Τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς σημερινῆς Κυριακῆς ἀναφέρεται στήν παραβολή τοῦ πλουσίου καί τοῦ Λαζάρου. Πρωταγωνιστικά πρόσωπα  εἶναι ὁ ἐπώνυμος φτωχός, δηλαδή ὁ Λάζαρος καί ὁ ἀνώνυμος πλούσιος. Καί οἱ δυό ζοῦν τοπικά καί χρονικά μαζί. Ὁ πλούσιος βιώνει τήν ψευδαίσθηση τῆς αὐτάρκειας τοῦ παρόντος σχήματος τοῦ κόσμου. Ὁ Λάζαρος στήν ἀνέχεια τοῦ νῦν. Προκλητικός τρόπος ζωῆς τοῦ πλουσίου. Σημειώνεται χαρακτηριστικά στή διήγηση τῆς παραβολῆς ὅτι: “ἐνεδιδύσκετο πορφύραν καί βύσσον εὐφραινόμενος λαμπρῶς“.

Ἡ ζωή του σέ καθημερινή βάση ἦταν ἕνα διαρκές ξεφάντωμα, μιά ἐπίδειξη πλούτου καί χλιδῆς. Καμμιά πνευματική ἀνησυχία, κανένας ἠθικός περιορισμός. Ὁ πλοῦτος δέν τοῦ ἄφηνε περιθώρια γιά τέτοιου εἴδους σκέψεις, ἤ γιά ἀνθρωπινότερες ἐπιλογές. Μιά συνεχιζόμενη κατασπατάληση πραγμάτων ἐπί τῶν ὁποίων τελικά δέν εἶχε τήν οὐσιαστική κυριότητα. Βρέθηκε πλούσιος ἀπό καθαρά συγκυριακές περιστάσεις. Κανένας δέν γεννήθηκε οὔτε φτωχός, οὔτε πλούσιος. Ἀπό καθαρά συγκυριακές περιστάσεις βρίσκεται ὁ ἄνθρωπος  διαχειριστής ἀλλοτρίου πλούτου. Ἡ πραγματικότητα αὐτή διαπιστώνεται καί στήν πρώτη, ἀλλά περισσότερο στή δεύτερη καί ὁριστική του γέννηση, ἡ ὁποία εἶναι σύμφυτος μέ τήν ἔξοδο ἀπό τόν κόσμο αὐτό. Στήν πρώτη γέννηση γυμνός ἐξέρχεται ἀπό τή φυσική του μητέρα, ἀλλά  καί στήν δευτέρα  γέννηση γυμνός «ἐξέρχεται», φεύγει ἀπό τόν κόσμο αὐτό, στόν ὁποῖο μπορεῖ νά διαχειρίστηκε θησαυρούς ἀμυθήτου ἀξίας, ὅμως ὅλα αὐτά δέν ἀκουμποῦν αὐτό πού εἶναι σάν ὕπαρξη καθ’ ἑαυτή, μιά καί εἶναι ἀνόμοια πρός τήν παχυλότητα τοῦ πλούτου.          

    Ἡ παραβολή αὐτή διδάχθηκε ἀπό τόν Κύριό μας πρίν ἀπό δυό χιλιάδες χρόνια, ὅμως παρά τή χρονική αὐτή ἀπόσταση τοῦ τότε καιροῦ μέ τό σήμερα, διαπιστώνεται πολύ ἁπλά ἡ παντοτεινή της ἐπικαιρότητά της. Μέ τήν παραβολή τοῦ «πλουσίου καί τοῦ Λαζάρου», θέλησε ὁ Κύριος νά ἐπισημάνει τήν τραγικότητα τῆς πεποιθήσεώς μας πάνω σέ μιά ρευστή, ἀλλά καί ὁλωσδιόλου ξένη πραγματικότητα, ὅπως εἶναι ὁ πλοῦτος. Ἤθελε τά πάντα νά κινοῦνται γύρω ἀπό τόν ἑαυτό του. Ὁ  πειρασμός τῆς αὐτάρκειας  τόν ἔκανε νά ἐνεργεῖ μέ μονομέρεια. Μόνο κάποια ἀπ’ τά ψίχουλα, πού ξέφευγαν κι αὐτά  ἀσφαλῶς ἀνεπίγνωστα κι ἔφθαναν μέχρι τά χέρια τοῦ φτωχοῦ Λαζάρου. Ὁ ἀτομισμός του τόν ἀλλοτρίωνε ἀπό κάθε ἴχνος ἀνθρωπιᾶς.

   Ὁ πλούσιος σημειώνει ἡ παραβολή, ὅτι μετά τόν θάνατό του καταδικάσθηκε. Βρέθηκε ἀποκομμένος  στόν τόπο τῆς βασάνου, ἐνῶ ὁ φτωχός Λάζαρος ἀναπαύθηκε στόν κόλπο τοῦ Ἀβραάμ.

    Καί εὔλογα γεννᾶται τό ἐρώτημα. Καταδικάσθηκε ὁ ἄνθρωπος αὐτός γιατί ἦταν πλούσιος; Εἶναι τελικά ὁ πλοῦτος ἐξαρχῆς καταδικαστικό στοιχεῖο, πού ὁδηγεῖ αὐτόν πού τόν κατέχει σέ πνευματικό θάνατο καί δέν ὑπάρχει ἐλπίδα σωτηρίας γιά τόν πλούσιο ἄνθρωπο; Μ’ ἄλλα λόγια, ὁ πλοῦτος ἀποτελεῖ αἰτία γιά νά χάσει ἡ ἄνθρωπος τή ζωή του στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ;

    Ἄς δοῦμε ὅμως τά πράγματα μέ τή σειρά. Ἡ καταδίκη αὐτή τοῦ πλουσίου ἔχει ὁπωσδήποτε τήν αἰτία της. Ἴσως κάποιοι  ποῦν, ὅτι ἡ αὐτή ἡ καταδίκη ὀφείλεται, στό ὅτι ἦταν πλούσιος σέ ὑλικά ἀγαθά. Βέβαια ἀπό τό περίγραμμα τῆς παραβολῆς φαίνεται ὁ πειρασμός τοῦ πλούτου νά ἐμβάλλει σέ μιά διαρκῆ ἐκτόπιση τῶν αἰσθημάτων ἀγάπης πρός τόν συνάνθρωπό του. Περιορίζεται στίς διαστάσεις τοῦ κόσμου καί ἐμφανίζεται ὁ ἄνθρωπος αὐτός νά ἐπαναπαύεται στίς δυνατότητες πού ὁ πλοῦτος τοῦ παρέχει. Ὁ πλοῦτος τόν βραχυκύκλωσε στά δόκανα μόνον ὅσων ἔχουν αἴσθηση. Τά “ὑπέρ αἴσθησιν” αὐτά πού κάνουν τόν ἄνθρωπο νά ξεχωρίζει ἀπό τήν ἀλογία δέν τόν ἄγγιξαν. Δέν αἰσθάνθηκε τίς ποικιλόμορφες ἀνάγκες, πού κατάτρωγαν τούς πτωχούς Λαζάρους, πού ζοῦσαν δίπλα του. Ὅλοι αὐτοί ἦταν πεινασμένοι καί ἐξουθενωμένοι ἀπό τήν ἔλλειψη τῆς συμπόνιας.

     Χρειάζεται ὅμως ἐδῶ νά δοῦμε καί μέσα ἀπό μιά ἄλλη παράμετρο τήν ἔννοια τοῦ πλούτου. Πλούσιος δέν εἶναι μόνο αὐτός, πού βρέθηκε ἀπό κάποιες συγκυρίες νά εἶναι κάτοχος πολλῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν. Πλούσιος εἶναι ὁ κάθε ἄνθρωπος, πού ἀπό τή γέννησή του ἔχει μιά μοναδικότητα χαρισμάτων πού δέν συναντῶνται στό συνάνθρωπο. Κάθε ἄνθρωπος εἶναι μιά μοναδική καί ἀνεπανάλειπτη προσωπικότητα. Ἡ μοναδικότητα αὐτή μαζί μ’ ἐκεῖνες τῶν ἄλλων δημιουργοῦν τήν ἀνθρώπινη κοινωνία.

   Κοινωνία δέν εἶναι μιά οὐτοπία, εἶναι μιά δυνατότητα πού μπορεῖ νά πραγματοποιεῖται ἀπό τό σύνολο τῶν ἀνθρώπων. Μόνο ὅταν  ἀποφεύγουμε τήν ἀτομικότητα, πού εἶναι διαστροφή τῆς ἐννοίας τοῦ ἀνθρώπου, τότε λειτουργεῖ ἡ κοινωνία. Ἡ διαστροφή πού ἔφερε ἡ ἁμαρτία σάν ἀρρώστεια τῆς καθολικῆς φύσεως προξένησε τό σχῆμα πλούσιος, πού τελικά εἶναι ἡ ψευδαίσθηση τοῦ “ἔχειν” τό ὁποῖο μᾶς κάνει νά ἀμπαρωνόμαστε στό ἄτομό μας χωρίς καμμιά, ἔστω καί σάν ἀπόπειρα, κοινωνίας μέ τόν Λάζαρο, τόν κάθε Λάζαρο ἀνέξάρτητα ἄν ἔχει ἀνάγκη ὑλικῆς συμπαραστάσεως ἤ συμπορεύσεως στά ποικιλόμορφα προβλήματα τῆς καθημερινότητός του. Ἔτσι δημιουργεῖται ἀναπότρεπτα ἡ ψευδαίσθηση τῆς αὐτάρκειας, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ στήν αὐταρέσκεια, γιά νά κάνει τόν ἄνθρωπο χωρίς τόπο, “οὐ τόπος” οὐτοπικό, τελικά ἀκοινώνητο, νά μήν ἔχει ὁρίζοντα χρέους, ὁπότε καί  περιχαρακώνεται στόν ἑαυτό του, καί αὐτο-αποκλείεται ἀπό τήν ὄντως ζωή στούς κόλπους τοῦ Ἀβραάμ.

 Οὔτε ὁ συγκεκριμένος Λάζαρος ἔφθασε στόν κόλπο τοῦ Ἀβραάμ ἐπειδή ἦταν φτωχός. Ἔφθασε στή γεύση τῆς ἀληθινῆς ζωῆς ἐπειδή ἔδειξε ὑπομονή καί κατάφερε νά ξεπεράσει τά σχήματα, πού ἡ μεταπτωτικότητα τοῦ ἀνθρώπου δημιούργησε. Ἄντεξε “τό βάρος καί τόν κόπον τῆς ἡμέρας” καί πέτυχε νά βρεθεῖ στήν ὄντως ζωή. 

   Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

        Ὁ θάνατος ἡ μεγαλύτερη βεβαιότητα, θέτει τέλος στόν ἐγκλωβισμό μας στήν ἐγωκεντική μας  ἀπερισκεψία. Ὁ ἀνώνυμος πλούσιος εἶχε κάνει τήν ἐπιλογή του στήν ἐπίγεια ζωή του. Ζοῦσε γιά τόν ἑαυτό του. Ὁ πλοῦτος ἐκτιμήθηκε σάν ἀποκλειστικότητα καί προνόμιό  του. Ξέχασε ὅτι, ὅταν γεννήθηκε δέν ἔφερε τίποτε τό δικό του, καί φεύγοντας ἀπό τήν ἐδῶ ζωή, τίποτε ἀπό ὅσα ἀπόκτησε, δέν θά τόν συνοδεύουν κατά τήν ἔξοδό του ἀπό τόν κόσμο τοῦτο.

   Ἐπιλέγοντας στήν ἐδῶ ζωή του ἕνα τρόπο τελείως ἐγωκεντρικό βλέπουμε, ὅτι καί στήν ἄλλη ζωή  δέν ἔχει ἀπαλλαγεῖ ἀπό τή νοοτροπία, πού εἶχε ἀποκτήσει κατά τήν ἐπίγεια ζωῆς του. Παρακαλεῖ γιά τή σωτηρία μόνο τῶν δικῶν του μέσα ἀπό μιά ἀποστολή τοῦ φτωχοῦ Λαζάρου στό σπίτι του, ὥστε νά ἀποτραπεῖ παρόμοια καταδίκη τῶν ὁμότροπων ἀδελφῶν του ἀπό “τοῦ τόπου τῆς βασάνου“.

    Ὅμως ὁποιαδήποτε πληροφορία, ἀπό ὁποιονδήποτε Λάζαρο πού θά ἐπέστρεφε ἀπό τήν ἄλλη ζωή, δέν μπορεῖ νά ὑποκαταστήσει τά ὅσα διδάσκονται μέσα ἀπό τήν αἰώνια καί ἀδιάψευστη ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ, πού παραμένει ὁ μοναδικός  ὁδηγός τῆς πορείας μας γιά τήν ἀπόκτηση τῆς αἰωνίου ζωῆς.  Ἡ βίωση τῆς αἰώνιας ζωῆς μαθαίνεται ἀπό τήν ἐδῶ ζωή. Ἄν δέν μπορέσουμε νά συμβιώνουμε μέ τούς ἄλλους ἐδῶ, οὔτε ἐκεῖ μποροῦμε νά ἀνεχθοῦμε τήν παρουσία τοῦ ἄλλο καί αὐκαταδικαζόμαστε στή μοναξιά στόν τόπο τῆς βασάνου.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Ἡ θεραπεία τοῦ δαιμονισμένου τῶν Γαδαρηνῶν ἀποτελεῖ τό θέμα πού μᾶς διδάσκει ἡ σημερινή εὐαγγελική περικοπή. Ὅπως περιγράφεται στήν περικοπή ἀπό τή γραφίδα τοῦ εὐαγγελιστῆ Λουκᾶ, ὅλη ἡ ἱστορία τοῦ δυστυχισμένου αὐτοῦ ἀνθρώπου δείχνει τήν ἀποτρόπαια κατάσταση στήν ὁποία τόν εἶχε ὁδηγήσει ὁ παμπόνηρος σατανᾶς. Ἦταν πραγματικά ἕνα δυστυχισμένο πλάσμα, μιά ὕπαρξη, πού τήν ταλαιπωροῦσε ἡ δαιμονική κυριαρχία. 

…”ἱμάτιον οὐκ ἐνεδιδύσκετο καί ἐν οἰκίᾳ οὐκ ἔμενεν, ἀλλ’ ἐν τοῖς μνήμασιν“…

    Ὁ δαιμονιζόμενος τῶν Γαδαρηνῶν ζοῦσε καθημερινά τό δράμα του “ἱμάτιον οὐκ ἐνεδιδύσκετο καί ἐν οἰκίᾳ οὐκ ἔμενεν, ἀλλ’ ἐν τοῖς μνήμασιν“, καί κάτω ἀπό τή δαιμονική κυριαρχία εἶχε χάσει κάθε τι, πού νά ἔδειχνε τό ἀνθρώπινό στοιχεῖο. Τί κι ἄν εἶχε τήν ἀνθρώπινη φυσιογνωμία. Ἔφριττε ὅποιος τύχανε νά τόν συναντήσει.  Αὐτός ἔσπαζε τίς ἁλυσίδες μέ τίς ὁποῖες τόν ἔδεναν καί κατέφευγε στήν παγερή σιωπή τῶν τάφων. Αὐτή ἦταν ἡ καθημερινή κατάσταση, πού ζοῦσε ὁ τραγικός αὐτός ἄνθρωπος, στόν ὁποῖο μιά ὁλόκληρη λεγεώνα δαιμόνων εἶχε βρεῖ τό καταφύγιό της. Ἀξιοθρήνητη ἡ κατάσταση στήν ὁποία ὁδηγεῖ τόν ἄνθρωπο ὁ σατανᾶς. Τόν κάνει νά διαλύει κάθε κοινωνικό καί συγγενικό δεσμό καί νά ἀποζητᾶ τήν ἀπομόνωση, τήν ἀντικοινωνικότητα, πού ἐκδηλώνεται μέ τό φόβο, πού προκαλεῖ σ’ ὅσους βρεθοῦν κοντά του.

…”ἱματισμένος καί σωφρονῶν παρά τούς πόδας τοῦ Ἰησοῦ“…

   Ὁ δαιμονιζόμενος πρέπει γιά ἀρκετά χρόνια νά περιφέρονταν στά πέριξ τῆς πόλεως. Ὅλοι ἀσφαλῶς οἱ κάτοικοι τῶν Γαδαρηνῶν ἦταν γνώριζαν πιά τήν παρουσία του αὐτή. Ὅταν ὅμως ἐμφανίστηκε ὁ Κύριος καί διατύπωσε τήν προσταγή Του τά δαιμόνια ἐγκατέλειψαν τό θύμα τους καί ὁ δαιμονισμένος ἐμφανίζεται “ἱματισμένος καί σωφρονῶν παρά τούς πόδας τοῦ Ἰησοῦ“.

   Ὁ Θεός μπορεῖ πολύ εὔκολα νά δώσει προσταγή νά φύγουν ἀπό τόν ἄνθρωπο ὁποιεσδήποτε δαιμονικές ἐπιρροές. Χρειάζεται ὅμως νά ὑπάρχει καί ἡ σύμφωνη γνώμη τοῦ ἀνθρώπου. Μονομερῶς ὁ Θεός δέν ἐνεργεῖ γιά νά μή καταλύσει τήν ἐλευθερία, πού χάρισε στόν ἄνθρωπο. Τό βλέπουμε καθαρά στή χώρα τῶν Γαδαρηνῶν. Οἱ κάτοικοι μετά τή θεραπεία τοῦ δαιμονόπληκτου συμπολίτη τους ἀπό τόν Χριστό, ἀντί νά ζητήσουν τήν παραμονή του κοντά τους, τόν παρακαλοῦν νά φύγει ἀπό τό χωριό τους. Προτιμοῦν τήν παρουσία τοῦ σατανᾶ, ἀπό τή θέα τοῦ Χριστοῦ.

   Ἡ στάση τους αὐτή δείχνει τήν ὑπουδούλωσή τους στίς δαιμονικές δυνάμεις. Μακριά ἀπό τό Χριστό ὁ ἄνθρωπος γίνεται δέσμιος τῶν ἀντίθεων δυνάμεων, καί ὄχι μόνο, δέν νοιώθει συμπάθεια γιά τό Θεό, ἀλλά οὔτε καί γιά τό συνάνθρωπό του νοιάζεται, μέ τόν ὁποῖο βρίσκεται σέ καθημερινή συναναστροφή. Τό ἔργο τοῦ τοῦ διαβόλου εἶναι ὁ χωρισμός τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τό Θεό. Ὁ χωρισμός αὐτός δημιουργεῖ καί τή διάσπαση καί ρήξη καί  μέ τόν ἑαυτό μας, ἀλλά καί μέ τούς ἄλλους. Καί ὅπου διάσπαση καί χωρισμός μεταξύ τῶν ἀνθρώπων ἐκεῖ κυριαρχεῖ ὁ σατανᾶς.

    Ὁ Τριαδικός Θεός εἶναι ἡ αἰώνια προσωπική κοινωνία, δημιουργός καί χορηγός τῆς ζωῆς καί τῆς ἐλευθερίας ὅλων τῶν λογικῶν του δημιουργημάτων, ἀγγέλων καί ἀνθρώπων. Καί ὁ κόσμος τῶν ἀγγέλων ἀλλά καί ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἶναι καλεσμένοι σέ ζωή προσωπικῆς κοινωνίας. Σ’ αὐτήν κοινωνία διασώζεται τό ἀνθρώπινο πρόσωπο, ὡς ὁ γνήσιος καί αὐθεντικός τρόπος ὑπάρξεως. Τήν κοινωνία τήν θρυμματίζει μόνο  ὁ ἐγωκεντρισμός, τοῦ ὁποίου ἐφευρέτης καί εἰσηγητής εἶναι ὁ διάβολος. Ὁ ἄνθρωπος ἀπό τήν κατάσταση τῆς κοινωνίας καί μέ τό Θεό καί τό συνάνθρωπό του, βρέθηκε ὕστερα ἀπό τή δαιμονική προτροπή στήν ἀκοινωνησία. Γλύστησε ἀπό τή ζωή κοντά στόν Θεό, στήν δαιμονική ἐπιρροή, στή μακάβρια ἐρημιά τῶν μνημάτων, στή μορφή τοῦ δαιμονιζομένου τῶν Γαδαρηνῶν, στόν πνευματικό θάνατο τελικά. Ἔτσι ἡ δαιμονολογία ἔγινε μιά πραγματικότητα στήν ἐπίγεια ζωή μας. Οἱ δαιμονικές ἐπιδράσεις πολλές καί ποικίλες. Ὁ ἄνθρωπος ἀποκομμένος ἀπό τή χάρη τοῦ Θεοῦ δοκιμάζεται στίς ποικίλες ἐπιθέσεις τοῦ σατανᾶ.

…”ἡ πιό ἔξυπνη πονηρία τοῦ διαβόλου εἶναι νά μᾶς πείθει ὅτι δέν ὑπάρχει“…

   Ἡ ὕπαρξη τοῦ κακοῦ δέν εἶναι μιά ἀοριστολογία. Μόνο ὅταν βρεθοῦμε ἀντιμέτωποί του, τότε ἀρχίζουμε νά τόν συνειδητοποιοῦμε ὄχι σάν μιά γενικότητα, ἀλλά  νά αἰσθανόμαστε τήν προσωπική προσβολή. Ὁ διάβολος κρύβεται καλά στίς παγῖδες πού παρεμβάλλει στήν πορεία τῆς ζωῆς μας. Ἡ προσπάθεια του βέβαια εἶναι νά κρύβει τήν ὕπαρξή του καί εἶχε δίκιο ὁ Γάλλος ποιητής Μπωντλέρ ὅταν σημείωνε τά ἑξῆς χαρακτηριστικά: “ἡ πιό ἔξυπνη πονηρία τοῦ διαβόλου εἶναι νά μᾶς πείθει ὅτι δέν ὑπάρχει“.

    Ὁ διάβολος καί ἡ κακότητά του δέν εἶναι κάτι τό γενικό, τό ἀόριστο, πού τό προσδιορίζουμε κάτω ἀπό μιά γενικότητα καί ἀοριστία. Σύμφωνα μέ τήν Ἐκκλησία μας τό κακό ἔχει τόν ἐκφραστή του, πού δέν εἶναι ἄλλος ἀπό τό διάβολο, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ὕπαρξη διακριτή καί ἀνήκει στόν πνευματικό κόσμο. Ἡ Ἐκκλησία μας διδάσκει πώς εἶναι τό ἐκπεσόν ἀγγελικό τάγμα, καί ἔχει ἀρχηγό του τόν Ἑωσφόρο. Τό τάγμα αὐτό ἐπαναστάτησε κατά τοῦ Θεοῦ καί αὐτοκαδικάστηκε καί ἐξέπεσε τοῦ κόσμου τῶν ἀγαθῶν πνευμάτων, δηλαδή τῶν Ἀγγελικῶν δυνάμεων. Ἔκτοτε ἔγινε ὁ διάβολος, πού συνεχῶς διαβάλλει τό ἔργο τοῦ Θεοῦ.

    Ἡ πτώση τοῦ πρωτοπλάστου στήν ἁμαρτία ἦταν τό ἀποτέλεσμα τῆς δαιμονικῆς προτροπῆς. Ἡ ἔκπτωτη πλέον ἀποτελεῖ τήν πορεία τοῦ ἀνθρώπου πάνω στή γῆ καί ἡ ζωή τοῦ καθενός μας τήν συνταράσσει ἡ δαιμονική κυριαρχία μέ ὅλα τά δεινά καί τίς ὀδύνες. Ἡ ἐλευθερία ἀπό τήν καταδυναστεία τοῦ πονηροῦ πνεύματος ἐνεργεῖται ἀπό τή χάρη τοῦ Θεοῦ πού ἔγινε ἄνθρωπος προκειμένου νά λύσει τά ἔργα τοῦ διαβόλου.

    Στό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα φάνηκε ξεκάθαρα αὐτή ἡ ἀλήθεια. Ὁ τραγικός δαιμονισμένος τῶν Γαδαρηνῶν μετά τή συνάντησή του μέ τόν ἐλευθερωτή Χριστό τόν μεταβάλλει ριζικά· ἀπό γυμνός ἐμφανίζεται “ἱματισμένος καί σωφρονῶν“· ἀπό ἀκοινώνητος, ζοῦσε στά μνήματα καί τίς ἐρημιές, παρουσιάζεται ἀπαλλαγμένος ἀπό τή δαιμονική κυριαρχία, μπορεῖ καί ἐπικοινωνεῖ μέ τούς συνανθρώπους του, στούς ὁποίους σπεύδει νά διηγηθεῖ τήν ἐλευθερία ἀπό τά δαιμονικά δεσμά.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

    Ὁ ἄνθρωπος τῆς ἐποχῆς μας παρά τά μεγαλειώδη ἐπιτεύγματα τῆς τεχνολογίας μένει ἐκτεθειμένος στή δαιμονική τυραννία. Ἡ κακία, τό μῖσος, ἡ διαφθορά, οἱ καταστροφές, ἀλλά καί ἄλλα πολλά δεινά κατατρύχουν τήν πορεία τῆς ζωῆς του. Εἶναι ἄπειρες οἱ διηγήσεις καί οἱ προσωπικές μαρτυρίες τῶν δαιμονικῶν ἐπιθέσεων. Οἱ προσπάθειες γιά ἀπαλλαγή ἀπό τή δύναμη τοῦ κακοῦ δέν τελεσφορεῖ εὔκολα. Οὔτε τά ψυχοφάρμακα, οὔτε ἡ ψυχιατρική, οὔτε τίποτε ἄλλο μπορεῖ νά προσφέρει τήν ποθειτή λύτρωση. Ἡ μοναδική καί μόνιμη θεραπεία συντελεῖται μόνο μέσα ἀπό τή χάρη τοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία προσφέρει τήν ὑπαρξιακή ἀλλαγή στόν καταδυναστευόμενο ἄνθρωπο ἀπό τή δαιμονική τυραννία.   

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Μέ τό λόγο τοῦ Χριστοῦ ζεῖ στόν κόσμο, καί πορεύεται πρός τήν αἰωνιότητα ἡ Ἐκκλησία. Ὁ λόγος, δηλαδή τό κήρυγμα, εἶναι τό οὐσιαστικό στοιχεῖο τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας ἀπό τήν ἀρχή τῆς ἱστορικῆς της φανερώσεως μέσα στόν κόσμο. Ἡ διακονία τοῦ λόγου ἦταν πάντοτε μιά παράλληλη πορεία  μέ τή λατρεία καί μάλιστα μέ τό γεγονός τῆς θείας Εὐχαριστίας. Λειτουργία τοῦ λόγου καί Λειτουργία τῆς εὐχαριστίας τοῦ Θεοῦ βρίσκονται σέ διαρκή συμπόρευση. Ἡ ἐξάπλωση καί ἀνάπτυξη τῆς Ἐκκλησίας στόν κόσμο στηρίχθηκε στό κήρυγμα, τή “σπορά“, τοῦ λόγου τοῦ Χριστοῦ.

    Μιά ἀπό τίς τελευταῖες παραγγελίες τοῦ Κυρίου πρίν τήν Ἀνάληψή Του στόν οὐρανό ἦταν  τό: “Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τά ἔθνη… διδάσκοντες αὐτούς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν” (Ματθ. 28, 19-20). Τό μήνυμα τοῦ Χριστοῦ ἐξαπλώθηκε στόν κόσμο μέσα ἀπό τό κήρυγμα. Μέσα ἀπό τή διδαχή τοῦ εὐαγγελικοῦ λόγου ἐξαπλώθηκε σ’ ὁλόκληρο τόν κόσμο ἡ Ἐκκλησία. Αὐτή ἡ πραγματικότητα δείχνει τή δύναμη πού ἔχει, καί ἡ ὁποία ἀναδεικνύει τή μεγαλωσύνη τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ.   

    Διδάσκοντας ὁ Χριστός τή σημερινή παραβολή παρουσιάζει τή σπουδαιότητα, πού ἔχει ὁ λόγος στήν καρδιά τοῦ ἀνθρώπου, πῆρε τήν εἰκόνα τοῦ γεωργοῦ, πού βγαίνει στό χωράφι του γιά νά κάνει τή σπορά τοῦ καρποῦ του. Παρομοίασε δηλαδή, τό λόγο του μέ τό σπόρο. Κι’ ἄν ἐξετάσουμε καλά τά λεγόμενα στήν παραβολή τοῦ σπορέως, διαπιστώνουμε ὅτι ὑπάρχουν σημαντικές ἀναλογίες στά φαινομενικῶς αὐτά ἄσχετα πράγματα. Ὁ σπόρος εἶναι ἐξωτερικά μικρός, κρύβει ὅμως ἀνυπολόγιστες δυνάμεις, πού ὅταν βρεθεῖ σέ κατάλληλες συνθῆκες τίς ἀφήνει νά ἐκδηλωθοῦν. Τό ἴδιο καί ὁ θεῖος λόγος. Ἐξωτερικά φαίνεται ἀσήμαντος, ξένος πρός τίς ρητορικές μεγαλοστομίες καί τά σοφιστικά σχήματα τοῦ κοσμικοῦ λόγου πού “κνίθει” τίς ἀκοές. Ὁ θεϊκός λόγος παρά τή φαινομενική ἀσημαντότητά του, κρύβει δυνάμεις, πού σώζουν καί τελικά θεώνουν τόν ἄνθρωπο.

    Στό σημεῖο αὐτό χρειάζεται νά προσέξουμε κάποια ἁπλά, σημαντικά ὅμως σημεῖα. Ὁ κάθε γεωργός βγαίνοντας ἀπό τό σπίτι του γιά νά σπείρει, κοπιάζει. Ἔχει ὅμως στήν καρδιά του τήν ἐλπίδα, ὅτι σπέρνοντας τό σπόρο του στό χωράφι θά ἔλθει ἡ ἐποχή τῆς καλῆς σοδειᾶς. Μέ τήν καρποφορία θά τραφεῖ ὁ ἴδιος καί ἡ οἰκογένειά του. Πολλές φορές ὅμως ὁ γεωργός βρίσκεται ἀντιμέτωπος μέ τήν ἀκαρπία. Ἔτσι ἄλλοτε σπέρνει, φυτεύει, ἤ καλλιεργεῖ, ὅμως ἡ καρποφορία νά μήν εἶναι ἡ ἀναμενόμενη. Ὁ σπόρος ἦταν καλός, οἱ προσπάθειες φιλότιμες, ὅμως σάν ἐπακολούθημα ἦρθε ἡ ἀκαρπία. Πολλές φορές ἀπροσδιόριστοι παράγοντες ἐπιδροῦν, καί κάνουν ἀνενεργή τή σπορά. Δέν ἔφταιξε οὔτε ὁ γεωργός, οὔτε ὁ σπόρος. Ὁ παράγοντας γῆ ἔχει τό βασικό μερίδιο στήν ἀκαρπία. Αὐτή ἡ ἀκαρπία, εἰκονολογικά σχετίζεται μέ τό λόγο. Ὁ Χριστός θέλοντας νά προετοιμάσει τούς μαθητές Του, πού θά συνέχιζαν τό ἔργό Του, ἀλλά καί ὅλους τούς κατοπινούς κήρυκες σημειώνει τήν περιπέτεια τοῦ “σπόρου“, καί τελικά τήν ἀνθρώπινη ἀνταπόκριση στό θεϊκό κάλεσμα. Μονάχα ἕνα μέρος τοῦ σπόρου τοῦ γεωργοῦ τῆς περικοπῆς κάρπισε, ἐπειδή βρῆκε τίς κατάλληλες συνθῆκες νά καρποφορήσει. Αὐτή ἡ ἀναλογική πραγματικότητα συνδυάζεται μέ τό λόγο τοῦ Θεοῦ, πού μοιάζει πρός τό ἁπλό σπυρί τοῦ σταριοῦ.

    Ὁ λόγος τῆς ἐν Χριστῷ ἀποκαλύψεως σπάρθηκε ἀπό τόν Ἴδιο τόν ἐνανθρωπήσαντα Θεάνθρωπο Κύριό μας. Τό θεϊκό του λόγο σπέρνουν καί οἱ συνεχιστές τοῦ ἔργου του, οἱ ὁποῖοι κηρύσσουν σ’ ὅλους τούς ἀνθρώπους χωρίς καμμιά διάκριση τό Εὐαγγέλιο. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ στούς πιστούς χριστιανούς αὐξάνει καί καρποφορεῖ, καί γίνονται οἱ ἴδιοι “ἐπιστολή…γινωσκομένη καί ἀναγινωσκομένη ὑπό πάντων ἀνθρώπων” (Β’ Κορ. 2, 2).

    Παρά τήν ἀφθονία ὅμως τῆς σπορᾱς τοῦ θεϊκοῦ λόγου ὑπάρχει μιά μικρή ἀποτελεσματικότητα, λίγη ἀπήχηση. Ἡ πραγματικότητα αὐτή ὑπάρχει ἐξαιτίας τῆς διαφορετικῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ κηρύγματος τῆς ἀλήθειας τοῦ Εὐαγγελίου ἀπό μέρους τοῦ ἀνθρώπου. Δέν ὑπάρχει ἡ ἴδια δεκτικότητα στήν κάθε ἀνθρώπινη καρδιά. Στή διήγηση τῆς περικοπῆς προβάλλονται καί τονίζονται οἱ περιπτώσεις ἀκαρπίας τοῦ σπόρου. Στήν περίπτωση τῆς μή ἀποδοχῆς τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ δέν σημαίνει, ὅτι ἐπειδή ὑπάρχει ἡ ἀπόρριψη ἀπό μέρους μεγάλης μερίδος ἀνθρώπων φταίει ἡ ἀλήθεια πού ἐκπροσωπεῖ. Οἱ λόγοι τῆς ἀπορρίψεως καί κατά συνέπεια τῆς ἀκαρπίας ὀφείλονται στούς ἴδιους τούς ἀνθρώπους. Τό πνεῦμα τῆς ἐκκοσμικεύσεως δέν ἀφήνει πολλά περιθώρια γιά δεχθοῦμε μέ σοβαρότητα τό λόγο τῆς ἀλήθειας τοῦ Χριστοῦ. Δέν φταίει ἡ ἀλήθεια. Φταίει ἡ πνευματική νωθρότητα πού μᾶς ἔχει κυριεύσει.

    Ἄν ὁ θεϊκός λόγος δέν καρποφορεῖ, ἄς μή ἀναζητοῦμε τήν αἰτία,  οὔτε στόν κήρυκα, οὔτε στό λόγο. Χρειάζεται μέ εἰλικρίνεια νά δοῦμε τό δικό μας, τό προσωπικό μας χωράφι. Εἶναι μέ πέτρες, εἶναι γεμάτο ἀγκάθια, εἶναι κατάξερο ἀπό τή ξεραΐλα πού τό ἔχουμε ὁδηγήσει; Μέσα ἀπό αὐτή τήν αὐτοεξέταση μποροῦμε νά δοῦμε τήν ποιότητα τῆς πνευματικῆς γῆς πού καθένας μας ἀντιπροσωπεύει καί νά κάνουμε σωστικές διαπιστώσεις γιά τήν πνευματική μας ὀπισθοδρόμιση.

    Ἡ παραβολή τοῦ σπορέως εἶναι μιά εὐκαιρία γιά αὐτέλεγχο καί αὐτογνωσία. Ἐνῶ εὔκολα κρίνουμε καί ἀποδίδουμε εὐθύνες στούς ἄλλους, ἐκπροσώπους, θεσμούς, ἀλλά καί πρόσωπα, πολύ δύσκολα ὅμως ἀγγίζουμε τό μερίδιο τῆς δικῆς μας εὐθύνης. Τή δική μας πέτρινη καί γι’  αὐτό ἄκαρπη ὕπαρξη, πού σκέφτεται καί μεριμνᾶ μόνο τά τοῦ παρόντος βίου, ἐνῶ ἀδιαφορεῖ τά τοῦ πνευματικοῦ της προσανατολισμοῦ.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

    Λέει ἡ Γραφή, ὅτι ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι “ζῶν καί ἐνεργής… καί κριτικός ἐνθυμήσεων καί ἐννοιῶν καρδίας” (Ἑβρ. 4, 12), πού πεῖ πώς ὅταν βγεῖ ἀπό τό στόμα τοῦ κήρυκα, ἐκείνου πού τόν σπέρνει, ποτέ δέν γυρίζει “κενός”, δηλαδή ἄπρακτος. Ἐδῶ φαίνεται καί ἡ εὐθύνη ὅσων φτάνει στά αὐτιά τους ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ. Ἄν δέν ἦρθε ποτέ κανείς νά μᾶς μιλήσει γιά τόν Χριστό καί τή σωτηρία μας ἴσως νά εἴμασταν δικαιολογημένοι καί ἀνεύθυνοι. Ἀπό τή στιγμή ὅμως  πού ἔχει φτάσει ὡς ἐμᾶς ἡ ἀλήθεια τοῦ εὐαγγελικοῦ λόγου εἴμαστε χωρίς πρόφαση δικαιολογίας· “εἰ μή ἦλθον καί ἐλάλησα αὐτοῖς ἁμαρτίαν οὐκ εἶχον· νῦν δέ πρόφασιν οὐκ ἔχουσι περί τῆς ἁμαρτίας αὐτῶν” (Ἰωάν. 15, 22). Ὅποιος ἀθετεῖ καί περιφρονεῖ τό λόγο πού κηρύσσει ἡ Ἐκκλησία, δέν ἀθετεῖ μιά ἀνθρώπινη διδαχή, ἀλλά τόν ἴδιο τό λόγο τοῦ Θεοῦ.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Τό θαῦμα τῆς ἀναστάσεως τοῦ γιοῦ τῆς χήρας τό ὁποῖο πραγματοποιεῖ ὁ Κύριος μας στή Ναΐν τό διηγεῖται μονάχα ὁ εὐαγγελιστής Λουκᾶς.

    Ἡ μικρή πόλη τῆς Ναΐν εἶναι βυθισμένη στό πένθος ἐξαιτίας τοῦ θανάτου ἑνός νέου ἀνθρώπου. Θλιβερή εἶναι ἡ φιγούρα τῆς χήρας μάνας, πού συνοδεύει στή στερνή κατοικία του τό μονάκριβο παιδί της. Ὁλόκληρη ἡ κοινωνία τῆς πόλεως παρευρίσκεται στήν ἐξόδιο τελετή χωρίς καί ἡ ἴδια νά ξέρει ποιό νά πρωτοκλάψει,  τό παλληκάρι πού ἔφυγε ἤ, τή δύστυχη μάνα πού ἔμεινε μόνη καί ἔρημη στόν κόσμο καί κλαίει στά συντρίμμια τοῦ θανάτου. Τά μητρικά της σπλάγχνα ἀλγοῦν καί κανείς ἀπό τούς κατοίκους δέν μπορεῖ νά προσφέρει ἴχνος παρηγοριᾶς.  Καθημερινό θέαμα σ’ ὅλες τίς γωνιές τῆς γῆς, ἡ θλιβερή πορεία κάποιων ἀνθρώπων, πού συνοδεύουν στό τελευταῖο ταξίδι ἐκεῖνον πού ἀφήνει τόν κόσμο τῶν ζωντανῶν καί ὁδεύει στό χῶρο τῶν νεκρῶν. Τά δάκρυα καί ὁ πόνος συνταράσσουν κάθε νεκρική πομπή. Ὁ θάνατος, αὐτή θλιβερή πραγματικότητα τῆς ζωῆς μας, θερίζει ἀδιάκριτα ὅλους τούς ἀνθρώπους καί γίνεται ἀκόμη πιό τραγική ἡ πραγματικότητα, αὐτή, ὅταν αὐτός πού πεθαίνει εἶναι νέος ἄνθρωπος.

    Ὁ πόνος καί τά δάκρυα συνοδεύουν τήν ἔξοδο τοῦ κάθε ἀνθρώπου ἀπό τόν κόσμο καί αὐτό, γιατί ὁ ἄνθρωπος δέν μπορεῖ νά συμβιβασθεῖ μέ τό γεγονός τοῦ θανάτου.  “Τί τό περί ἡμᾶς τοῦτο γέγονεν μυστήριον, πῶς παρεδόθημεν τῇ φθορᾷ; καί συνεζεύχθημεν τῷ θανάτῳ;” ἀποτελεῖ μιά συνεχιζόμενη ἐρώτηση, πού ἀποσχολεῖ τόν κάθε ἄνθρωπο. Καί ὅσες φιλοσοφικές ἀπαντήσεις κι ἄν προτάθηκαν, δέν κατόρθωσαν νά προσεγγίσουν ποτέ τό ἀκατανόητο τοῦ θανάτου. Ὁ θάνατος δέν μπορεῖ νά ψηλαφηθεῖ ἔξω ἀπό τήν ἑρμηνεία τῆς  ἀνθρωπολογίας τῆς Ἐκκλησίας.

    Ἡ προέλευση του καί ἡ παρουσία τοῦ θανάτου ἀνάμεσά μας προέρχεται ἀπό τήν ἐπιλογή τοῦ προπάτορα Ἀδάμ. Ὅταν προκλητικό ἐμφανίζεται τό ἀνθρώπινο ἐγώ, κέντρο ἀναφορᾶς τοῦ προπάτορα, διασπάσθηκε ἡ ἁρμονία τοῦ προσώπου, καί ὁδήγησε στίς τεμαχιζόμενες ἀτομικότητες, πού ἀντιμάχεται ἡ μιά τήν ἄλλη. “Καί ἐνετείλατο Κύριος ὁ Θεός τῷ Ἀδάμ λέγων· ἀπό παντός ξύλου τοῦ ἐν τῷ Παραδείσω βρώσει φάγη, ἀπό δέ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλόν καί πονηρόν, οὐ φάγεσθε ἀπ’ αὐτοῦ· ᾗ δ’ ἄν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ’ αὐτοῦ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε” (Γέν. 2, 16-17). Ἡ ἀπόρριψη τοῦ Θεοῦ ἔφερε τή δυσαρμονία τοῦ θανάτου. Ὁ θάνατος δέν ἦταν μιά ἐξωτερική τιμωρία, ἀλλά ὁ φυσικός καρπός τῆς ἐλεύθερης ἐπιλογῆς τοῦ ἀνθρώπου. Ὅμως ἡ φιλάνθρωπος βουλή τοῦ Θεοῦ ἐπεμβαίνει ἐπιτρέποντας τήν παρουσία τοῦ θανάτου σάν θεραπεία τῶν κακῶν ἐπιλογῶν τοῦ παροπάτορος: “ἵνα μή τό κακόν ἀθάνατον γένηται“, γιά νά σταματήσει ὁ προσωρινός θρίαμβος τοῦ κακοῦ πλέον στήν κάθε ἀνθρωπίνη ἀτομικότητα.    

   Στήν Καινή Διαθήκη γίνεται συχνή ἀναφορά στό θάνατο. Αὐτή ἡ ἀναφορά δέν στοχεύει στό νά τρομοκρατήσει τόν ἄνθρωπο ἤ, νά τοῦ καταδείξει τό μάταιο τῶν προσπαθειῶν πού κάνει στούς πολλαπλούς τομεῖς τῶν δραστηριοτήτων του. Ἐκεῖνο πού θέλει νά καταδείξει τό Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ νέα πραγματικότητα πού δημιουργεῖται μέ τή σάρκωση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τῆς ὁποίας ἀποκορύφωμα τῆς ὁποίας εἶναι ὁ θρίαμβος τοῦ σταυροῦ καί τῆς  Ἀναστάσεως, μιά καί στό πρόβλημα θάνατος ἡ μοναδική ἀπάντηση εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ δέν ἀποτελεῖ ἕνα προσωπικό γεγονός πού καταχωρεῖται στήν ἱστορία του. Ὁ θρίαμβος πάνω στό θάνατο ἔχει πανανθρώπινες διαστάσεις ἐξασφαλίζει καί τή δική μας. Ὁ Χριστός μέσα ἀπό τήν Ἀνάσταση δείχνει καθαρά, ὅτι ὁ θάνατος κατανικήθηκε “οὐκέτι θάνατε κυριεύεις, ὁ γάρ τῶν ὅλων Δεσπότης τό κράτος σου κατέλυσε“. Ἡ νέα “ἡ καινή κτίσις” εἶναι τό μήνυμα πού κομίζει τό Εὐαγγέλιο. Ἡ ζωή καί ἡ Ἀνάσταση εἶναι τό κεντρικό νόημα τῆς Καινῆς Διαθήκης, γιατί ὅταν εἶσαι μέ τόν Ἀναστάντα ζεῖς κάθε στιγμή. Τό βιολογικό τέλος εἶναι ἡ ἀρχή τῆς νέας ζωῆς.

   Στήν χήρα γυναίκα, πού συνόδευε τό παιδί της στήν τελευταία του κατοικία, ὁ Χριστός μέ τή συνοδεία του δέν εἶναι μιά μόνο  συγκυριακή συνάντηση. Σ’ αὐτήν ὁ Χριστός στέκεται μπροστά στό πανανθρώπινο πρόβλημα τοῦ θανάτου καί δέν ἐξαντλεῖται σέ λόγια παρηγοριᾶς, καί συλλυπητηρίων. Μέ τή φωνή του, πού ἔχει ἐξουσία, προστάζει: “νεανίσκε, σοί λέγω ἐγέρθητι“. Αὐτό τό “ἐγέρθητι” δείχνει καθαρά τήν ἑρμηνεία τοῦ μυστηρίου τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ ἀνάμεσά μας. Ἡ παρουσία του εἶναι καθοριστική γιατί ὁ Ἴδιος αἴρει τήν πικρία τῆς πορείας μας πάνω στή γῆ καί τή μεταβάλλει σέ προοπτική ἀναστάσεως.

    Στή θλιμμένη γυναίκα λέει ὁ Χριστός “μή κλαῖε“. Ἀπό τότε καί κάθε στιγμή τό ἐπαναλαμβάνει ἀδιάκοπα. Τό κλάμα καί ὁ ἀπαρηγόρητος θρῆνος δέν ταιριάζουν σ’ ὅσους μέ τό βάπτισμά τους συσσωματώθηκαν στό σταυρωμένο καί ἀναστημένο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, τήν Ἐκκλησία. Ὁ χαιρετισμός τῆς Ἐκκλησίας μας εἶναι παιάνας ἀναστάσιμος. Οἱ ἅγιοι ὅταν συναντοῦν τόν συνάνθρωπο, ἀντί ἄλλου χαιρετισμοῦ λένε: “Χαρά μου, Χριστός ἀνέστη!” Τό Χριστός Ἀνέστη παραμένει ἡ μοναδική μας πραγματική ἐλπίδα.

   Γιά τό λόγο αὐτό ἄς μή θρηνοῦμε αὐτούς πού πέθαναν πιστοί στό ἀναστάσιμο μήνυμα, γιατί κοιμήθηκαν ἐν Χριστῷ. Νά θρηνοῦμε τούς ζωντανούς νεκρούς, ὅλους ἐκείνους πού πεθαίνουν δίχως ἐλπίδα, ἄπιστοι, καί ἀμετανόητοι, ξένοι πρός τόν ἀναστάσιμο παιᾶνα.    

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

   Ὁ Χριστός δέν εἶναι μιά ἱστορική φιγούρα πού ρομαντικά περιόδευε χωριά καί πόλεις κυνηγώντας μιά ἄπιστη χίμαιρα. Εἶναι ὁ Θεός Λόγος πού ἔγινε ἄνθρωπος, πού ἦρθε κοντά μας γιά νά “καταργήσει τόν τό κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου“, νά λύσει τόν πρόσκαιρο διαβολικό θρίαμβο καί νά δώσει στόν ἄνθρωπο τή δυνατότητα νά βγεῖ νικητής ἀπό τήν παγερή θανατική ἀγωνία.     

  “Σοί, λέγω ἐγέρθητι“. Ἐγώ, ὁ χορηγός τῆς Ζωῆς προσφέρω καί σέ σένα, ἀλλά καί στόν κάθε ἄνθρωπο τήν δυνατότητα τῆς ὑπερβάσεως τοῦ θανάτου. Πράγματι, ὕστερα ἀπό τό θρίαμβο τῆς δικῆς Του Ἀναστάσεως μποροῦμε νά ἐπαναλαμβάνουμε “Ἀνέστη Χριστός! καί νεκρός οὐδείς ἐν τῷ μνήματι“. Τό γεγονός τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ δίνει τή βεβαιότητα τῆς δικῆς μας νίκης κατά τοῦ θανάτου, τῆς προσωπικῆς μας ἀναστάσεως. Ὁ Χριστός εἶναι ἡ “ἀπαρχή τῶν κεκοιμημένων“, ὁ “πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν“, εἶναι ἡ δική σου καί ἡ δική μου ἀνάσταση.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

     Δέν χρειάζεται μεγάλη ἔρευνα γιά νά διαπιστώσει κανείς, ὅτι ὁ ἄνθρωπος πολλές φορές κυριαρχεῖται ἀπό φθόνο γιά τόν συνάνθρωπό του. Ὁ φθόνος εἶναι ἕνα ψυχικό πάθος, πού ὁδηγεῖ τελικά στό μῖσος μέ ὅλες τίς συνέπειες, πού ἔχει στή ζωή.

    Φθόνος καί μῖσος  ἀποτελοῦν νοσηρά ψυχικά νοσήματα τά ὁποῖα δέν ἀφήνουν πολλά περιθώρια γιά νά ἀναπτυχθεῖ μεταξύ τῶν ἀνθρώπων ἡ ἐπικοινωνία ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητη γιά τήν ἀνάπτυξη καί προαγωγή τοῦ ἀνθρώπου. “Κοινωνία” λέγεται στήν ἐκκλησιαστική γλώσσα ἡ ἱερή σχέση πού ἀναπτύσσεται ἀνάμεσα στούς ἀνθρώπους, καί εἴμαστε καλεσμένοι σέ ἐπίτευξη αὐτῆς “ἐκλήθητε εἰς κοινωνίαν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν” (Α’ Κορ. 1, 9). Στήν πραγματοποίηση αὐτῆς τῆς σχέσεως χρειαζόμαστε ὅμως τήν ἐνέργεια τῆς ἀγάπης.

    Ἡ αἰτία πού ἀναπτύχθηκαν τά πνευματικά νοσογόνα φαινόμενα στίς ἀνθρώπινες σχέσεις εἶναι ἀσφαλῶς ἡ ἀρρώστεια τῆς καθολικῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Ἡ ἁμαρτία εἶναι μιά ἀποτυχία. Ὁ ἄνθρωπος μέ τούς αὐθαίρετους χειρισμούς του ἀπέτυχε νά ὁλοκληρωθεῖ σάν κοινωνία προσώπων. Ἡ ἀποτυχία αὐτή ξεκίνησε ἀπό τή στιγμή πού ἐλεύθερα ἐπέλεξε τήν αὐτοτέλεια, ἀρνούμενος τήν κοινωνία μέ τόν Θεό. Ἡ ἐπιλογή αὐτή τελικά ὁδήγησε ὄχι σ’ ἐκεῖνο πού πίστεψε, ἀλλά στήν ἀποδιοργάνωση τοῦ εἶναι, φθάνοντας ἔτσι στόν τεμαχισμό του σέ ὀντικές πραγματικότητες, πού τόν ὁδήγησαν στήν ἀποσύνθεση, τήν ἀπανθρωπία καί τελικά στό θάνατο.

    Ἡ ἁμαρτία εἶναι ἐκείνη πού μᾶς κάνει νά ἀποτυγχάνουμε γιά νά γίνουμε ὁλοκληρωμένες καί ἀκέραιες ὑπάρξεις. Ἡ ὁλοκλήρωση τοῦ “εἶναί” μας ἀποκτᾶται μόνο μέσα ἀπό τήν ἀγαπητική ἀποδοχή τοῦ ἄλλου. Ἡ διασπαστικότητα τῆς ἁμαρτίας τεμαχίζει ὁλοένα τήν ἑνιαία ἀνθρώπινη φύση.

    Μόνο ἡ ἀγάπη κάνει τόν ἄνθρωπο νά μοιάζει μέ τόν Δημιουργό του. Ὁ Θεός εἶναι μιά διαρκής “ἔκ-χυση” ἀγάπης, ἕνα πλῆθος χρηστότητος, μιά παραφορά ἀγαθότητος. Ὄντας ὅλα αὐτά ὁ Θεός παραγγέλει στόν ἄνθρωπο καί πρίν τήν πτώση, ἀλλά καί  μέσα ἀπό τήν καινούργια πραγματικότητα πού ἐγκαινιάζεται μέ τήν ἐνσάρκωσή τοῦ Θεοῦ Λόγου νά γίνει “υἱός Ὑψίστου“. Παράλληλα δείχνει τόν τρόπο, μέ τόν ὁποῖο θά ἐπιτύχει αὐτή τήν πραγματικότητα. Ἔτσι στή σημερινή εὐαγγελική περικοπή ἀκούγεται ἡ παραγγελία· “Γίνεσθε οὖν οἰκτίρμονες, καθώς καί ὁ πατήρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστι“. Δέν μᾶς λέει νά γίνουμε σοφοί, ὅπως εἶναι ὁ Θεός, οὔτε νά ἀποκτήσουμε δύναμη  σάν τόν παντοδύναμο Θεό, ἀλλά ἁπλά καί πολύ χαρακτηριστικά μᾶς δηλώνει νά ἀποκτήσουμε σπλάγχα οἰκτιρμῶν. Αὐτό μεταφράζεται στήν ἐνεργοποίηση τῆς ἀγάπης, τῆς καλωσύνης, μιά καί μέσα ἀπό αὐτή τήν προοπτική παίρνει ἀξία καί ἡ σοφία, καί ἡ δύναμη, πραγματικότητες πού ἀποκτᾶ ὁ ἄνθρωπος μέσα στή χρονικότητα τῆς ζωῆς, ὁποῖες δέν εἶναι ὅμως συνοδευτικές στήν αἰωνιότητα.

    Πράγματι ἡ ἀγάπη στηρίζεται πάνω στόν θεῖο νόμο, πού εἶναι τυπωμένος στήν ἀνθρώπινη καρδιά. Ὁ νόμος αὐτός γράφτηκε πρίν ἀπό τόν ἐξ ἀποκαλύψεως Νόμο καί λειτουργεῖ σάν συνείδηση σ’ ὅλες τίς ἀνθρώπινες καρδιές. Ὁ Δημιουργός πλάσσοντας τόν ἄνθρωπο τοῦ χάρισε  θεῖες καταβολές, πού παρά τή μεσολάβηση τῆς πτώσεως δέν χάθηκαν. Ἀτόνισαν καί ἀμαυρώθηκαν. Δέν μπόρεσε ποτέ ὁ διάβολος νά τίς ἐξαφανίσει, γι’ αὐτό καί κάποια πρόσωπα μέσα στήν μεταπτωτική πορεία τους, καί πρίν ἔλθει τό πλήρωμα τῆς παρουσίας τῆς θείας Ἀγάπης, μπόρεσαν καί εἶπαν, ἀλλά καί ἔπραξαν πράξεις οἰκτιρμῶν. Ὁ Σοφοκλῆς, ὁ  μεγάλος τραγικός ποιητής, θά βάλει στό στόμα τῆς Ἀντιγόνης τήν περίφημη ρήση: “οὔτοι συνέχθειν, ἀλλά συμφιλεῖν ἔφυν” (Σοφοκλέους Ἀντιγόνη, στ. 523) δεῖγμα τῆς ἀλήθειας αὐτῆς. Γι’ αὐτό καί ὅταν ὁ Θεός πραγματοποιεῖ τή ἐπανασυνάντηση μέ τόν ἄνθρωπο μέσα ἀπό τή ἐνανθρωπησή του δέν ἀποκαλύπτει τίποτε, πού νά εἶναι ἔξω ἀπό τίς δυνατότητες τοῦ ἐμφύτου ἠθικοῦ νόμου πού λειτουργεῖ παντοτινά στήν ἀνθρώπινη φύση μας.

    Ὁ Θεός δέν γράφει σέ βιβλία, ὁμιλεῖ στίς καρδιές τῶν ἀνθρώπων. Ὁ Λόγος του πού ἔγινε ἄνθρωπος δέν ἔγραφε, ἀλλά μιλοῦσε στούς μαθητές του, καί στούς χιλιάδες τῶν ἀκροατῶν του, οἱ ὁποῖοι ἀποδείχθηκαν ἡ ζωντανή ἐπιστολή του γραμμένη ” ἐν πλαξί καρδίαις σαρκίναις“. Δίδασκε καί ἐνεργοῦσε τήν ἀγάπη καλώντας κάθε ἄνθρωπο νά γίνεται ἀγάπη.

    Πολλές φορές ὅλοι μας διερωτούμαστε: “- μά ἐμεῖς βλέπουμε  ἀνθρώπους πού ἀδικοῦν, νά ἐμφανίζονται μέ καλωσύνη”. Καί πράγματι ἐμφανίζεται αὐτό τό φαινόμενο μεταξύ τῶν ἀνθρώπων. Ἄν ὅμως κάνουμε μιά ψύχραιμη ἐξέταση θά δοῦμε, ὅτι αὐτό εἶναι φαινόμενο, καί ὄχι παραμόνιμη κατάσταση. Ἡ καλωσύνη πού ἐκφράζουν οἱ ἁμαρτωλοί εἶναι ἐπίπλαστη. Ἡ παρανομία καί τά ἄνομα συμφέροντα συνδέουν πρόσκαιρα τήν ἀνομία καί ἐξαγάγουν  πρός τά ἔξω μιά κίβδηλη καλωσύνη, ἡ ὁποία γρήγορα ἐξαφανίζεται, γιά νά τή διαδεχθεῖ ἡ πραγματική ὄψη τοῦ ἀδίκου ἀνθρώπου.  

    Ἡ ἀγάπη τῶν χριστιανῶν ἐκδηλώνεται μέσα ἀπό τή γνησιότητα καί παίρνει ἀπεριόριστες διαστάσεις. Φανερώσεις της ἔχουμε πάντοτε, καί καλύπτει ὄχι μόνο τούς γνωστούς καί φίλους, ἀλλά κάθε ἄνθρωπο ἀδιακρίτως. Τό γνήσιο ἦθος αὐτῆς  πραγματώνεται στήν παραγγελία τοῦ Χριστοῦ μας: “εἰ ἀγαπᾶτε τούς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; καί γάρ οἱ ἁμαρτωλοί τούς ἀγαπῶντας αὐτούς ἀγαπῶσι. καί ἐάν ἀγαθοποιῆτε τούς ἀγαθοποιοῦντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; … πλήν ἀγαπᾶτε τούς ἐχθρούς ὑμῶν… καί μηδέν ἀπελπίζοντες… καί ἔσεσθε υἱοί ὑψίστου“.     

      Ἡ ἀγάπη σάν τρόπος ζωῆς διδάσκεται ἀπό τό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα. “Καθώς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι καί ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως“.

    Ἀπό τά Κυριακά αὐτά λόγια φαίνεται καθαρά, ὅτι ἡ ἀγάπη δέν εἶναι μόνο  ἕνα θεώρημα, ἀλλά μιά βιωματική πραγματικότητα. Οὔτε νόμοι, οὔτε συμβάσεις, μποροῦν νά καταχωρήσουν τόν παλμό τῆς καρδιᾶς πού ἀγαπᾶ, καί ἡ ὁποία δέν θέλει νά βλέπει κάποιο κακό νά λαμβάνει χώρα μέσα στόν κόσμο. Ἡ πραγματική ἀγάπη, αὐτή πού ὁριοθετεῖται μέσα ἀπό τήν περικοπή τοῦ σημερινοῦ εὐαγγελικοῦ ἀναγνώσματος εἶναι μιά διαρκής “καῦσις” κατά πώς τήν περιγράφει ὁ ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος: ” Καῦσις καρδίας ὑπέρ πάσης τῆς κτίσεως· ὑπέρ τῶν ἀνθρώπων, καί τῶν ὀρνέων,  καί τῶν ζώων καί ὑπέρ παντός κτίσματος. Καί ἐκ τῆς μνήμης αὐτῶν καί τῆς θεωρίας αὐτῶν ῥέουσιν οἱ ὀφθαλμοί αὐτοῦ δάκρυα· … καί ἐκ τῆς πολλῆς καρτερίας σμικρύνεται ἡ καρδία αὐτοῦ, καί οὐ βαστάσαι ἤ ἀκοῦσαι ἤ ἰδεῖν βλάβην τινά ἐν τῆ κτίσει γινομένην…”.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

    Ὅταν στά πλαίσια αὐτά κινεῖται ἡ καρδιά τοῦ πιστοῦ χριστιανοῦ, τότε ἀπεργάζεται μέσα ἀπό τή χάρη τοῦ Παναγίου Πνεύματος τόν εὐαγγελικό νόμο τῆς ἀγάπης καί πραγματώνει τήν κοινωνία τῆς ἀγάπης μέ τ’ ἄλλα ἀνθρώπινα πρόσωπα. Τότε μπορεῖ νά ἀποκαταστήσει τήν πραγματική ἑνότητα τῆς κοινῆς σ’ ὅλους μας ἀνθρωπίνης φύσεως, ἀποτελώντας πραγματική “ὁμοίωση” πρός τόν Δημιουργό του, τή φανέρωση τῆς μιᾶς καί ἀδιαιρέτου Φύσεως σέ κοινωνία τελείας ἀγάπης ὅλων τῶν ἀνθρωπίνων προσώπων.

 (πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Μέ τή σημερινή Κυριακή ἀρχίζουν στήν Ἐκκλησία νά διαβάζονται περικοπές παρμένες ἀπό τό κατά Λουκᾶν Εὐαγγέλιο καί μέ μιά παρεμβολή κάποιων ἑορτολογικῶν περικοπῶν,  τῶν Χριστουγέννων καί τῶν Θεοφανείων θά συνεχισθοῦν μέχρι τήν ἔναρξη τοῦ Τριωδίου.

     Ἡ σημερινή περικοπή παρουσιάζει τόν Κύριό μας στήν παραλία τῆς λίμνης Γεννησαρέτ. Τό πλῆθος τοῦ κόσμου μέ τήν ὀχλοβοή του δέν ἀφήνει πολλά περιθώρια γιά νά ἀκούσουν ὅλοι καί ζητᾶ νά χρησιμοποιήσει τό ψαροκάϊκο τοῦ Σίμωνα καί ἀπό κάπως ψηλότερα νά ἐξαγγείλει τίς σωστικές του ἀλήθειες. Ἐκεῖνο πού ἀσφαλῶς κάνει ἐντύπωση στή σημερινή περικοπή εἶναι τό κουράγιο πού εἶχε ὁ Σίμων, ὁ ψαρᾶς, νά προσφέρει τή ψαρόβαρκά του στόν πρωϊνό ἐπισκέπτη, πού τή ζήτησε γιά νά τή χρησιμοποιήσει σάν ἄμβωνα στό κήρυγμα, πού θέλησε νά ἀπευθύνει στούς συγκεντρωμένους στήν παραλία τῆς λίμνης Γεννησαρέτ. Ὁ ταπεινός ψαρᾶς ἔχει περάσει μιά κοπιαστική νύκτα ἐργασίας. Καί τό πρωινό στήν παραλία τῆς λίμνης Γεννησαρέτ ἦταν πολύ κουρασμένος. Ὁλόκληρη τή νύχτα βουτηγμένος στήν ὑγρασία τῆς λίμνης δέν ἔπιασαν τά δίχτυά του οὔτε ἕνα ψάρι. Χωρίς ὄρεξη ἑτοίμαζε τά δίχτυα του γιά τό ἑπόμενο βράδυ.

    Τό τέλος τῆς ὁμιλίας τοῦ Χριστοῦ θά γίνει αἰτία γιά μιά καινούργια ἀρχή στόν κατάκοπο Σίμωνα, πού ἡ ἁλιεία τῆς περασμένης βραδυᾶς τόν εἶχε ἀφήσει χωρίς μεροκάματο. Καί τώρα ὁ ἐπισκέπτης τοῦ ζητᾶ νά ρίξει τά δίχτυά του πάλι στή λίμνη· “ἐπανάγαγε εἰς τό βάθος καί χαλάσατε τά δίχτυα ὑμῶν εἰς ἄγραν“.

…”ἔξελθε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι ἀνήρ ἁμαρτωλός εἰμι, Κύριε“…

    Ὁ ἀνοιχτόκαρδος ψαρᾶς, σάν τῆς λίμνης τήν ἀπεραντωσύνη, κάνοντας μιά τυφλή ὑπακοή στήν προτροπή νά ρίξει δίχτυα, τό καταμεσήμερο, πρωτάκουστο γιά τούς γνωρίζοντες ἀπό τή ἁλιευτική τέχνη. Μά ἦταν δυνατόν τό καταμεσήμερο νά ρίξει τά δίχτυα καί νά πιάσει ψάρια; Ἡ λογική τοῦ ἔλεγε ὄχι. Ἡ φωνή τοῦ ἐπισκέπτη πού ἐπίμονα τόν καλοῦσε νά ρίξει τά δίχτυα στή θάλασσα, πού τόν καλοῦσε νά πάει ἀντίθετα στήν ἐμπειρία τῆς ἁλιευτικῆς εἶχε μιά παράξενη ἐπισημότητα. Τό ἔνοιωθε. Ἦταν διαφορετική ἀπό ἄλλες τίς φωνές. Εἶχε πάνω της μιά ἑλκυστική μοναδικότητα, πού τελικά τόν ἔπεισε νά κάνει τήν ἀπόπειρα νά ρίξει πάλι τά δίχτυα στό νερό.  Ἡ ὑπακοή του στήν ἐπιταγή αὐτῆς τῆς φωνῆς εἶχε θαυμαστά ἀποτελέσματα. “Καί τοῦτο ποιήσαντες συνέκλεισαν πλῆθος ἰχθύων“. Τά δίχτυά του γεμίζουν ψάρια. Τό πρᾶγμα κάνει τόν ἔμπειρο ψαρά νά γεμίσει ἀπό δέος καί τό μόνο πού κατορθώνει νά ψελλίσει, ὕστερα ἀπό τή θαυμαστή αὐτή ἁλιεία, εἶναι τά λόγια·  “ἔξελθε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι ἀνήρ ἁμαρτωλός εἰμι, Κύριε“.  

…”Ἀπό τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν“…

   Ὁ Σίμων σαστισμένος θεωρεῖ τό σημάδι ἀνεξήγητο, πιστεύει στήν ἀναξιότητά του καί παρακαλεῖ τόν ἐπισκέπτη νά ἀποχωρήσει ἀπό τή βάρκα του. Κι ὅμως τήν ἴδια στιγμή πού γίνονταν αὐτά τοῦ προσφέρεται ὁ ἀρραβώνας γιά τήν κατοπινή πορεία του, πού οὔτε ὁ πιό εὐφάνταστος νοῦς θά μποροῦσε  σκεφθεῖ. “Ἀπό τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν“. Ὁ ἁπλός καί ἀγράμματος ψαράς θά ἀναλάβει ἔργο εὐαγγελιστοῦ, “τοῦ βαστάσαι τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ ἐνώπιον ἐθνῶν καί βασιλέων“. Καί ὑπακούει στήν προσταγή τοῦ Χριστοῦ. Γίνεται μαθητής Του.

    Τρία χρόνια μαζί μέ τούς ἄλλους μαθητές μαθητεύει κοντά στόν Χριστό. Διάστημα μέ πολλά καί ποικίλα γεγονότα νά διαδραματίζονται. Ὁμολογία πίστεως, ἀλλά καί πειρασμός, πτώση καί μακαρισμός. Μαζί του κουβαλεῖ τίς ἀδυναμίες καί τίς ἐντάσεις τοῦ ἐγχειρήματος, καί μέ τούς συμμαθητές προσπαθεῖ νά εἰσδύσει στόν ἄδυτο γνόφο τῆς μαθητείας τοῦ  Λόγου τοῦ Θεοῦ.

    Ὁ Σίμων, πού θά τοῦ δώσει ὁ Χριστός σέ μιά ἄλλη περίπτωση τήν προσωνυμία “Πέτρος“, μέσα ἀπό τό θάμβος τῆς πρώτης συναντήσεώς του μέ τόν Ἰησοῦ γίνεται συνεργάτης στό ἔργο τῆς μαθητείας τοῦ κόσμου καί τοῦ ἀνθρώπου, “ἀπό τοῦ νῦν ἔσῃ ἀνθρώπους ζωγρῶν“. Τόν κάλεσε νά τόν ἔκανε ἀπόστολό Του. Ποτέ δέν θά μποροῦσε νά φαντασθεῖ μιά τέτοια ἀποστολή. Ἀλλά καί κανείς ἄνθρωπος μέ τή λογική τοῦ κόσμου θά μποροῦσε νά πιστέψει, ὅτι σ’ ἕνα τέτοιο ἔργο πελωρίων διαστάσεων καί λεπτῶν χειρισμῶν θά μποροῦσε ποτέ νά ἀνατεθεῖ σ’ ἀνθρώπους, σάν τόν ἁπλό καί ἀγράμματο Σίμωνα. Αὐτό δέν θά μείνει ἀπαρατήρητο. Θά τό σχολιάσει ἀργότερα ὁ Παῦλος· “τά μωρά τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεός…ὅπως μή καυχήσεται πᾶσα σάρξ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ” (Α’ Κορ. 1,27, 29)    

    Τό ἔργο πού ἀναλαμβάνει ὁ Πέτρος, ἀλλά καί οἱ ἄλλοι Ἀπόστολοι τοῦ Χριστοῦ, εἶναι πράγματι καθαρά ἔργο τῆς σοφίας τοῦ Θεοῦ. Γιατί πῶς ἦταν δυνατόν ἕνα τέτοιο ἔργο  ἀποστολῆς στόν κόσμο καί μαθητείας ὅλων τῶν ἀνθρώπων νά ἀνατεθεῖ σέ ἀνθρώπους ἀγραμμάτους; Πῶς θά μποροῦσαν οἱ ἁπλοί αὐτοί ἄνθρωποι νά ἀναμετρηθοῦν μέ τήν σοφία τῶν ἰσχυρῶν τοῦ κόσμου;

   Κι ὅμως τό ἔργο πού τούς ἀνατέθηκε μέ τήν καθοδήγηση καί πνοή τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τό ἔφεραν εἰς πέρας γιά νά ἐπαληθευτεῖ ἀκόμη μιά φορά ὁ ἀδιάψευστος λόγος Ἐκείνου, πού τούς ἐξέλεξε καί τούς ἀπέστειλε στόν κόσμο: “Ἐγώ γάρ δώσω ὑμῖν στόμα καί σοφίαν, ᾗ οὐ δυνήσονται ἀντιπεῖν, οὐδέ ἀντιστῆναι πάντες οἱ ἀντικείμενοι ὑμῖν” (Λουκ. 21, 15). Αὐτό πολλές φορές δέν γίνεται ἀντιληπτό ἀπό τούς λεγόμενους ἰσχυρούς τοῦ κόσμου καί ἔχουν ἐναντιωθεῖ στό πνευματικό μέγεθος τῆς Ἐκκλησίας. Ὅλοι οἱ κατά καιρούς διῶκτες της ἔχουν νομίσει ὅτι θά ἀφανίσουν τήν Ἐκκλησία. Ἡ προσπάθειά τους εἶναι κόπος μάταιος. Τά ὅσα διατύπωσε μέ μιά μοναδικότητα τό χρυσοστομικό στόμα ἔχουν μιά ἰσχύ διαιώνια:       “Πόσοι ἐπολέμησαν τήν Ἐκκλησίαν, καί οἱ πολεμήσαντες ἀπώλοντο· αὕτη δέ ὑπέρ τῶν οὐρανῶν ἀναβέβηκε. Τοιοῦτον ἔχει μέγεθος ἡ Ἐκκλησία· πολεμουμένη νικᾷ· ἐπιβουλευομένη περιγίνεται (=θριαμβεύει)· ὑβριζομένη λαμπροτέρα καθίσταται· δέχεται τραύματα, καί οὐ καταπίπτει ὑπό τῶν ἑλκῶν· κλυδωνίζεται, ἀλλ’ οὐ καταποντίζεται ὑπό τῶν ἑλκῶν· χειμάζεται, ἀλλά ναυάγιον οὐχ’ ὑπομένει· παλαίει, ἀλλ’ οὐχ ἡττᾶται· πυκτεύει, ἀλλ’ οὐ νικᾶται”. (Πρός Εὐτρόπιον Β’).

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

      Ἡ Ἐκκλησία θεμελιωμένη στή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, εἶναι τό πρῶτο δημιούργημα τοῦ Θεοῦ, πρίν ἀπό τόν κόσμο καί πρίν ἀπό τόν ἄνθρωπο, πρίν ἀπό τούς ἀγγέλους. Ἡ κοινωνία καί ἡ ἀδιαίρετη ἑνότητα τῶν τριῶν προσώπων τῆς Ἁγίας Τριάδος εἶναι ἡ Ἐκκλησία. Τό μυστήριο αὐτό ἦρθε καί ἀποκάλυψε στόν κόσμο ὁ Ἰησοῦς Χριστός καί προσκάλεσε συνεργάτες ἁπλούς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι χωρίς ἴδιον ὄφελος, ἔφεραν σέ πέρας μιά ἀποστολή πού μέ τά συνήθη κριτήρια τῆς συμβατικῆς λογικῆς, ἦταν ἀποτυχημένη ἐξαρχῆς.

    Τό Εὐαγγέλιο εἶναι μαθητεία. Ἡ μαθητεία εἶναι μιά ἐπώδυνη σχέση. Ὅπου κι ἄν μαθητεύσει κανείς χρειάζεται ὑπομονή καί προσπάθεια. Ὅταν ὅμως ἡ μαθητεία γίνεται κοντά  στό Χριστό τά πράγματα ἀποκτοῦν μιά ἄλλη διάσταση. Προηγεῖται ὁ Λόγος καί ἀκολουθεῖ ἡ ἀλογία μας. Στήν περίπτωση αὐτή ὅλες οἱ ἐνέργειες μας παίρνουν νέα προοπτική, πού ναί μέν παραξενεύει τούς κατά κόσμον σοφούς, γιατί προχωρεῖ ἀντιθετικά στίς λογικές κατηγορίες τοῦ νοῦ μας, τῆς περιορισμένης γνωστικῆς ἀντιλήψεώς μας ὅμως καταδεικνύει παντοτινά αὐτό πού γράφει ὁ ἀπόστολος “ἵνα ἡ πίστις ὑμῶν μή ᾖ ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων, ἀλλ’ ἐν δυνάμει Θεοῦ” (Α’ Κορ. 2, 5).

 (πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Ἡ ἐκκλησιαστική γλώσσα χαρακτηρίζει τή σημερινή Κυριακή ὡς “Κυριακή μετά τήν Ὕψωση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ“. Εἶναι ἡ πρώτη Κυριακή πού ἀκολουθεῖ μετά τήν ἑορτή τῆς Ὑψώσεως. Εἶναι μεγαλοπρεπής ἡ τελετή πού πραγματοποιεῖται σέ κάθε ὀρθόδοξο Ναό. Μέσα στ’ ἁγιασμένα κλαδιά τοῦ βασιλικοῦ ἦταν τοποθετημένο τό “τρισμακάριστον ξύλον” ἐνῶ χιλιάδες χριστιανῶν ἔσπευδαν νά τό  ἀσπασθοῦν καί νά λάβουν τόν ἁγιασμό καί τήν εὐλογία. Νά ὁπλισθοῦν μέ τή δύναμη πού ἐκπηγάζει ἀπ’ τήν ζωηφόρο Χάρη του γιά νά συνεχίσουν τή σταυρωμένη πορεία τούτης τῆς ζωῆς. 

…”ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν“…

    Στήν ἀρχή τῆς σημερινῆς περικοπῆς τοῦ ἱεροῦ εὐαγγελικοῦ ἀναγνώσματος, δεσπόζει μιά πρόσκληση, ἡ ὁποία ἀπευθύνεται στόν κάθε ἄνθρωπο “ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν“. Κανένα δέν ἐξαναγκάζει ὁ Θεός νά ἀκολουθήσει τήν πορεία γιά τή σωτηρία. Δίχως τήν ἐνεργό συγκατάθεση τῆς καρδιᾶς μας δέν γίνεται ἀκολουθία Χριστοῦ, καί ἄρα ἐπάνοδος στήν κατά φύση ζωή.Ἡ κατά Χριστόν ἀκολουθία χρειάζεται ἀπάρνηση τοῦ παλαιοῦ καί ἁμαρτωλοῦ ἑαυτοῦ μας, δηλαδή τῶν παθῶν καί ἁμαρτωλῶν κλίσεων καί ἐπιθυμιῶν καί νά “ἄρῃ“, νά σηκώσει τό σταυρό τῶν δοκιμασιῶν πού συνοδεύουν τή ζωή καί γιά νά κυριολεκτοῦμε τήν κατά Χριστόν ζωή. Σέ τούτη τή ζωή πολλοί ἀκολουθοῦν ἀνθρώπους μέ φανταχτερά ὀνόματα, θαμπώνουν ἀπό τήν προσωρινότητα τῆς αἴγλης πού ἐκπέμπουν καί γίνονται ὀπαδοί τους καί πολλές φορές μάλιστα φανατικοί ὀπαδοί. Προσδοκοῦν καί ἐλπίζουν, μά γρήγορα ἔρχεται ἡ ἀπογοήτευση. Οἱ φροῦδες ἐλπίδες πού στήριξαν σ’ αὐτούς τούς γρήγορα ἐξανεμίζονται.

   Ἡ ἀκολουθία τοῦ Χριστοῦ δέν ἔχει ἄνεση, ἔχει σταυρό. Γιατί ἡ κατανίκηση τῶν παθῶν τῆς ἁμαρτωλῆς φύσεως μας, ἡ ὑπέρβαση  τοῦ παλαιοῦ μας ἀνθρώπου, ἀπαιτεῖ καί τό σταύρωμά του. Τό τέλος αὐτῆς τῆς προσπάθειας εἶναι ἡ ἐλευθερία μας ἀπ’ ὅλες ἐκεῖνες τίς ροπές πού μᾶς κρατοῦν ὑποδουλωμένους. Ὁ ἄνθρωπος στρέφεται δυστυχῶς μονάχα στήν ἐξωτερική του ἐλευθερία, ἀδιαφορώντας γιά τό ὅτι εἶναι δεσμώτης τῆς κακίας καί τῶν ἐπακολουθημάτων της, πού τόν ἐγκλείουν σέ μιά ζωή ἀνελεύθερη γεμάτη φρίκη. Ὁ ναρκωμανής εἶναι ἐξωτερικά ἐλεύθερος, ὅμως εἶναι φρικτός σκλάβος τοῦ πάθους του.

…”ὁ πλάσας ἀπ’ ἀρχῆς τόν ἄνθρωπον, ἐλεύθερον ἀφῆκε καί αὐτεξούσιον“…

   Ὁ ἄνθρωπος ἔχει πάρει πολύτιμη προίκα ἀπό τόν Δημιουργό του τήν ἐλευθερία “ὁ πλάσας ἀπ’ ἀρχῆς τόν ἄνθρωπον, ἐλεύθερον ἀφῆκε καί αὐτεξούσιον” ὅπως λέει ὁ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Τοῦ ἔδωσε δηλαδή τή δύναμη, νά μπορεῖ νά σκέπτεται, νά ἀποφασίζει, ἀκόμη καί νά ἀπορρίπτει τήν κοινωνία μαζί Του καί νά διαλέγει τόν τρόπο ζωῆς πού ὁ ἴδιος ἐπιθυμεῖ.   

   Ἔτσι πάνω ἀπ’ ὅλα ὑπάρχει ἡ ἐλευθερία μας. Ἡ ἐλευθερία πού δόθηκε ἐξ’ ἀρχῆς καί ἡ ὁποία κάνει τόν ἄνθρωπο νά ξεχωρίζει ἀπ’ ὅλα τά πλάσματα τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἐλευθερία αὐτή εἶναι ὄχι τόσο ἐξωτερική, ὅσο ἐσωτερική, ὁποία εἶναι καί  ἡ ὄντως ἐλευθερία.  Ὁ ἄνθρωπος ἦταν ἐλεύθερος νά παραμείνει κοντά στό Θεό. Ἀλλά καί ἐλεύθερος νά ἀπομακρυνθεῖ. Ἡ κατάχρηση τῆς ἐλευθερίας μέσα ἀπ’ τήν ἀνυπακοή ὁδήγησε  στήν πτώση, τή φθορά, τό θάνατο.

    Ἀλλά καί στήν ἐν Χριστῷ ἀναδημιουργία πάλι προβάλλεται ἡ ἐλευθερία σάν προϋπόθεση ἐπαναφορᾶς στόν ἀρχικό προορισμό. Ὁ καθένας μας ἀργά ἤ γρήγορα παίρνει τήν ἀπόφασή του γιά τήν ἀκολουθία Χριστοῦ, ἤ τήν ἀπόρριψή της. Στήν πρώτη περίπτωση γιά νά εἶναι γνήσια, χρειάζεται τόλμη καί ταπείνωση στήν ὑλοποίησή της, γιατί ἡ θυσιαστική πράξη τοῦ μυστηρίου τοῦ Χριστοῦ στήν πραγμάτωσή του ἐκδηλώνεται μέ τήν ἀπόλυτη ταπείνωση καί ἀνιδιοτέλεια, ἀλλά  καί ἡ προσέγγισή τοῦ μυστηρίου τῆς Ἀγάπης ἀπό μέρους μας κατορθώνεται μόνο μέσα ἀπό ἀληθινή ταπείνωση, ἀπόλυτη ἔκφραση τῆς ἐλευθερίας μας. 

…”ἤ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;” …

    Στήν περίπτωση τῆς ἀπόρριψης ὁ ἄνθρωπος αὐτοκαδικάζεται μιά καί ζεῖ μιά ψευτοζωή, χωρίς προορισμό καί ἐλπίδα. Καί ὅσα κι ἄν ἀποκτηθοῦν στό κόσμο αὐτό δέν μποροῦν νά ἐξισορροπήσουν τήν ἀπώλεια τῆς ἴδιας μας τῆς ὑπάρξεως, “ἤ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ“; Μέσα ἀπό τό θεληματικό δρόμο τῆς ἀκολουθίας τοῦ Χριστοῦ βρίσκουμε τήν ἀπάντηση καί στό ὑπαρξιακό μας ἐρώτημα τό ὁποῖο συμποσοῦται στίς λέξεις τοῦ Ἴδιου τοῦ προαιωνίου Λόγου τοῦ Θεοῦ·  “Ἐγώ εἶπα, Θεοί ἐστε καί υἱοί  Ὑψίστου πάντες” (Ψαλ. 81, 6).

      Ζοῦμε σέ μιά ἐποχή, πού σάν καραμέλα πιπιλίζεται ἡ θεωρία τῶν λεγομένων “ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων“. Καί εἶναι στ’ ἀλήθεια παράδοξο, καί ταυτόχρονα προκλητικό νά μιλοῦμε σήμερα στό εὐαγγέλιο γιά ἀπάρνηση τοῦ ἑαυτοῦ μας καί μέ ὅσα συνεπάγεται αὐτή ἡ ἀπάρνηση. Ὅμως τό “ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν” τοῦ Κυριακοῦ λόγου εἶναι μιά κουβέντα τῆς ὁποίας τό μέγεθος ἐπισημειώνει, τόσο τό σεβασμό τοῦ δικῶν μας, ὅσο καί τῶν δικαιωμάτων ὅλων ὅσων βρίσκονται δίπλα μας. Ὁ σωστός χριστιανός εἶναι ὁ πρῶτος πού σέβεται τά δικαιώματα τῶν ἄλλων, γιατί αὐτός θεωρεῖ τόν κάθε  ἄνθρωπος εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Καί τόν ἀντιμετωπίζει ὡς θεόμορφο. Μονάχα μέσα ἀπό τήν προοπτική αὐτή εἶναι δυνατός ὁ σεβασμός του, ἀλλά καί τῶν δικαιωμάτων του. Δικαιώματα πού εἶναι ἴσα καί σεβαστά ὅπως καί τά δικά μας. Ὅταν ἀντιμετωπίζουμε τόν συνάνθρωπό μας μέσα ἀπό αὐτή τήν πραγματικότητα, τότε ἔχει ἀξία τό δικό μας δικαίωμα.  Γιά νά λειτουργεῖ μέ σεβασμό τῶν δικαιωμάτων ὁ ἄνθρωπος θά πρέπει νά βιώνει ἐνσυνείδητα τήν εὐαγγελική ζωή. Τότε καί ὁ ἰσχυρός δέν ἔχει τό δικαίωμα νά καταπατεῖ καί νά ὑβρίζει τόν ἄνθρωπο, τήν ἔμψυχη εἰκόνα τοῦ Θεοῦ.

   Τό πρόβλημα τῆς καταπατήσεως τοῦ δικαιώματος τοῦ ἄλλου τό δημιουργεῖ ἡ ἐγωκεντρική συμπεριφορά μας. Ἡ ἐπιθυμία μας γιά τήν ἱκανοποίηση τοῦ ἰδίου ὀφέλους προκαλεῖ τήν ἀποξένωσή ἀπό τόν συνάνθρωπό μας καί τῶν δικῶν του δικαιωμάτων. Κανένας νόμος καί καμμιά χάρτα δικαιωμάτων δέν μπορεῖ νά τά κάνει σεβαστά ἐξωτερικά, ἐπιδερμικά.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

   Μόνο ὅταν δοῦμε τά πάντα μέσα ἀπό τό πρῖσμα τῆς ἀπαρνήσεως τοῦ ἑαυτοῦ μας, ὅταν ὁ σεβασμός αὐτός  βγαίνει ἀπό τά κατάβαθα τῆς καρδιᾶς τότε μποροῦμε νά σεβόμαστε τήν ἔμψυχη εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, τόν συνάνθρωπό μας. Ἔτσι μᾶς τό δίδαξε ὁ Κύριος καί Θεός μας. ἔτσι κήρυξαν οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι καί Πατέρες, ἔτσι συνεχίζουμε καί ἐμεῖς σήμερα καί μάλιστα πολλοί ἀπό τούς σύγχρονους πιστούς, πού μένουν ἄγνωστοι κι ὅμως δίνουν τήν μαρτυρία τῆς ἀκολουθίας τοῦ Χριστοῦ μέσα ἀπό μιά θυσιαστική αὐταπάρνηση τῆς ὁποίας “Κύριος ὁ Θεός μνησθείη ἐν τῇ Βασιλεία αὐτοῦ, Ἀμήν” . 

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Κάθε χρόνο στίς 14 Σεπτεμβρίου γιορτάζεται ἀπό τήν Ἐκκλησία μας ἡ Ὕψωση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Γιορτάζοντας τήν ἑορτή αὐτή  δέν κάνει τίποτε ἄλλο παρά νά ἐμφανίζει μπροστά μας τό μοναδικό σέ μέγεθος, ἀλλά καί ἀνεπανάληπτο σέ σωστική ἀξία, γεγονός τῆς σταυρικῆς θυσίας τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ καί νά προσκαλεῖ σέ βιωματική του προσέγγιση. “Σταυρός ἀνυψούμενος τοῦ ἐν αὐτῷ ὑψωθέντος τό πάθος τό ἄχραντον ἀνυμνεῖν προτρέπεται κτίσιν ἅπασαν · ἐν αὐτῷ κτείνας γάρ τόν αὐτόν κτείναντα, νεκρωθέντας ἀνεζώωσε καί κατεκάλλυνε καί εἰς οὐρανούς πολιτεύεσθαι” (προσόμοιον ἑσπερινοῦ).

    Ἡ ὕπαρξη μας συγκλονίζεται ἀπό ἱερό δέος καθώς βλέπει  “τό τρισμακάριστον  ξύλον”  ὑψωμένο, σύμβολο νίκης, ἐλπίδος καί ζωῆς, νά λιτανεύεται θριαμβευτικά μέσα στά μυρωμένα κλωνάρια  τοῦ βασιλικοῦ, τοῦ φυτοῦ τοῦ Σταυροῦ.

   Εἶναι στ’ ἀλήθεια ἰδιόρρυθμος ὁ χαρακτήρας τῆς ἑορτῆς τοῦ Σταυροῦ. Καί ἡ ἰδιορρυθμία της ἔγκειται  στήν ἀνάμειξη τῆς χαρᾶς μέ τή λύπη. Αὐτό λέγεται στήν ἐκκλησιαστική γλώσσα “χαρμολύπη“. Λυπούμαστε δηλαδή, γιά τό σταυρικό πάθος τοῦ Χριστοῦ μας, πού ἡ ἀνυπακοή καί ἡ ἀστοχία μας προκάλεσε. Ἡ λύπη αὐτή ἐκφράζεται μέσα ἀπό τήν αὐστηρά νηστεία πού ἐπιβάλλει ἡ Ἐκκλησία μας τήν ἡμέρα αὐτή. Ταυτόχρονα ὅμως χαιρόμαστε γιά τό θρίαμβο τοῦ Λυτρωτοῦ μας. Καί ἡ χαρά μας ἐκφράζεται μέσα ἀπό τό λαμπρό πανηγυρισμό μέ τόν ὁποῖο ὁ πιστός λαός τοῦ Θεοῦ λατρεύει Ἐκεῖνον πού ” ἑκουσίως χεῖρας ἐκτείνας ὕψωσεν ἡμᾶς εἰς τήν ἀρχαίαν μακαριότητα“. (Ἰδιόμελον ἑορτῆς τοῦ Σταυροῦ). 

    Τό ξύλο τοῦ Σταυροῦ πού πανηγυρικά ὑψώνεται καί προσκυνεῖται ἀπό τό λαό τοῦ Θεοῦ, ἦταν κάποτε τό σύμβολο καί μαζί τό ὄργανο ἀτιμώσεως, πού. προκαλοῦσε τή φρίκη στούς προχριστιανικούς λαούς. Πράγματι  ἡ καταδίκη στό “διά σταυρώσεως θάνατον” ἀποτελοῦσε τό ἔσχατο ὅριο εὐτελισμοῦ τῆς ἀνθρωπίνης προσωπικότητος. Μάλιστα στή ρωμαϊκή νομοθεσία ὁρίζονταν ρητά νά χρησιμοπεῖται ἡ σταυρική ἐκτέλεση μονάχα γιά τούς προδότες τοῦ ρωμαϊκοῦ imperium ἤ τούς δούλους. Ὁ Κικέρων, πού εἶχε παρακολουθήσει τή διαδικασία τῆς θανατώσεως διά σταυροῦ, τήν περιγράφει σάν τό πιό φρικτό βασανιστήριο, πού εἶχε παρακολουθήσει ποτέ (cruderissimum et deterimum supplicium). Ὅμως ὁ σταυρικός  θάνατος ἑνός ἄλλου καταδίκου στάθηκε ἡ ἀφορμή μιᾶς ἀλλαγῆς καί ἀπό ὄργανο ἀτιμώσεως ἔγινε πηγή χαρᾶς. Ἔγινε τό κλειδί μέ τό ὁποῖο ὁ ἐξόριστος Ἀδάμ ξανάνοιγε τίς “κεκλεισμένες πύλες τῆς Ἐδέμ“.

   Γιορτάζοντας ἡ Ἐκκλησία τήν Ὕψωση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, ὑψώνει, δηλαδή δοξάζει, τό Ἄχραντο Πάθος τοῦ Κυρίου μας, πού μέ τήν πρόσληψη τῆς ἀνθρωπίνης φύσεώς μας ἀπό μέρους Του καί μέσα ἀπό τήν ὑποστατική ἕνωση τῶν δύο φύσεων, θείας καί ἀνθρωπίνης, στό Θεανθρώπινο Πρόσωπό Του καί “σαρκί σταυρωθείς” ἔγινε ἡ ἀφορμή νά νεκρωθεῖ ὁ προαιώνιος ἐχθρός, ὁ διάβολος, καί νά ἀνυψωθεῖ πρός τήν ἀρχαία μακαριότητα τό ἀνθρώπινο γένος, τραγικό θῦμα τῆς προπατορικῆς ἐπιλογῆς τοῦ προπάτορος Ἀδάμ. Γιορτάζει καί δοξάζει Ἐκεῖνον, πού χύνοντας τό Αἷμά Του, χάρισε σ’ ὅλους μας τήν ἀθάνατη βρώση καί πόση, ἀντίδοτο τῆς θανατηφόρας τροφῆς πού γεύτηκαν οἱ προπάτορες μας τό τραγικό ἐκεῖνο δειλινό στόν κῆπο τῆς Ἐδέμ.  Μέ τήν ὕψωση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ τέλος, ὑψώνεται δοξαστικά ὁ θρίαμβος τῆς ζωῆς καί διακηρύσσεται, ὅτι τή ζωή δέν τή σταματάει ὁ βιολογικός θάνατος, ὁ ἀνατριχιαστικός αὐτός ἐφιάλτης. Ἡ “φρικτή ἀπανθρωπία” αὐτή νικήθηκε καί ἔγινε ἕνα ἐπισόδειο στά πολλά ἐπισόδεια τῆς ζωῆς μας. Ὁ ἔσχατος ἐχθρός ἀποδεικνύεται θρίαμβος τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, εἴσοδος στή ζωή.

     Οἱ συνέπειες τῆς νίκης τοῦ Χριστοῦ γίνονται προσιτές σ’ ἐκεῖνον τόν ἄνθρωπο, πού μέ τό βάπτισμά του συσσωματώθηκε στό σταυρωμένο καί ἀναστημένο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Μέσα ἀπό τήν ἀλήθεια τῆς πραγματικότητος αὐτῆς ὁδηγούμαστε στήν ὑπέρβαση τοῦ θανάτου καί: “ἐπειδή δι’ ἀνθρώπου ὁ θάνατος, καί δι’ ἀνθρώπου ἀνάστασις νεκρῶν, ὥσπερ ἐν τῷ Ἀδάμ πάντες ἀποθνήσκουσιν, οὕτω καί ἐν τῷ Χριστῷ πάντες ζωοποιηθήσονται” (Α’ Κορ. 15, 21-22).

     Πολλοί ἀπό μᾶς τούς σημερινούς χριστιανούς, ξεχάσαμε τίς  λυτρωτικές συνέπειες τοῦ Σταυροῦ καί τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ μας καί γι’ αὐτό καί παραλύουμε μπροστά στή σκέψη καί τήν εἰκόνα τοῦ θανάτου, ὅταν παρουσιασθεῖ μπροστά μας. Τό εἶναι μας τότε γεμίζει τρόμο, καί διαπιστώνεται πάλιν καί πολλάκις, ὅτι ἡ ζωή μας εἶναι μιά ἀδιάκοπη πάλη μέ τό θάνατο, δίχως ἀνακωχή, δίχως ἔλεος, καί πού στό τέλος της πέφτουμε νικημένοι. Στίς διαπιστώσεις αὐτές ὅπως εἶναι φυσικό προσπαθοῦν νά περιθωριοποιήσουν τήν ἰδέα τοῦ θανάτου καί νά ζήσουν “ὡς οἱ μή ἔχοντες ἐλπίδα” (Α’ Θεσ. 4,13). Στήν παραζάλη ὅμως αὐτή ὑπάρχει ἡ ἐλπίδα καί ἡ βεβαιότητα. Τήν χορηγεῖ ὁ θριαμβευτής Κύριος Ἰησοῦς, πού πῆρε πάνω του ὅλη τήν πίκρα τοῦ θανάτου καί τήν ἀντάλλαξε μέ τή χαρά τῆς ζωῆς. Πράγματι ὅποιος ἔχει στραμμένα διαρκῶς τά βλέμματά του πάνω στό Σταυρό τοῦ Χριστοῦ, μπορεῖ καί βλέπει τά πάντα μέσα ἀπό μιά διαφάνεια ἐλπίδος, πού μόνο τό “εὖρος καί τό μῆκος” του προσφέρει. Ὁ Χριστός ἀνέβηκε στό Σταυρό, γιά νά ξυπνήσει τούς ζωντανούς καί νά μεταβάλει τό θάνατο σέ “ἀγρυπνία πνεύματος“.

   Ἡ Ἐκκλησία μέσα ἀπό τόν γιορτασμό τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ προσκαλεῖ ὅλους μας νά τόν προσκυνήσουμε καρδιακά γιά νά λάβουμε ὁλόκληρη τήν ποικιλία τοῦ θησαυροῦ τῶν χαρισμάτων, πού προέρχονται ἀπ’ αὐτόν: “Προσελθόντες ἀρύσασθε μή κενούμενα νάματα, τοῦ σταυροῦ τῇ χάριτι προερχόμενα, ἰδού προκείμενον βλέποντες τό ξύλον τό ἅγιον χαρισμάτων τήν πηγήν, ἀρδομένην τῷ αἵματι καί τῷ ὕδατι τοῦ Δεσπότου τῶν ὅλων, τοῦ ἐν τούτῳ ἑκουσίως ὑψωθέντος καί τοῦς βροτούς ἀνυψώσαντος“

‘Αγαπητοί μου ἀδελφοί,

   Ὁ Χριστός μας ποτέ δέν ἔπαψε νά σταυρώνεται γιά τόν καθένα μας.  “Δι’ ἡμᾶς ἀεί τοῦτο ποιεῖ καί πάσχει, ὡς πάντα γενόμενος, ἵνα σώσῃ τούς πάντας“, κατά τήν παρατήρηση τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ ὁμολογητοῦ. Ἀφοῦ, λοιπόν, ἔτσι ἐνεργεῖ ὁ φιλανθρωπότατος Κύριος μας, ἄς σταυρώσουμε καί ἐμεῖς τά πάθη καί τίς ἀδυναμίες μας, τόν κακό ἑαυτό μας. Ἡ πράξη μας αὐτή ἀποτελεῖ συσταύρωση μέ τόν Χριστό, πού ὅμως ὁδηγεῖ τελικά στήν συνανάσταση μας μέ τόν Ἀναστάντα Κύριο.

    Ἡ ἑορτή τῆς Παγκοσμίου Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ προσφέρει τήν εὐκαιρία αὐτή.  

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

   Ἡ ἑορτή τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ δίνει τό ἰδιαίτερο χρῶμα  στό μήνα Σεπτέμβριο, καί καθώς εἶναι τοποθετημένη στή μέση τῶν ἡμερῶν του, ἐπηρεάζει ἑορτολογικά, κατά κάποιο τρόπο καί τίς πρίν, ἀλλά καί τίς μετά τήν ἑορτή ἡμέρες του. Ἔτσι οἱ δυό Κυριακές πού βρίσκονται μεταξύ τῆς ἑορτῆς τοῦ Σταυροῦ,  στή λειτουργική γλῶσσα τῆς Ἐκκλησίας λέγονται ἡ μέν πρώτη Κυριακή πρό τῆς Ὑψώσεως καί ἡ ἄλλη Κυριακή μετά τήν Ὕψωση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ.

    Στή σημερινή Κυριακή ἔχει ὁρισθεῖ νά διαβάζεται σάν εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα ἕνα μικρό ἀπόσπασμα ἀπό τό κατά Ἰωάννην Εὐαγγέλιο, πού περιέχει κάποιο τμῆμα ἀπό τή συνομιλία, πού εἶχε ὁ Χριστός μας μέ τόν Νικόδημο, ἕνα ἐπίσημο μέλος τοῦ ἰουδαϊκοῦ συνεδρίου, πού εἶχε τή θέληση νά ἀκούσει ἀπό κοντά τόν Ἰησοῦ. Τόν ἄνθρωπο αὐτό θά τόν συναντήσουμε ἀργότερα κατά τήν ταφή τοῦ Χριστοῦ. Ἡ συνομιλία αὐτή ἔγινε νύκτα, λόγω τῆς ἐπισήμου θέσεως τοῦ Νικοδήμου, ἴσως νά μήν ἤθελε νά ἐκτεθεῖ ὁ ἴδιος, ἀλλά καί νά ἐκθέσει τό συνομιλητή του. Σ’ αὐτήν ἀσφαλῶς συζητήθηκαν πολλά καί ἐνδιαφέροντα, μέ πρώτιστο στοιχεῖο, τή σωτηρία. Ἀσφαλῶς κάθε ἄνθρωπος στό βάθος τῆς ὑπάρξεώς του ἐπιζητεῖ τή σωτηρία του. Καί ὅταν λέμε σωτηρία ἐννοοῦμε τήν ἐπαναπόκτηση τῆς ἀκεραιότητος τῆς ὑπάρξεώς μας. Τήν ὕπαρξή μας τήν διασπᾶ ἡ ἁμαρτία πού τήν κατακομματιάζει σέ ἀντιτιθέμενα καί ἀλληλοσυγκρουόμενα θελήματα. Ἡ ἀτομική θέληση, ἡ φυσική ἐπιβίωση τῆς ἀτομικότητος, καταδικάζει καί τή θέληση τῶν ὑπολοίπων προσώπων σέ ἀτομικές θελήσεις διασπώντας τήν κοινωνία τῆς ἑνιαίας ἀνθρωπίνης φύσεως.

    Ὁ Νικόδημος, προσωπικότητα μέ λεπτές πνευματικές ἀνησυχίες διαπίστωνε τό ἀδιέξοδο τῶν νομικῶν διατάξεων πού ἐπικρατοῦσαν  καί ἀναζητοῦσε καίρια ἀπάντηση καί στό πρόβλημα τῆς ὑπάρξεως καί στό ζήτημα τῆς σωτηρίας. Γι’ αὐτό ὁδηγεῖται στόν Ἰησοῦ. Ἔρχεται νά ἀνοίξει τήν καρδιά του στόν Χριστό.

    Ὁ ἱερός Εὐαγγελιστής περισώζει μιά μικρή περίληψη τῆς συνομιλίας. Τό σπουδαιότερο ὅμως ἀπ’ ὅλα ἦταν ἀσφαλῶς ἡ ἀποκάλυψη τοῦ μεγέθους τῆς θεϊκῆς ἀγάπης. Ἀγάπης πού ἐκδηλώνεται μέσα ἀπό τήν προσφορά καί θυσία τοῦ “υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου” ὥστε νά σωθοῦν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι. Στή συνάντηση αὐτή ὁ Χριστός προβαίνει σέ μιά μοναδική ἀποκάλυψη. Παρουσιάζει στό συνομιλητή του τό μέγεθος τῆς θείας ἀγάπης, αὐτό τόν μανικό ἔρωτα τοῦ Θεοῦ πρός τόν ἄνθρωπο, πού φθάνει πέρα κι ἀπό τό θάνατο, προκειμένου νά χαρίσει καί πάλι στόν ἄνθρωπο τή δυνατότητα νά ἐπαναποκτήσει τό πρωτόκτιστον κάλλος τῆς ὑπάρξεώς του. Ἐπαναποκτώντας ὁ ἄνθρωπος αὐτή τή δυνατότητα ἐλευθερώνεται ἀπό τήν ἀτομικότητα τοῦ βιολογικοῦ εἴδους καί πετυχαίνει τήν κοινωνία του μέ τά ἄλλα ἀνθρώπινα πρόσωπα μέσα ἀπό τήν ὁποία θά ἀποκαταστήσει τήν πραγματική ἑνότητα τῆς κοινῆς μέ ὅλους τούς ἀνθρώπους φύσεως. 

     Καί ὅπως ἡ δημιουργία τοῦ κόσμου καί τοῦ ἀνθρώπου ἦταν τό ξεχείλισμα τῆς θείας Ἀγάπης, τό ἴδιο καί ἡ ἀναδημιουργία του, πού πραγματοποιεῖται μέσα ἀπό τό γεγονός τῆς σαρκώσεως τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ, εἶναι πάλι τό ἀποτέλεσμα τῆς Ἀγάπης τοῦ Τριαδικοῦ μας Θεοῦ.

    Ἡ ἀγάπη, ἡ κάθε πραγματική ἀγάπη, δέν εἶναι μιά θεωρητική διατύπωση, εἶναι ἡ φανέρωση  ἐμπράκτων ἐνεργειῶν μέσα ἀπό τίς ὁποῖες φανερώνεται τό μέγεθος της. Στήν περίπτωση τῆς θείας ἀγάπης, ἔχουμε σάν ἔμπρακτη ἐκδήλωση τή θυσιαστική προσφορά τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου Θεοῦ:  “οὕτω γάρ ἠγάπησεν ὁ Θεός τόν κόσμον, ὥστε τόν υἱόν αὐτοῦ τόν μονογενῆ ἔδωκεν…”, καί ὄχι ἁπλά τόν ἐμφανίζει στόν κόσμο σαρκοφόρο, μέσα ἀπό τό μυστήριο τῆς “κενώσεως“, ἀλλά τόν δωρίζει σέ μιά θυσιαστική προσφορά προκειμένου νά ζήσει ὁ κόσμος.

    Ὁ Θεός εἶναι ἀγάπη καί ἐνεργεῖ ἀπό ἀγάπη γιά κάθε ὑπαρκτό μέσα στή δημιουργία Του. Ἡ ἀγάπη  Του θέλει τόν ἄνθρωπο νά ζεῖ καί νά ἐνεργεῖ κι αὐτός μέ ἀγάπη. Ἡ ἀγάπη εἶναι πάντοτε θυσιαστική. Ποτέ ἡ ἀγάπη δέν εἶναι μιά θεωρητική ἀνάπτυξη, ἀλλά πρακτική ἐνέργεια. Κάθε τι τό ἐνεργούμενο, ἀπαιτεῖ μόχθο, ὁ ὁποῖος πολλαπλασιάζεται, ὅταν ἔχει καί κίνητρό του τήν ἀγάπη. Μόχθος καί ὀδύνη συμπορεύονται καί τότε κατακτοῦν τήν ἀγάπη.

    Ὁ Θεός προσφέρει ἀπό ἀγάπη τή ζωή καί  ὅλα ὅσα μᾶς συντηροῦν στή ζωή. Ὅμως δέν σταματᾶ σ’ αὐτά πού ἔχουν σχέση μέ τή βιολογική μας διαιώνιση. Δίνει πάνω ἀπ’ ὅλα τόν Υἱό Του τόν Μονογενῆ, πού μέσα ἀπό τό μυστήριο τῆς ἐνσαρκώσεώς Του προσφέρει τή Ζωή του θυσία, ὥστε ὅποιος πιστεύει σ’ Αὐτόν νά ζεῖ αἰώνια. Ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ καί ἡ πίστη σ’ Αὐτόν καί ἡ μετάγγιση στήν ὕπαρξή μας τοῦ ζωοπαρόχου Σώματος καί Αἵματός Του  ἐξουδετερώνουν τό δηλητήριο τῆς φθορᾶς.

   Ὁ Θεός προσφέρει τήν ἀγάπη Του, ἐκεῖνο πού ἀπαιτεῖ ἀπό μᾶς εἶναι νά ἀγάπη. Βέβαια ὁ δρόμος τῆς ἀγάπης εἶναι δύσκολος, πού τόν κάνει ἀκόμη δυσκολότερο ἡ ὀδύνη πού συντροφεύει τόν ἀγαπητικό του δρόμο.

    Τό ἀποκορύφωμα τῆς θείας ἀγάπης εἶναι ὁ Σταυρός. Στό ξύλο τοῦ Σταυροῦ θυσιάστηκε ὁ Χριστός μας προσφέροντας τήν ὑπερτάτη θυσία, γιά τήν σωτηρία τοῦ κόσμου καί τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ θυσία αὐτή ἔγινε ἀπό ἀγάπη. Ἡ θυσία τοῦ Σταυροῦ δέν ἀποτελεῖ ἕνα ἱστορικό ἐπισόδειο στή ζωή τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά εἶναι πράξη ὑπερτάτης ἀγάπης, πού ὑπερβαίνει ὁποιαδήποτε λογική προσέγγιση, “ὅτι πῶς ὁ ἐν ὑψίστοις ἀκατάληπτος ὤν“, ὑψώνεται σάν κατάδικος στό ξύλο τοῦ σταυροῦ. Ὁ νοῦς σιωπᾶ, καί μέσα ἀπό τῆς καρδιᾶς τόν χτύπο ψαύει τοῦ μυστηρίου τό μέγεθος.

Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,

    Ἡ σταυρική καταδίκη τοῦ Χριστοῦ ἀπό τόν ἄνθρωπο εἶχε σάν ἀποτέλεσμά της μιά ἄλλη καταδίκη. Ὁ Ἐσταυρωμένος κατάδικος “καταδικάζει” ὅλους μας στήν ἀναστάσιμη ζωή, στή ζωή τῆς ἀθανασίας. “Ἀμήν λέγω σοι σήμερον μετ’ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῶ παραδείσῳ“.

    Σέ ὅλες τίς σελίδες σχεδόν τίς σελίδες τῆς θείας Γραφῆς γίνεται λόγος γιά τρία σημαίνοντα στοιχεῖα· τόν Θεό, τόν ἄνθρωπο καί τή σωτηρία τοῦ κόσμου καί τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλά καί γιά τόν συνεκτικό κρίκο πού συνδέει αὐτά καί ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, μιά ἀγάπη πού “πάντα στέγει“, “πάντα ὑπομένει“, “ἵνα τέκνα Θεοῦ κληθῶμεν“. 

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)

    Τό κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου εἶναι πράγματι ἡ «καινή διδαχή» καί ἡ ἀγάπη εἶναι ἡ «καινή ἐντολή» καί αὐτό διαπιστώνεται σέ κάθε σημεῖο τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ, ὅπως θά διαπιστώσουμε καί ἀπό τό σημερινό εὐαγγελικό κείμενο.

    Ἡ παραβολή τοῦ κακοῦ καί ἄσπλαχνου δούλου ἀποτελεῖ τό εὐαγγελικό κείμενο τῆς σημερινῆς Κυριακῆς. Ἀφορμή γιά νά διδαχθεῖ ἀπό τόν Χριστό ἀποτέλεσε ἡ ἐρώτηση τοῦ Πέτρου·  «Κύριε, ποσάκις ἁμαρτήσει εἰς ἐμέ ὁ ἀδελφός καί ἀφήσω αὐτῷ; ἕως ἑπτάκις;» Τό ἐρώτημα τοῦ Πέτρου ἀσφαλῶς προϋποθέτει τήν ὕπαρξη κάποιου σχετικοῦ προβλήματος στόν Ἰουδαϊσμό τήν ἐποχή ἐκείνη. Μάλιστα ὑπῆρχαν κάποιοι νομοδιδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι  περιόριζαν σέ 3 μέ 4 περιπτώσεις τή δυνατότητα συγγνώμης. Ὁ Πέτρος στό «ἑπτάκις» πού ἀνέφερε, ἴσως νά ἐκπροσωποῦσε μιά πιό ἐπιεικέστερη θέση. Παρά ταῦτα καί ἡ ἐπιεικής αὐτή θέση βρίσκεται πολύ μακριά ἀπό τό πνεῦμα τῆς ἀγάπης, πού διδάσκει καί ἐνσαρκώνει στόν κόσμο ἡ παρουσία τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ.

    Ἀπαντώντας στό ἐρώτημα τοῦ Πέτρου, ὁ Χριστός τοῦ λέει·  «οὐ λέγω σοι ἕως ἑπτάκις, ἀλλά ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά», καί γιά νά δώσει ἔμφαση σ’ αὐτό τό «ἑβομηκοντάκις ἑπτά», διδάσκει τήν παραβολή τοῦ ἄσπλαχνου δούλου.

    Ὁ Πέτρος λέγοντας τό «ἕως ἑπτάκις» θέτει ἕνα ὅριο μέσα στό ὁποῖο περικλείει τό χρέος τῆς ἀφέσεως καί τῆς συγγνώμης. Ὁ Χριστός ὅμως μέ τό «ἑβδομηκοντάκις ἑπτά“» δέν κάνει ἁπλά ἕνα πολλαπλασιασμό, οὔτε καί παραποιεῖ, ἤ ἀπαξιοῖ τήν πνευματική καί ποιοτική οὐσία τῆς συγγνώμης. Θέλει νά τονίσει ἰδιαίτερα τήν ἀξία τῆς ἐπιείκιας, γιατί χρειάζεται ὅλοι μας νά εἴμαστε ἐπιεικεῖς καί μέσα ἀπό τό πνεῦμα τῆς ἐπιείκιας νά δίνουμε τή συγγνώμη μας πρός τό «πταίσαντα» συνάν-θρωπό μας.

    Διαβάζοντας προσεκτικά τό ἱερό κείμενο εὔκολα διαπιστώνουμε, ἀπό τό ἕνα μέρος τή μεγαλοψυχία τοῦ κυρίου ἐκείνου, πού μ’ ἕνα «μακροθύμησον»  τοῦ δούλου του, χάρισε τό τεράστιο χρέος «τῶν μυρίων ταλάντων». Ἀπό τό ἄλλο ὅμως μέρος τήν διαφαίνεται ἡ ἀχαρακτήριστη συμπεριφορά τοῦ δούλου ἐκείνου, πού ἐνῶ τόσο πολύ εὐεργετήθηκε ἀπό τόν κύριό του ἔδειξε τόση φρικτή ἀπανθρωπία πρός τό σύνδουλό του, ὁ ὁποῖος τοῦ χρωστοῦσε  μερικά δηνάρια.

    Τόσο ὁ ἕνας, ὅσο καί ὁ ἄλλος ἦταν χρεῶστες. Καί οἱ δυό μεταχειρίστηκαν τήν ἴδια λέξη «μακροθύμησον“».

    Ἡ λέξη αὐτή στήν καρδιά τοῦ «κυρίου τοῦ δούλου ἐκείνου» λειτούργησε πολύ ἀνθρώπινα, μέ ἐπιείκια, καί χάρισε χωρίς περιστροφές τή μεγάλη ὀφειλή, καί «πᾶσαν τήν ὀφειλήν αὐτῷ ἀφῆκεν». Φαίνεται ὅμως ὁ δοῦλος ἐκεῖνος εἶχε ἀπάνθρωπη καρδιά, γιατί ὅταν σέ λίγο συνάντησε ἕνα σύνδουλό του μέ τρόπο ἐπιτακτικό ζητᾶ τήν ἐξόφληση τοῦ μικροῦ χρέους. Τά δανεισμένα χρήματα ἀσφαλῶς προέρχονταν ὄχι ἀπό δικά του ἀλλά ἀπό τό ποσό τῶν μυρίων ταλάντων πού εἶχε δανεισθεῖ ἀπό τόν Κύριό του. Καί ἐνῶ ὁ σύνδουλος μεταχειρίστηκε τήν ἴδια ἀκριβῶς φράση «μακροθύμησον  ἐπ’ ἐμοί», γιά τή μηδαμινή ὀφειλή, αὐτός ὄχι μόνο δέν φέρθηκε ἀνάλογα μέ τόν κύριό του, πού τοῦ χάρισε τό ὑπερβολικό ὑψηλό χρέος του, ἀλλά καί σέ μιά ἐπίδειξη ἀπάνθρωπης συμπεριφορᾶς ἀπαιτεῖ ἐδῶ καί τώρα τά ὀφειλόμενα.

   Καί οἱ δυό δοῦλοι ἦταν στόν ἴδιο χῶρο, καί ζοῦσαν τή φρίκη τῆς δουλείας. Καί ἐνῶ θά περίμενε κανείς κάποια συμπεριφορά καλωσύνης ἀπό τόν ἄνθρωπο, πού ἐνῶ τοῦ χαρίστηκε ἕνα μεγάλο χρέος, ὁ ἴδιος ἐμφανίζεται μετά ἀπό λίγο μέ ἀφάνταστη σκληρότητα. Στόν ἀχάριστο δοῦλο δέν λειτούργησε ἡ καρδιά, ἀλλά ὁ ψυχρός ὑπολογισμός. Ξέχασε γρήγορα τήν συμπάθεια πού τοῦ ἔδειξε ὁ κύριός του, καί φέρνεται ἐξουσιαστικά στόν συνάνθρωπό του.

    Πολλές φορές ὅλοι μας κλείνουμε τήν καρδιά μας καί ἐμφανίζουμε τήν ψυχρότητα τῆς λογικῆς καί τοῦ ὑπολογισμοῦ καί φερόμαστε ἐξουθενωτικά πρός τόν συνάνθρωπο, τόν σύνδουλό, μας.

    Ἄν μπορέσουμε νά δοῦμε τούς διπλανούς μας, ὄχι σάν ξένους, ἀλλά σάν σύνδουλους ὅμοιους μ’ ἐμᾶς, μέ ὀφειλή πρός τό ὑπερούσιο πρόσωπο τῆς Ἀγάπης καί τῆς Ἀλήθειας, πρός τό ὁποῖο ὅλοι εἴμαστε ὀφειλέτες μυρίων ταλάντων, θά λειτουργοῦσαν πιό ἀνθρώπινα οἱ σχέσεις μας.

    Ὁ Κύριος δίδαξε μέ τό παράδειγμά του, ὅτι ἄν λειτουργήσει ἡ καρδιά μας, ἄν στή σκέψη μας  ὑπάρχει ἡ δική μας ὀφειλή πρός τόν Θεό, τότε καταλύεται κάθε διάθεση γιά ἐκμετάλλευση καί καταδυνάστευση τοῦ συνανθρώπου μας. Ὁ ἄνθρωπος πού στέκεται δίπλα μας ξεδιπλώνει κάθε στιγμή τό χρέος τῆς κοινῆς μας πορείας, ἀλλά καί τό δέος πού πρέπει νά ἔχουμε σάν ὀφειλέτες στήν ἀναφορά μας πρός τόν δεσπόζοντα τῶν ὅλων, πού εἶναι ὁ κοινός Λυτρωτής, ἀλλά καί κοινός Κύριος. 

    Ἡ περικοπή αὐτή ἀκόμη δίνει τή δυνατότητα νά προσεγγίσει καθένας μας τή φύση τῆς κοινωνίας ἡ ὁποία δημιουργεῖται μέσα στό ἐκκλησιαστικό σῶμα στό ὁποῖο ἐμεῖς οἱ χριστιανοί μετέχουμε. Ἡ κοινωνία αὐτή εἶναι τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, καί δέν ἀντιγράφει καμμιά κατάσταση ὁμαδικῆς συμβιώσεως ἀπ’ αὐτές πού ὑπάρχουν στόν κόσμο. Μπορεῖ ἡ Ἐκκλησία νά βρίσκεται μέσα στόν κόσμο, νά ἐνεργεῖ στά πλαίσια τοῦ κόσμου, δέν ἔχει ὅμως γήινη τήν προέλευση Ἡ ἀρχή της βρίσκεται στόν οὐρανό, καί σέ τελική ἀνάλυση ἀποτελεῖ τή φανέρωση τοῦ τρόπου ὑπάρξεως, τοῦ τρόπου ζωῆς τῶν Προσώπων τῆς Ἁγίας Τριάδος στόν κόσμο. Ἡ ζωή τῶν Τριῶν θείων Προσώπων εἶναι τό πρότυπο καί θεμέλιο τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας. Τά τρία θεῖα Πρόσωπα εἶναι ἴσα καί ἰσότιμα μεταξύ τους, ἔτσι καί ὅσοι ἐντάσσονται στήν Ἐκκλησία εἶναι ἰσότιμοι.  Γι’ αὐτό μέσα στά πλαίσια τῆς Ἐκκλησίας χρειάζεται νά ὑπάρχει ἡ ἀνεκτικότητα, αὐτό τό ἐπισημειώνει ὁ ἀποστόλος Παῦλος «ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ» (Ἐφεσ. 4, 2). Ἡ ἀνεκτικότητα  δημιουργεῖ τήν γέφυρα στίς σχέση μέ τούς συνανθρώπους μας ἔναντι τῶν ὁποίων εἴμαστε «σύνδουλοι». Πράγματι ὅταν βιώνεται ἡ ἔννοια τοῦ συνδούλου, τότε ἐνεργεῖται ἡ «ἐν Χριστῷ κοινωνίᾳ» μέσα στά πλαίσια τοῦ μυστηρίου τῆς Ἐκκλησίας.

    Ἡ λειτουργία τῆς ἰσοτιμίας δείχνει, ὅτι κάθε ἄνθρωπος, εἴτε λαϊκός εἴτε κληρικός εἶναι ὀφειλέτης. Ἡ ἔννοια τοῦ συνδούλου  θέλει νά δηλώσει τή θέση τοῦ καθενός μας μπροστά στό Θεό καί ἀπέναντι στόν συνάνθρωπό μας. Ὅλοι μας, ποιμένες καί ποιμενόμενοι, ἔχουμε ἀνάγκη ἐξίσου τή χάρη καί τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Μάλιστα ἡ εὐθύνη ἐκείνου πού γνωρίζει, στήν προκειμένη περίπτωση τοῦ κληρικοῦ, δημιουργεῖ τήν ἐπιπρόσθετη ὀφειλή.

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

      Ἡ ἀνεξικακία δημιουργεῖ τίς προϋποθέσεις γιά νά λάβουμε καί ἐμεῖς τό ἔλεος πού εἶναι στοιχεῖο ἀναγκαῖο καί γιά τή δική μας σωτηρία. «Ἡ γάρ κρίσις ἀνέλεος τῷ μή ποιήσαντι ἔλεος· κατακαυχᾶται ἔλεος κρίσεως» (Ἰακ. 2, 13), δηλαδή στήν τελική κρίση δέν θά ὑπάρχει ἔλεος γι’ αὐτόν, πού δέν ἔδειξε εὐσπλαχνία. Ἐνῶ γιά τόν εὔσπλαχνο ἡ τελική κρίση θά εἶναι θρίαμβος. Ὅσα περισσότερα συγχωρῶ, τόσα περισσότερα μοῦ συγχωρεῖ ὁ Θεός.

(πΚΦ )

(επιστροφή στις Αποστολικές Περικοπές του 2003)