς δημιουργοῦν τό αἴσθημα τῆς αὐτονομεύσεως καί αὐτοθεώσεως. Κάθε αὐτονόμευση ἀπό τόν τελικό προορισμό ὁδηγεῖ σέ δυσάρεστα ἀποτελέσματα. Σέ ὑποβάθμιση καί ὑποτίμησή μας. Ἡ σύγχρονη τεχνογνωσία δέν πρέπει νά φέρει μιά νέα Βαβέλ, ὑποδουλώσεως πού τελικά θά ὁδηγήσει στόν ὄλεθρο καί τόν ἀφανισμό.

    Ὁ χορηγός ὅσων ἔχουμε καί κατέχουμε εἶναι ὁ Θεός. Ὁ ἄνθρωπος ἁπλά τά διαχειρίζεται. Προσφερόμενος διαρκῶς ὁ Θεός, καί, ὁδηγεῖ ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς τήν ἀρρωστημένη μας ὕπαρξη στή θεραπεία καί ἀποκατάστασή της μέσα ἀπό τήν πραγματική γνώση τῶν δυνατοτήτων μας, ὥστε νά φθάνουμε τήν ποθούμενη  θέωση μας.

    Μέσα ἀπό μιά τέτοια προοπτική «συνεργοῦντες» ἀποκτοῦμε τό πλῆθος τῶν δωρεῶν τῆς Χάρης τοῦ Θεοῦ, «γενόμενοι Θεοί κατά χάριν καί εὐδοκία τοῦ Θεοῦ Πατρός μας».            

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

  Ὁ ἱερός Χρυσόστομος εἶναι ἀσφαλῶς μιά ἀπό τίς μεγαλύτερες πατερικές φυσογνωμίες τῆς Ἐκκλησίας μας, πού ἐδῶ καί 1600 τόσα χρόνια ἐξακολουθεῖ νά ἀκτινοβολεῖ μέσα στό πνευματικό της στερέωμα.

    Ὁ μεγάλος αὐτός Οἰκουμενικός Πατέρας καί Διδάσκαλος ζεῖ καί ἐξακολουθεῖ νά εἶναι ἀνάμεσά μας καί μέ τά ἀπαράμιλλα, σέ κάλλος καί δύναμη λόγιά του, καί μέ τό ὑπέροχο παράδειγμά του νά διδάσκει, καί νά παιδαγωγεῖ τό λαό τοῦ Θεοῦ.

    Σημειώσαμε, πιό πάνω ὅτι ζεῖ, ὅλοι οἱ ἅγιοι εἶναι ζῶντες. Καί αὐτό εἶναι αὐτονόητο. Γιατί λέμε πώς εἴμαστε Σῶμα Χριστοῦ. Τό Σῶμα αὐτό δέν ζεῖ μόνο μέσα στό χρόνο. Ὁ χρόνος βιώνεται στό σχῆμα, τό τωρινό, τό πρόσκαιρο. Ὁ καιρός τῆς ἐπίγειας ζωῆς εἶναι μέ ἡμερομηνία λήξεως. Ὅμως ὁ θάνατος δέν καταργεῖ τή ζωή «οὐκέτι θάνατος κυριεύει». Ἡ ζωή μέ τό θάνατό της πατεῖ τό θάνατο καί ἐξακολουθεῖ τήν πορεία της πλέον στό ἀδιάστατο τοῦ Θεοῦ. Καί ὁ ἱερός Χρυσόστομος, ὅπως ὅλοι οἱ μετατεθέντες, ζεῖ ἐν Χριστῷ καί εἶναι ἀνάμεσά μας, ἔστω καί ἄν οἱ χοϊκοί ὀφθαλμοί μας δέν ἀντιλαμβάνονται αὐτή τήν παρουσία.

    Γι’ αὐτό λοιπόν σήμερα, ἡμέρα τῆς ἀνακομιδῆς τοῦ ἁγίου λειψάνου, στόν πατριαρχικό θρόνο τῆς Βασιλεύουσας, δέν ἀνεβαίνει ὁ Πατριάρχης γιά νά χοροστατήσει, ἀλλά ὁ προκάτοχος Ἰωάννης. Τοποθετεῖται, ὅπως θέλει ἡ παράδοση, ἡ εἰκόνα τοῦ Ἁγίου, στό φυσικό της μέγεθος, καί μέσα ἀπ’ αὐτή τήν εἰκονολογική ἔκφραση, ἀναλαμβάνει ξανά νά  προεξάρχει τῆς πανηγύρεως τῆς λειτουργίας τῆς εὐχαριστίας τοῦ Θεοῦ.

    Στό κείμενο τοῦ ἀποστόλου, πού διαβάζεται σήμερα, ἀκούγεται, «τοιοῦτος ἡμῖν ἔπρεπεν ἀρχιερεύς». Βέβαια ἐδῶ ὁ Παῦλος ἀναφέρεται στόν Μέγα καί αἰώνιο Ἀρχιερέα Ἰησοῦ Χριστό, γιά νά κάνει τή σύγκριση μέ τούς ἀρχιερεῖς τῆς Νομικῆς λατρείας. Καί θά πεῖ: «Ἀδελφοί, στούς αἰῶνες πού πέρασαν ἄνθρωποι ἀρχιερεῖς πού τούς ὅρισε ὁ Νόμος δέ στάθηκαν ἱκανοί νά γεφυρώσουν τό χάσμα, πού εἶχε ἀνοίξει ἡ ἁμαρτία τῶν πρωτοπλάστων. Ἡ εὐσπλαγχνία τοῦ Θεοῦ πρός τόν ἄνθρωπο ἔφερε στόν κόσμο τόν Υἱό τοῦ Θεοῦ γιά νά γίνει Ἀρχιερεύς μέσα ἀπό τήν ἄφθαστο θυσία Του, ὥστε νά γεφυρώσει τά χάσμα ἀνάμεσα στό πλᾶσμα καί τόν πλάστη. Μόνο τέτοιος Ἀρχιερέας μποροῦσε νά ἀναλάβει αὐτό τό βάρος, μιά καί ἦταν Ἀρχιερέας ἅγιος, ἄκακος, ἁγνός…». Αὐτά τά λόγια κυριαρχοῦν στό μικρό αὐτό ἀνάγνωσμα, τονίζοντας τή μοναδικότητα τῆς θυσιαστικῆς προσφορᾶς τοῦ πρώτου καί μεγάλου  Ἀρχιερέως Χριστοῦ.

    Καί ἡ θυσία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ πάνω στό ξύλο τοῦ Σταυροῦ θά χαρίζει αἰώνια τήν πανανθρώπινη καί κατ’ ἐπέκταση τήν παγκόσμια λύτρωση, «ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτόν, μή ἀπόλληται, ἀλλ’ ἔχῃ ζωήν αἰώνιον».   

    Τά λόγια αὐτά τοῦ ἀναγνώσματος δέν λέγονται τυχαία σήμερα, πού τιμᾶται ὁ ἱερός Χρυσόστομος, μιά καί ταιριάζουν ἀπόλυτα στήν περίπτωσή του. Ὁ Ἰωάννης στό διάβα τῆς πορείας του ἔγινε ἕνας μιμητής τῆς σταυρικῆς ἱερωσύνης τοῦ Χριστοῦ. Ὅπως φαίνεται μέσα ἀπό τό συναξάριο, ἀγάπησε πολύ τό Χριστό καί γι’ αὐτό ἔγινε καί φίλος τοῦ ἀνθρώπου. Πρόσφερε τή ζωή του στό Χριστό. Ὁ κόσμος μέ τίς πρόσκαιρες χαρές τους δέν τόν ἄγγιξε. Πίστεψε καί ἀφιερώθηκε στή διδασκαλία τοῦ Εὐαγγελίου, Ἤθελε, σάν τόν Παῦλο, νά σωθοῦν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι καί γι’ αὐτό νύχτα μέρα δίδασκε. Εἶναι ἀναρίθμητες οἱ ὧρες πού οἱ ἄμβωνες τῆς Ἀντιόχειας καί τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἠχοῦσαν ἀπό τό μελίρρυτο κήρυγμά του. Ἡ ἀσυμβίβαστη προσωπικότητα του δέν ἀνεχόταν τήν ἁμαρτία καί τή διαφθορά. Τά δυό αὐτά στό τέλος συμβιβάστηκαν καί τόν ἔδιωξαν μακρυά ἀπό τό ποίμνιό του.

    Καί τοῦ Ἰωάννη τό τέλος ἦταν μαρτυρικό. Ἦταν καί σ’ αὐτό μιμητής τοῦ πάθους τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ.

     Ἡ θυσιαστική του Ἀρχιερωσύνη τοῦ χάρισε ἄφθαρτη μνήμη. Ἐνῶ οἱ διδαχές του ἔγιναν, ἀλλά καί ἐξακολουθοῦν εἶναι ἀνεξάντλητες πηγές δροσιᾶς πνευματικῆς.

    Ἡ προσωπικότητα τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου ἀναζητάει σέ κάθε ἐποχή μιμητές. Καί ἀποτελεῖ μεγάλη τιμή γιά ἐκεῖνον ἡ ἀκολουθία τοῦ παραδείγματος τῆς ζωῆς του. Νά γίνεται πράξη αὐτό πού ὁ ἴδιος δίδασκε «τιμή μάρτυρος, μίμησις μάρτυρος» Τιμή τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου μίμηση τῆς ἁγίας βιοτῆς του. Ἀμήν.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Τό ἀποστολικό ἀνάγνωσμα τῆς σημερινῆς Κυριακῆς εἶναι ἀπό τήν πρός Ἐφεσίους Ἐπιστολή. Μελετώντας τήν περικοπή βλέπουμε νά κυριαρχεῖ στίς γραμμές της ἡ διδαχή γιά τή δωρεά τῶν χαρισμάτων, πού ὁ Θεός ἁπλόχερα μοιράζει ἤ καλύτερα χαρίζει, σέ κάθε ἄνθρωπο πού ἔρχεται στόν κόσμο. Οἱ δωρεές χαρίσματα μοιράζονται ἀνάλογα μέ τή θεία λογική πού εἶναι ὁλωσδιόλου διαφορετική ἀπό τή δική μας. Πιστεύω, ὅτι εἶναι μιά λογική συνέχεια, ὅσων ἀκούστηκαν στήν ἀποστολική περικοπή τῶν Φώτων.

    Ὁ Θεός τά χορηγεῖ προσωπικά χαρίσματα ἀνάλογα μέ τήν ἀποστολή τοῦ καθενός ἀνθρώπου, πού γεννιέται στόν κόσμο. Τό «ἴδιον χάρισμα» εἶναι μοναδικό. Καί αὐτό συνδυαζόμενο μέ τά ἄλλα τά ἐξωτερικά του στοιχεῖα φανερώνουν τήν ἰδιοπροσωπία, τή φανέρωση τῆς ἑτερότητος μας. Τά στοιχεῖα της δίνουν τή δυνατότητα νά ὑπάρξει κοινωνία ζωῆς, μέ τέλος νά γίνεται πραγματοποιήσιμη ἡ ἐπιβίωση τοῦ ἀνθρώπου.

    Ἄν αὐτό συμβαίνει στήν καθημερινή ζωή, πόσο μᾶλλον στή ζωή τῆς ἁγιοπνευματικῆς κοινωνίας μας μέσα στήν ἐκκλησιαστική ζωή. Καί στόν κατ’ ἐξοχή χαρισματικό αὐτό χῶρο ἐδῶ χορηγοῦνται ποικιλόμορφα πνευματικά δωρήματα. Τό Ἅγιο Πνεῦμα, πού πέμπεται ἀπό τόν Ἰησοῦ Χριστό, ὁ ὁποῖος  «κατῆλθεν ἐν τοῖς κατωτάτοις τῆς γῆς». Τό Παράκλητο ἅγιο Πνεῦμα, ὁ «θησαυρός  τῶν ἀγαθῶν», κατά πώς ψάλλει ἡ Ἐκκλησία ὁδηγεῖ καί παράλληλα νά χορηγεῖ τά ἀνάλογα δόματα «ἑκάστῳ κατά τήν ἰδίαν δύναμιν» (Ματθ. 25, 15).

    Βέβαια στήν Ἐκκλησία ἐκτός τῶν γενικῶν χαρισμάτων λειτουργοῦν καί «εἰδικά» χαρίσματα. Στή περικοπή τοῦ ἀποστολικοῦ ἀναγνώσματος γίνεται περισσότερο λόγος γιά τά «εἰδικά» χαρίσματα. Οἱ πρῶτοι πού γεύτηκαν τή χάρη τῶν εἰδικῶν αὐτῶν δωρεῶν, ἦταν οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι, πού ἀπό ἁλιεῖς ἔγιναν πνευματέμφοροι κήρυκες τῆς σωτηρίου χάρης τοῦ Θεοῦ. Ἔγιναν ὄργανα τοῦ Θεοῦ στήν κλήση τῶν ἀνθρώπων γιά  νά γίνουν Ἐκκλησία.

    Ἡ ἀποστολική χάρη πού πῆραν, τούς ἔκανε νά διατρέχουν τήν τότε οἰκουμένη, ἱδρύοντες καί στηρίζοντες τίς κατά τόπους Ἐκκλησίες, ἐνῶ ἡ γραφίδα τους μᾶς χάρισε μοναδικές ἐπιστολές, ὑποθῆκες ζωῆς καί πορείας πρός τήν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ.  

    Εἰδικό εἶναι καί τό χάρισμα τῆς προφητείας, τή δύναμη δηλαδή, νά βλέπουν μέ τά πνευματικά τους αἰσθητήρια πιό μακρυά ἀπό τούς ἄλλους, καί σάν ὄργανα τοῦ Παρακλήτου νά μεταφέρουν τίς βουλές τοῦ Θεοῦ σέ μιά σωστή χειραγωγία τοῦ πιστοῦ λαοῦ. 

    Ἄλλοι ἀκόμη ἔγιναν εὐαγγελιστές καί μέ τρόπο μοναδικό κατέγραψαν «τό σημεῖον» τοῦ Χριστοῦ, ἐνῶ μέχρι σήμερα οἱ χαρισματοῦχοι αὐτοί ἐξακολουθοῦν νά «εὐαγγελίζουν» αὐτή τήν σώζουσα πραγματικότητα. Τό χέρι τοῦ Θεοῦ δώρισε σέ μιά κατηγορία τό χάρισμα τῆς ποιμαντικῆς φροντίδας «τοῦ λογικοῦ του ποιμνίου». Σημαντικό, ἀλλά καί πολλαπλά ὑπεύθυνο χάρισμα.

    Εἶναι ἀρκετές οἱ περιπτώσεις πού ὁ Κύριος μίλησε γιά «μάνδρα», ὑπονοώντας ἀσφαλῶς ὄχι τό μανδρί, πού μπαίνουν τά πρόβατα, ἀλλά γιά τήν Ἐκκλησία του. Ἡ ἁπλοϊκή αὐτή παρομοίωση τῆς Ἐκκλησίας μέ τό μαντρί δείχνει κάποιες ἀναλογίες, μέ τίς ὁποῖες λειτουργοῦσε ἡ σκέψη τοῦ ἀνθρώπου τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, πού ἡ ζωή τότε ἦταν πιό φυσιοκρατική, ποιμενική ὡς ἐπί τό πλεῖστον, καί εὔκολα ἀντιλαμβανόταν τέτοιου εἴδους εἰκονολογικές διατυπώσεις. Βέβαια καί σήμερα παρά τήν πρόοδο, καί τόν ἐκσυγχρονισμό, τό κοπάδι ἐξακολουθεῖ νά θέλει φύλαξη καί φροντίδα. Κατά ἀνάλογο τρόπο καί τό «λογικόν ποίμνιον». Καί αὐτό χρειάζεται πνευματική καθοδήγηση, γι’ αὐτό καί ἔχει ἀνάγκη πνευματικῶν ποιμένων. Καί αὐτούς τούς ἀναδεικνύει ἡ δωρεά τοῦ Χριστοῦ.

    Τά χαρίσματα αὐτό δόθηκαν μέ ἀντικειμενικό σκοπό τόν καταρισμό καί τήν τελείωση τῶν «πρός καταρτισμόν τῶν ἁγίων εἰς ἔργον διακονίας, εἰς οἰκοδομήν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ».

    Οἱ «ἅγιοι», ὅλοι οἱ πιστοί ἔχουν τό «γενικό χάρισμα», ὅτι δηλαδή ἔγιναν μέλη Χριστοῦ. Μᾶς ἔχει δοθεῖ ἡ δυνατότητα νά ὁλοκληρωνόμαστε καί νά ἀποκτοῦμε τήν ἡλικία τοῦ Χριστοῦ. Ὅταν λέμε ἡλικία ὄχι στήν χρονική της ἔννοια, ἀλλά τήν πνευματική. Αὐτό δείχνει τή δυναμική, πού ἔχει καθένας πιστός νά κατακτᾶ τήν ἁγιότητα. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἔχοντας αὐτό ὑπόψη του δίνει τή χαρακτηριστική προτροπή: «Διά πασῶν ὅδευσον ἀμέπτως τῶν ἡλικιῶν τοῦ Χριστοῦ καί δυνάμεων, ὡς Χριστοῦ μαθητής, ἁγνίσθητι, περιτμήθητι, συσταυρώθητι, συνενεκρώθητι, συντά-φητι προθύμως, ἵνα συναναστῇς καί συνδοξασθῇς καί συμβασιλεύσῃς».

    Εἶναι ἀσφαλῶς μεγάλη ἡ τιμή, πού μᾶς κάνει ὁ Θεός μέσα ἀπό τήν ἔκχυση τῶν δωρεῶν πού μᾶς χαρίζονται,  παράλληλα εἶναι καί μεγάλη ἡ εὐθύνη πού ἔχουμε νά κρατήσουμε, καί νά αὐξήσουμε τό τάλαντο πού μᾶς δόθηκε. «Τό δοθέν σοι τάλαντον φιλοπόνως ἔργασαι».

   Τροπικά πρῶτα καί ποσοτικά ὕστερα ἄς κάνουμε πράξη στήν ὕπαρξή μας τή δωρεά τοῦ Χριστοῦ.     

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

  Δυό μικρά ἀποσπάσματα ἀπό τήν ἐπιστολή πού ἔστειλε ὁ ἀπόστολος Παῦλος πρός τόν Τίτο, ἀποτελοῦν τό ἀνάγνωσμα τοῦ «Ἀποστόλου» τῆς σημερινῆς ἡμέρας. Καί φαίνεται πώς εἶναι σημαντικά τά γραφόμενα, ὥστε νά ἐπιλεγοῦν  ἀπό τή σοφία τῶν ἁγίων Πατέρων, ὥστε νά ἀποτελέσουν τήν ἀποστολική διδαχή στή θεία Λειτουργία τῆς ἑορτῆς τῶν «Θεοφανείων» ἤ ἀλλοιῶς τῶν «Ἐπιφανείων». 

    Σημειώνουμε προκαταβολικά πώς ἡ πρός Τίτον ἐπιστολή εἶναι μιά ἀπό τίς λεγόμενες «Ποιμαντικές» ἐπιστολές, πού ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἔχει στείλει ὀνομαστικά σέ πρόσωπα πού εἶχε ὁ ἴδιος ἐγκαταστήσει σέ τοπικές ἐκκλησίες, πού εἶχαν ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον.

«ἐπεφάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ, ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις»

    Στό σημερινό ἀνάγνωσμα κυριαρχεῖ ἡ φράση, «ἐπεφάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ, ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις» στήν ὁποία καί συνοψίζεται, πιστεύω, ὅλο τό πνευματικό περιεχόμενο τῆς μεγάλης Δεσποτικῆς ἑορτῆς.

    Ὁ κόσμος καί ὁ ἄνθρωπος ἀποτελοῦν δημιουργία τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, εἶναι αὐτό πού ἡ σκέψη τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας δηλώνεται κατ’ ἐπανάληψη «ὁ Πατήρ δι’ Υἱοῦ ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ ποιεῖ τά πάντα». Καί ἔκτοτε ὅλη ἡ δημιουργία ἀποτελεῖ τόν «ἀπειρόχωρο» μέσα στόν ὁποῖο «ἐκχέεται» πλουσιοπάροχα ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ.

    Πάλι οἱ Πατέρες μας, μέσα ἀπό τήν ἁγιοπνευματική τους σκέψη μᾶς διδάσκουν, ὅτι ἡ «Οὐσία» τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ εἶναι «μία», ἐνῶ οἱ ἐνέργειές Του εἶναι πολλές, καί ὅπως ἡ «Οὐσία» Του εἶναι ἄκτιστη ἔτσι καί οἱ ἐνέργειές Του εἶναι ἄκτιστες. Καί συνεχίζοντας λένε, ἡ «Οὐσία» τοῦ Θεοῦ εἶναι «ἀμέθεκτη», δηλαδή δέν μπορεῖ κανένα κτιστό δημιούργημα νά ἔχει συμμετοχή, νά κοινωνήσει, αὐτῆς. Οἱ ἄκτιστες ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ εἶναι κοινωνούμενες ἀπό τόν κόσμο, καί κυρίως ἀπό τόν «ἔλ-λογο» ἄνθρωπο.

    Ὅλα τά κτιστά, ἄ-ψυχα καί ἔμ-ψυχα, μετέχουν τῆς «οὐσιοποιοῦ» ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ. Τά φυτά, τά ζῶα καί ὁ ἄνθρωπος μετέχουν ὄχι μόνο τῆς οὐσιοποιοῦ, ἀλλά καί τῆς «ζωοποιοῦ» θείας ἐνέργειας. Ὁ ἄνθρωπος πάλι ἐκτός τῶν προηγουμένων μετέχει καί τῆς «σοφιοποιοῦ» ἄκτιστης ἐνεργείας τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ μας. Τέλος οἱ ἅγιοι Ἄγγελοι, οἱ Ἅγιοι, ἔχουν γίνει μέτοχοι καί στήν «ἁγιοποιό» καί «θεοποιό» θεία ἐνέργεια. Νά λοιπόν γιατί σήμερα κατεξοχήν ἡμέρα τῆς φανερώσεως τῆς Ἁγίας Τριάδος (Πατρός, Υἱοῦ καί Ἁγίου Πνεύματος) κατά τήν ὁποία «τά κάτω τοῖς ἄνω συνεορτάζει καί τά ἄνω τοῖς κάτω συνομιλεῖ» διδάσκεται ἡ χαρακτηριστική σκέψη τοῦ Παύλου γιά φανέρωση καί παρουσία τῆς Χάρης τοῦ Θεοῦ σ’ ὁλοκληρη τή Δημιουργία. Τῆς μεγάλης αὐτῆς εὐλογίας καλεῖται σέ μετοχή κάθε ἄνθρωπος. Ὅμως αὐτή προλαμβάνεται, ἀνάλογα μέ τή θέληση καί τόν ἀγώνα τόν πνευματικό, πού καταβάλλει καθένας μας ὥστε ὄχι μόνο νά δεχθεῖ, ἀλλά καί νά κάνει νά καρποφορήσει ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ.

    Ὁ Παῦλος τονίζει στό μαθητή του Τίτο, ὅτι ἡ φανερούμενη χάρη τοῦ Θεοῦ στόν ἄνθρωπο «παιδεύει». Τό ρῆμα «παιδεύω» ἐδῶ, ἔχει τήν ἔννοια τῆς καθοδηγήσεως, τῆς χειραγωγίας, προκειμένου μέσα ἀπό τή βοήθεια πού μᾶς παρέχει νά κάνουμε τήν ὑπέρβαση τῶν κακῶν μας ροπῶν, ὥστε «εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι».

    Ὁ ἄνθρωπος μέσα ἀπό τή μετάνοια χειραγωγούμενος θεραπεύεται, ἐνῶ ταυτόχρονα ἑνοποιεῖται κατά τόν «ἔσω ἄνθρωπον». Ἀποκτᾶ τήν ἁπλότητα. Ἡ ἁμαρτία μᾶς διασπᾶ σέ πολλαπλάσια κομμάτια, πού συνεχῶς μᾶς κατρακυλοῦν στή σκότιση, πού δημιουργοῦν τά πάθη. Ἡ ἁπλότητα ἀποτελεῖ ἐπιστροφή ἀπό τή συνεχῆ διασπαστικότητα.

    Ἡ ἁπλότητα εἶναι θεραπεία τῆς τεμαχισμένης μας φύσεως, πού γίνεται μέ τήν ἀνακαίνιση καί ἕνωση μέ τό Θεό. Εἶναι χαρακτηριστική ἡ ὑπόμνηση τοῦ Κυρίου μας «ἐάν μή στραφῆτε καί γένησθε ὡς τά παιδία, οὐ μή εἰσέλθητε εἰς τήν βασιλείαν τῶν Οὐρανῶν» (Ματθ. 18, 3). Ἔτσι ὅταν λέμε γιά «νηπίους ἐν Χριστῷ», δέν ἐννοοῦμε ἀνθρώπους μέ λίγο μυαλό, ἀλλά νηπίους στήν καρδιά. Στήν καρδιά μας νά κυριαρχεῖ ἡ νηπιότητα, ὁ αὐθορμητισμός, ἡ ἐμπιστοσύνη πού δείχνει τό μικρό παιδί στήν ἀγκαλιά τῆς μάνας.

    Ἡ ἁπλότητα πού ζητάει ἀπό μέρους ὁ Θεός εἶναι καρπός, πού προέρχεται ἀπό τήν πνευματική ζωή. Ὅσο πιό πνευματικός εἶναι ὁ ἄνθρωπος, τόσο πιό ἁπλός εἶναι στή ζωή του.

    Στή χριστιανική ἁπλότητα κυριαρχεῖ λοιπόν, ἡ ταπεινότητα καί μ’ αὐτή ἡ ἀγάπη, στοιχεῖα πού προσδίδουν στόν φέροντα τό ἀπέριττο τῆς συμπεριφορᾶς, καί μᾶς κάνουν ἀποδέκτες τῆς σωτήριας χάρης τοῦ Θεοῦ. Δυστυχῶς, τίς πιό πολλές φορές, ἐμεῖς οἱ ὀνομαζόμενοι χριστιανοί ἔχουμε νά ἐπιδείξουμε μιά ζωή, πού εἶναι ἐπιδερμική. Ὁ κίβδηλος, ὁ ψεύστης, «οὐκ ἔστιν ἁπλοῦς ἄνθρωπος, ἀλλά διπλοῦς· ἄλλος ἐστίν ἔσωθεν καί ἄλλος ἔξωθεν· διπλοῦν ἔχει καί ὅλον ἐχλευασμένον τόν βίον αὐτοῦ», σημειώνει ὁ ἀββᾶς Δωρόθεος.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)