Ιστολόγιο

    Ἡ πορεία τοῦ Χριστοῦ πρός τά Ἱεροσόλυμα πού ἐξιστορεῖται στό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα, ἀποτελεῖ τήν ἀρχή τῆς τελικῆς φάσεως τοῦ σωτηριώδους ἔργου τοῦ Χριστοῦ, πού ἡ ἀποκορύφωσή του εἶναι ὁ Σταυρός καί ἡ Ἀνάσταση.

    Ἡ τελευταία πορεία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ πρός τήν ἁγία Πόλη ἦταν δύσκολη, ὄχι γιά τόν ἴδιο μόνο, ἀλλά γιά ἐκείνους πού τόν ἀκολουθοῦσαν. Μέ πρώτους τούς μαθητές του, ἀλλά καί μαζί μἀ αὐτούς καί ὅσα πρόσωπα εἶχαν πιστέψει στό ἔργο καί τήν ἀποστολή του. Τό ἱερό κείμενο σημειώνει χαρακτηριστικά “ἦσαν ἀναβαίνοντες εἰς Ἱεροσόλυμα καί ἦν προάγων αὐτούς ὁ Ἰησοῦς καί ἐθαμβοῦντο καί ἀκολουθοῦντες ἐφοβοῦντο“. Προπορεύεται ὁ ἴδιος καί μιλάει μέ τούς μαθητές του, πού τόν ἀκολουθοῦν σιωπηλοί, ἐνῶ ἀόριστοι φόβοι ἐμφωλεύουν στίς καρδιές τους. Στήν πορεία αὐτή τούς φανερώνει τά γεγονότα πού πλησιάζουν καί τῶν ὁποίων τή δραματικότητα ἔπρεπε νά βιώσουν. Τό σταυρικό πάθος, πού τόσες φορές ἦταν θέμα συζητήσεως, βρίσκεται ἤδη μπροστά τους. Ὁ Γολγοθᾶς δέν εἶναι πιά ἕνα μελλούμενο, ἀλλά “ἐπί θύραις” γεγονός.

    “Ἰδού ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα…” ὁ Χριστός προπορεύεται. Ἡ πορεία αὐτή τοῦ Χριστοῦ δέν εἶναι μόνο ἕνα γεγονός, πού πραγματοποιήθηκε στό χρόνο, εἶναι ἕνα διαρκές γεγονός, μιά καί ἀποτελεῖ τελικά τήν πορεία τῆς Ἐκκλησίας, τήν πορεία ὅλων μας, πού μέσα ἀπό τούς αἰῶνες ὁδηγούμαστε στό φῶς τῆς Ἀναστάσεως. Ὁ Χριστός πορεύεται καί τόν ἀκολουθοῦν, οἱ ἀπόστολοι, οἱ μαθητές, ὁ λαός τοῦ Θεοῦ. Στήν πορεία αὐτή πολλές φορές μένει ὁλομόναχος ὁ Χριστός. Ὁ κόσμος μένει πίσω, βραδυπορεῖ ἀπό τήν πνευματική καί ἠθική του ὀκνηρία.

    Πολλές φορές οἱ ἐπιλογές μας βρίσκονται σέ ἀντίφαση. Θέλουμε τό Χριστό, ὅμως ἡ ἄνοδος, ἡ φορά πρός τά ὕψη μᾶς κουράζει. Ἐπιθυμοῦμε τήν ἄνω Ἱερουσαλήμ, τό ὕψος τῆς ἀναβάσεως μᾶς προκαλεῖ πνευματικό ἴλιγγο. Καί ἐνῶ ξεκινοῦμε τήν πνευματική μας πορεία μέ στόχους καί προοπτικές, γρήγορα ἀποκάμνουμε καί προσκολούμαστε στά ἐπίγεια. Ἀκόμη  καί τά λογια τοῦ Χριστοῦ τά περερμηνεύουμε. Γιά δέστε, ὅταν ὁ Χριστός στίς στιγμές αὐτές μίλησε γιά “θρόνον δόξης“.

    Ὅμως τά Ἱεροσόλυμα παραμένουν καί ἡ κατάληξη τῆς δικῆς μας πνευματικῆς πορείας, πού ἄρχισε πρίν μερικές ἑβδομάδες μέ τήν εἴσοδό μας στήν πνευματική παλαίστρα τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Ἤδη ἀρχίζουν οἱ πνευματικοί ὁδοιπόροι νά διακρίνουν στό βάθος τοῦ νοητοῦ ὁρίζοντα τήν ἁγία Πόλη μέ τό σταυροναστάσιμο γεγονός πού κυριαρχεῖ σ’ αὐτήν. Ἡ χαρά καί ἡ πνευματική ἀγαλλίαση κάνει νά σκιρτοῦν ἀπό χαρά οἱ καρδιές τῶν συνοδοιπόρων τοῦ Χριστοῦ.   

    Δυό μαθητές, ἀπό τούς ἐγκρίτους, παρεμηνεύοντας τά λόγια τοῦ Χριστοῦ τόν πλησιάζουν καί ζητοῦν χαριστικά ἡγετικές θέσεις. Ἐνῶ ἡ ὅλη κουβέντα γίνεται γύρω ἀπό τό μαρτύριο, τό ὁποῖο ὁδηγεῖ στή δόξα τοῦ Ἀρχιμάρτυρος Χριστοῦ, ἦρθε ἡ παρερμηνεία. Ὁ θρόνος τῶν ἀξιωμάτων φάνηκε ἑλκυστικός. Νά ἡ εὐκαιρία! γιά γρήγορη κι ἀνώδυνη ἀνάδειξη. Ὁ Χριστός πορεύεται στό μαρτυρικό Σταυρό. Οἱ δικοί του ἄνθρωποι σταμάτησαν στό θάμπωμα τοῦ κοσμικοῦ θρόνου.

    Ὁ Ἰάκωβος καί Ἰωάννης ζήτησαν τήν πρωτοκαθεδρία. Φαίνεται νά τούς σχηματίστηκε ἡ ἐντύπωση, ὅτι ἡ ἄνοδος στά Ἱεροσόλυμα τή φορά αὐτή θά ἔφερνε ἐπιτέλους τήν ἐπανεγκαθίδρυση τοῦ δαβυϊδικοῦ θρόνου. Καί ὁ Ἰησοῦς ἀπό τήν Ναζαρέτ, νά γίνεται “ὁ Χριστός Κυρίου” ὁ κοσμικός βασιλιᾶς πού περίμεναν ὅλοι οἱ Ἑβραῖοι.

   Νά σημειωθεῖ ὅτι οἱ μαθητές πρίν τό σταυρικό πάθος  δέν εἶχαν ξεκαθαρισμένη ἀντίληψη γιά τό ἔργο καί τήν ἀποστολή τοῦ Χριστοῦ. Ὕστερα ἀπό τό Πάθος, τήν Ἀνάσταση καί κυρίως μετά τήν Πεντηκοστή “οἶδαν“, γνώρισαν, τό κοσμοσωτήριό Του ἔργο. Καί ναί μέν οἱ δυό ζήτησαν ἐξουσία, ἀλλά καί οἱ ἄλλοι δέν πήγαιναν πίσω. Ὁ Θωμᾶς  τό βράδυ τοῦ μυστικοῦ Δείπνου θά πεῖ ὠμά ” Κύριε, οὐκ οἴδαμεν ποῦ ὑπάγεις;” ἐνῶ ἀμέσως ὁ Ἰούδας θά πάρει τό δρόμο γιά τή προδοσία. Ὅλα αὐτά σημαδεύουν τήν ἄγνοια τῶν μαθητῶν, καί γι’ αὐτό δέν θά πρέπει νά μᾶς παραξενεύει ἡ κίνηση τοῦ Ἰακώβου καί Ἰωάννου.

   Στή πρόκληση τῶν δυό μαθητῶν, ἀλλά καί ὅλων τῶν μαθητῶν Του στίς κατοπινές γενεές, ὁ Χριστός ἀπαντᾶ ἁπλά. Ἡ Βασιλεία μου δέν μοιάζει μέ τίς ἀνθρώπινες ἐξουσίες. Οἱ ἄνθρωποι μέσα ἀπό τήν ἰσχύ πού τούς δίνει ἡ ἐξουσία, τυραννοῦν, καταδυναστεύουν, ρουφοῦν τό αἷμα τοῦ ἀνθρώπου καί πάνω στά δάκρυά τῶν ἀνθρώπων κτίζουν τούς θρόνους τους, εἴτε αὐτοί εἶναι ἐξουσιαστικοί, εἴτε οἰκονομικοί. Ἡ οὐράνια Βασιλεία δέν κτίζεται σέ ἐξουσίες. Εἶναι θυσιαστικός δρόμος, πού μόνο μέσα ἀπό τό δικό μας θέλω μποροῦμε νά τόν διαβοῦμε. Ἡ πόρτα τῆς δόξας ἀνοίγεται μέσα ἀπό τή διακονία καί ταπείνωση. “Ὅποιος θέλει νά γίνει μέγας, ἄς ταπεινωθεῖ καί νά γίνει ὁ διακονῶν”.

    “Ὁ ἄνθρωπος, κόσμος ἐν σμικρῷ μέγας“, εἶναι ὕπαρξη τήν ὁποία σέβεται πρῶτος ὁ ἴδιος ὁ Πλαστουργός της. Κάθε ἄνθρωπος εἶναι δέκτης τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Ὅμως ὁ ἴδιος χρειάζεται νά γίνεται ὁ πομπός, πού θά ἐξαγγέλλει τή θεία Ἀγάπη μέσα ἀπό τή διακονία τῆς ἀγάπης. Τότε γίνεται ὁ πρῶτος στό χῶρο τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. 

  Ἀγαπητοί Ἀδελφοί,

     Ἡ πορεία τοῦ Χριστοῦ πρός τό πάθος εἶναι πορεία πρός τή δόξα. Μιά δόξα ὅμως πολύ διαφορετική ἀπό ἐκείνη πού ἐμεῖς ἀντιλαμβανόμαστε.

    Ἡ δόξα πού ἐπιθυμοῦμε εἶναι ὁ ἔπαινος. Ζητοῦμε νά μᾶς δακτυλοδείχνουν στήν ὁποιαδήποτε ἐπιτυχία, ἤ ἀνάδειξή μας, σέ κάποιο ἀξίωμα καί ἐμεῖς νά ναρκισσευόμαστε ἀπό τήν τιμή. Κι αὐτό δέν εἶναι ὑπερβολή εἶναι καθημερινή διαπίστωση.

   Ἡ προσπάθεια, πού καταβάλλουν οἱ ἀδελφοί Ζεβεδαίου γιά νά καθίσουν στά δεξιά καί ἀριστερά τοῦ Χριστοῦ, παρερμηνεύοντας τήν ἔννοια “ἐπί θρόνου δόξης“, δείχνει καθαρά τά μέτρα καί τά κριτήρια μέ τά ὁποῖα προσεγγίζουμε τό ἔργο τοῦ Χριστοῦ. Τό “οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε” ἀποτελεῖ τή φανέρωση τῶν ἀνθρωπίνων κριτηρίων γιά τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, οἱ διαστάσεις τῆς ὁποίας δέν μετριοῦνται μέ τή συμβατικότητα τῶν ἐφήμερων ἐπαίνων, πού ἐμεῖς ἐπιδιώκουμε.

  Ἡ δόξα τοῦ Χριστοῦ εἶναι ὁ Σταυρός. Ἡ ἑκούσια ἄρση τῆς ἁμαρτίας τοῦ κόσμου καί προσήλωσή της στό ξύλο τῆς θυσίας, πού ὅμως σάν ἄμεση συνέπεια ἔχει τή δωρεά τῆς ζωῆς.

  Βαδίζουμε γιά τό Πάσχα. Τό Πάσχα ὅμως εἶναι ἀνάβαση, ἤ καλύτερα συνανάβαση μέ τό Χριστό. Ὁ Χριστός ἔχει πετάξει κάθε προσποιητή δόξα καί ἀνεβαίνει πρός τήν ἄνω Ἱερουσαλήμ.

   Ἄν μπορέσουμε ἔστω καί γιά λίγο νά ξεχάσουμε τούς τιμητικούς τίτλους μας, τότε μποροῦμε νά γευθοῦμε τήν ὀμορφιά τῆς ἀνόδου. “Οὐκέτι εἰς τήν ἐπίγειον Ἱερουσαλήμ, ἀλλά εἰς τήν ἄνω Ἱερουσαλήμ, ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν“.

(πΚΦ)

Τή σημερινή Κυριακή Δ’ τῶν Νηστειῶν διαβάζεται ἡ εὐαγγελική περικοπή πού ἀναφέρεται στή θεραπεία τοῦ σεληνιαζομένου νέου.

    Τό περιγραφόμενο θαῦμα συνέβηκε  ἀμέσως μετά τήν Μεταμόρφωση τοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία, ὅπως εἶναι γνωστό ἔγινε πάνω στό ὄρος Θαβώρ, σαράντα ἡμέρες πρίν τό σταυρικό πάθος τοῦ Κυρίου.

    Ἕνας ἀπελπισμένος πατέρας ἔχει φέρει τό παιδί του, πού μαστίζεται ἀπό μιά κακή ἀρρώστεια. Ἡ ἀρρώστεια του ἦταν σεληνιασμός, δηλαδή ἔπασχε ἀπό ἐπιληψία σοβαρᾶς μορφῆς. Οἱ ἀρχαῖοι λαοί τούς ἐπιληπτικούς τούς ὀνόμαζαν σεληνιαζομένους καί τούς θεωροῦσαν θύματα τῆς “ἱερᾶς νόσου“. Πίστευαν, ὅτι ἡ ἀρρώστεια αὐτή προέρχονταν ἀπό σεληνιακές ἐπιδράσεις. Μέσα στήν ἀπελπισία του ὁ δυστυχής πατέρας φέρνει τό παιδί του στόν Χριστό, τήν ἔσχατη ἐλπίδα του, καί  γυρεύει τή θεραπεία, πού θά ἔδινε καί τή λύση στό δράμα πού ζοῦσε αὐτός καί ἡ οἰκογένειά του.

    Ὅμως ὁ Χριστός ἔλειπε. Βρίσκεται ψηλά στό ὄρος Θαβώρ ἐκεῖ εἶχε πραγματοποιθεῖ λίγο πρίν ἕνα ἐξαίσιο γεγονός. Εἶχε γίνει ἡ φανέρωση τῆς δόξας τῆς θεότητός του. Οἱ τρεῖς μαθητές, Πέτρος, Ἰάκωβος καί Ἰωάννης, εἶδαν “καθώς ἠδύναντο” μέσα στά μέτρα τῆς κτιστότητό τους τό ἄκτιστον φῶς, τό ἀΐδιον φῶς τῆς δόξας τῆς Θεότητός Του. Ἔγιναν θεατές τῆς Μεταμορ-φώσεως τοῦ Χριστοῦ. Τό ὄρος κυριαρχήθηκε ἀπό φωτοχυσία. Ἐντυπωσιασμένοι, καί παρά τό δέος τους, οἱ τρεῖς μαθητές ζήτησαν τήν παραμονή τους σ’ αὐτήν τή μοναδική κατάσταση πού ἀξιώθηκαν νά γευθοῦν: “καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι“.    

    Ἀσφαλῶς δέν τούς ἄρεσε μόνο τό ὕψος τοῦ βουνοῦ, ἤ ἡ ὀμορφιά τοῦ τοπίου. Δέν ζοῦσαν ἕνα ἐξωτερικό ἐρέθισμα. Ζοῦν μιά ἄλλη ἐμπειρία ἡ ὁποία σημαδεύει τήν καρδιά, τόν ἔσω ἄνθρωπο, πού ὑφίσταται τήν “καλήν ἀλλοίωσιν” ὅταν ὁρᾶ τή δόξα τοῦ Θεοῦ. Ἀπολαμβάνουν λοιπόν μιά διαφορετική ἐμπειρία, πού τούς προξενήθηκε ἀπό τή βίωση ἑνός γεγονότος ξένου καί διαφορετικοῦ μέ τίς μέχρι τότε ἐμπειρίες, πού εἶχαν συνηθίσει στήν καθημερινότητα τῆς  ζωῆς τους.

Στό σημεῖο αὐτό χρειάζεται νά ὑπογραμμίσουμε, ὅτι ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ γεμίζει φῶς καί χαρά τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη.

    Ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ “πληροῖ” τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη. Αὐτή δίνει νόημα καί προοπτική, γιατί ἀνοίγει τίς διαστάσεις της ὥστε νά δοῦμε τήν προοπτική πού παίρνει ὅταν βρισκόμαστε κοντά Του.

    Στούς πρόποδες τοῦ Θαβώρ κυριαρχεῖ ἡ μαυρίλα, ἡ ἀπελπισία. Τό θαῦμα δέν γίνεται. Ἀπουσιάζει ὁ Χριστός.

    Στόν ἄνθρωπο ἡ ἀπουσία τῆς παρουσίας Του κάνει τραγική τή ζωή μας, χωρίς προοπτικές, μέ τήν ἀπελπισία νά εἶναι ὁ ἀχώριστος σύντροφός μας. Ἡ ἁμαρτία καί ἡ δῆθεν αὐτονομία μας προκαλεῖ τήν ὑποδούλωση μας στά δαιμονικά σχήματα τῆς φθαρτότητας, τῆς ἀρρώστειας, τοῦ θανάτου.

    Τό βλέπουμε καθαρά στή σημερινή εὐαγγελική περικοπή. Ὄχι μόνο ὁ πατέρας καί τό ἄρρωστο παιδί του, ἀλλά καί οἱ μαθητές, πού βρίσκονταν κοντά στόν Χριστό, αὐτό φανερώνουν. Εἶναι ἀνήμποροι νά βοηθήσουν. Ὅλοι βρέθηκαν σέ ἀδυναμία νά προσφέρουν κάποια βοήθεια, ἴσως νά ἀρκέστηκαν σέ λόγια συμπαθείας, ἤ καί νά σιώπησαν.

    Ἡ κατάβαση ἀπό τό ὄρος φέρνει πάλι πάλι τόν Κύριο στήν ἀθλιότητα τῆς εἰκόνος. Ὁ ἄνθρωπος μόνος του σ’ ὁποιοδήποτε ἐπίπεδο κι ἄν βρίσκεται ἀδυνατεῖ νά ὑπερβεῖ τά δεσμά τῆς αὐτοκαταδίκης του. Ἡ ἀπιστία, καί τότε καί σήμερα, ἀναιρεῖ τήν εὐεργεσία τῶν δωρεῶν τοῦ Θεοῦ. Στά λόγια τοῦ Χριστοῦ πού διασώζει ὁ ἱερός εὐαγγελιστής φανερώνεται αὐτή ἡ ἀλήθεια· “ὦ γενεά ἄπιστος, ἕως πότε πρός ὑμᾶς ἔσομαι; Ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;“. Πότε ἐπιτέλους θά καταλάβουν οἱ ἄνθρωποι; πότε θά πιστέψουν; γιά νά ἀποδεσμευθοῦν ἀπό τή φρίκη τῆς παραμορφώσεως πού προξενεῖ ἡ ἁμαρτία;  

   Ὁ δυστυχή πατέρας στήν ἀπελπισία του καταφέρνει καί ψελλίσει κάποια λόγια, πού δείχνουν καί τόν πόνο, ἀλλά καί τή σύγχυσή του· “διδάσκαλε ἤνεγκα τόν υἱόν μου πρός σέ, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον… ἀλλ’ εἴ τι δύνασαι, βοήθησον ἡμῖν σπλαγχνισθείς ἐφ’ ἡμᾶς“. Δικαιολογημένα ὁ ταλαίπωρος πατέρας ἐκφράζεται μέ τό τρόπο αὐτό. Δέν ἦταν αὐτόπτης καί αὐτήκοος οὔτε τῶν θαυμάτων, οὔτε τῆς διδασκαλίας τοῦ Χριστοῦ. Εἶχε μόνο ἀκούσει γιά τό μεγάλο γιατρό πού σκοπροῦσε τήν ἴαση σ’ ὅσους τόν πλησιάζαν καλόπιστα. Ἡ ἀδυναμία αὐτῶν πού ἦταν κοντά στόν Χριστό, πρέπει νά προξένησε τήν πεποίθηση τοῦ πατέρα. Ἡ παρουσία ὅμως τῆς μορφῆς τοῦ Χριστοῦ ἀναπτερώνει τήν ἐλπίδα. Καί πῆρε τελικά αὐτό πού ἤθελε.

    Πολλές φορές οἱ χριστιανοί, ὅσοι λέμε πώς εἴμαστε τοῦ Χριστοῦ δυσκολευόμαστε νά δώσουμε στόν ἄλλο πού δέν γνωρίζει, ἤ πού ἔχει ἀναιμική πίστη, τήν καλή μαρτυρία Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἀρκεῖ ὅμως μιά  μορφή πυρακτωμένη ἀπό τή ζέση πού προκαλεῖ ἡ πίστη στόν Χριστό νά προσφέρει ἁπλά, βιωματικά, ὅσα οἱ θεωρητικοί, ἀλλά χωρίς πίστη, προσπαθοῦν νά δώσουν. Στίς ἡμέρες μας παρά τήν ἄφθονη προσφορά λόγου, ἕνας πατήρ Πορφύριος, ἕνας πατήρ Ἰάκωβος, ἕνας πατήρ Παΐσιος, πρόσφεραν μέ τήν ἁπλότητα τοῦ λόγου τους περισσότερα καί πολύ οὐσιαστικότερα γιά τήν ὀμορφιά τῆς ζωῆς κοντά στήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. Κι αὐτό, γιατί πυράκτωνε  τήν ὕπαρξη τους ὁ θεΐκός ἔρωτας, καί οἱ ἁπλές  κουβέντες τους εἶχαν ἀλήθειες σωστικές, πού ἐνδυνάμωναν τήν πίστη στό Χριστό. “Ἐγώ, ἀδελφέ, τά λέω στό αὐτί τοῦ Ἁγίου καί αὐτός ἀνοίγει γραμμή μέ τό Χριστό μας!“, ἔλεγε συχνά ὁ μακαριστός πατήρ Ἰάκωβος. Γιά νά σχολιάσει ὁ θεολόγος συγγραφέας τοῦ σχετικοῦ βιβλίου τοῦ βιογραφουμένου:  – “Ἡ ἐξήγηση τούτη ἔχει τή θεολογία χιλιάδων θεολόγων“.     

 Ἀγαπητοί ἀδελφοί,

    Σήμερα Κυριακή Δ’ τῶν Νηστειῶν γιορτάζεται καί ὁ μεγάλος ἀσκητής καί πατέρας ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος. Ἡ διδασκαλία του ὀνομάστηκε κλίμακα, σκάλα, καί ὁδηγεῖ στήν ἀνάβασή μας γιά συνάντηση μέ τό Θεό καί ἀπόλαυση τῆς παρουσίας Του στή ζωή μας ἀπό τοῦ νῦν. Ἡ προτροπή τοῦ ἁγίου: “ἀναβαίνετε, ἀναβαίνετε, ἀδελφοί, ἀναβάσεις προθύμως ἐν καρδίᾳ διατιθέμενοι...”, ἀποτελεῖ μιά προτρεπτική κραυγή σ’ ὅλους τούς πορευομένους καί ἐπιποθοῦντας τό φῶς τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ. Ἡ βιωματική προσέγγιση τοῦ Χριστοῦ ἀπαιτεῖ νά ἐμπιστευθοῦμε τήν ταλαίπωρη ὕπαρξή μας στήν φωτοφόρο παρουσία Του.

   Ἡ ἀπουσία τοῦ Χριστοῦ προξενεῖ στασιμότητα ζωῆς καί παρά τίς φαινομενικές μας ἐπιτυχίες, παραμένουμε χωρίς ἐλπίδα στή μοναξιά τοῦ κόσμου αὐτοῦ. Ἄν ἡ πίστη μας εἶναι ἀναιμική, μή διστάσουμε νά κραυγάσουμε σάν τόν ταλαίπωρο πατέρα τῆς περικοπῆς: “Κύριε, πιστεύω, βοήθει μοι τῇ ἀπιστίᾳ”.

(πΚΦ)

     Ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστή ἀρχίζει. Ἤδη ὁλόκληρη ἡ λειτουργική ἀτμόσφαιρα τῆς Ἐκκλησίας μας ἐπισημαίνει, ὅτι μπαίνουμε στό κατ’ ἐξοχήν στάδιο τοῦ πνευματικοῦ ἀγώνα.   Καί εἶναι πολύ χαρακτηριστική ἡ γλῶσσα τῶν ὕμνων  τοῦ ὄρθρου τῆς Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς, στήν ὁποία τονίζεται ἐπανειλημμένα ἡ εἰκόνα τοῦ πνευματικοῦ σταδίου, πού μαζί μέ τήν πανοπλία τῆς πίστεως, κάνουμε τό βηματισμό μας στήν κατεύθυνση αὐτή: “τόν τῆς νηστείας καιρόν φαιδρῶς ἀπαρξώμεθα πρός ἀγῶνας πνευματικούς ἑαυτούς ὑποβάλλοντες...”, καί τό “στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέωκται, οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι, εἰσέλθετε…”,  μιά καί  “οὐδείς στεφανοῦται ἐάν μή νομίμως ἀθλήσῃ“.

   Καί προσκαλούμαστε ὅλοι οἱ πιστοί ἀκόλουθοι τοῦ Χριστοῦ, ὅλοι οἱ καλοί ἀθλητές νά δρασκελίσουμε τό κατώφλι τοῦ πνευματικοῦ γυμναστηρίου γιά ἕνα ἀγώνα στό τέλος τοῦ ὁποίου ὁ καθένας μας θά γευθεῖ τήν ἀναστάσιμη χαρά. Αὐτή ὅμως ἡ χαρά γίνεται ἀπόκτημα  μόνο ἐκείνων, πού θά ἀγωνισθοῦν στό μέτρο φυσικά τῶν δυνατοτήτων τους. Ἡ ἀμοιβή τοῦ ἀγωνιστῆ εἶναι πλουσία. Ὁ ἱερός Χρυσόστομος στόν περίφημο Κατηχητικό του Λόγο τό σημειώνει ξεκάθαρα: “… Εἴς τις ἔκαμε νηστεύων, ἀπολαυέτω νῦν τό δηνάριον. Εἴς τις ἀπό τῆς πρώτης ὥρας εἰργάσατο, δεχέσθω σήμερον τό δίκαιον ὄφλημα. Εἴς τις μετά τήν τρίτην ἦλθεν, εὐχαρίστως ἑορτασάτω. Εἴς τις μετά τήν ἕκτην ἔφθασε, μηδέν ἀμφιβαλέτω· καί γάρ οὐδέν ζημιοῦται. Εἴς τις ὑστέρησεν εἰς τήν ἐνάτην, προσελθέτω μηδέν ἐνδοιάζων. Εἰς τις εἰς μόνην ἔφθασε τήν ἑνδεκάτην, μή φοβηθῇ τήν βραδύτητα· φιλότιμος γάρ ὤν ὁ Δεσπότης, δέχεται τόν ἔσχατον καθάπερ καί τόν πρῶτον …”.  Ἄριστο τό πρωτεῖο, καλή καί ἡ προσπάθεια.

    Βέβαια ὁ χριστιανός δέν περιμένει μόνο τήν περίοδο τῆς Σαρακοστῆς γιά νά κάνει τό χρέος του, τή νηστεία, τήν προσευχή, τήν ἐλεημοσύνη, τή συγγνώμη, τή μετάνοιά του. Ἡ κάθε στιγμή τῆς ζωῆς μας πρέπει νά διαποτίζεται ἀπό τίς ἀρετές τοῦ καλοῦ ἀγώνα, ὁ ὁποῖος δημιουργεῖ τήν πνευματική πρόοδο μας μέσα ἀπό τήν ὁποία στοχεύεται ἡ ἄρση τῶν μεταπτωτικῶν ἐμποδίων, γιά νά ἐνεργεῖται συνεχῶς ἡ μεταβολή μας ἀπό τήν τραγικότητα τῆς ἀτομικότητος στήν ὡραιότητα τῆς προσωπικῆς κοινωνίας μέ τό συνάνθρωπό μας. Οἱ ἀτομικότητες, ἀποτέλεσμα τοῦ διασπαστικοῦ στοιχείου τῆς ἁμαρτίας, αἴρονται μέσα ἀπό τήν πνευματική γυμνασία καί συγκροτεῖται ὁ πνευματικός δεσμός μέ τό συνάνθρωπο. Τότε ὁ ἀδαμιαῖος θρῆνος μεταβάλλεται σέ χαρά γιά τήν  ἐπανεύρεση τοῦ ἀπωλεσθέντος Παραδείσου. Ὁ ἄλλος, ὁ συνάνθρωπος μας, μέσα ἀπό τήν παρουσία του μᾶς δημιουργεῖ τή δυνατότητα τῆς ἐπανευρέσεως τοῦ προσώπου μας. Γίνεται ὁ Παράδεισός μας. Ἐνῶ ὅταν ἀπωλεσθεῖ αὐτή ἡ δυνατότητα, μένουμε στήν ἀσφυξία τῆς μοναξιᾶς, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ στή φρίκη τῆς κολάσεως. 

    Πρίν ἀπό τήν εἴσοδό μας στήν πνευματική παλαίστρα τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, καλούμαστε ἀπό τήν Ἐκκλησία μας, ἡ ὁποία ἔχει καί τήν εὐθύνη τοῦ ἀγώνα τῶν παιδιῶν της νά δοῦμε κάποιες παραγγελίες, ἐπισημάνσεις της. Μᾶς ὑπενθυμίζει λοιπόν, πώς γιά νά σταθοῦμε σωστά στήν ἀφετηρία τοῦ παλαίσματος καί νά διεξαγάγουμε μέ ἐπιτυχία τήν πνευματική αὐτή περίοδο χρειάζεται ὑπέρβαση τῶν πολλαπλῶν κακοτήτων, πού ἀναπόφευκτα ὑποβώσκουν στήν μεταπτωτική μας φύση.

    Μιά σημαντική ἀγωνιστική ἐπισήμανση, πού ἀποτελεῖ τήν προϋπόθεση στήν ἀπαρχή τῆς  ἐκκινήσεως στό κατόρθωμα τοῦ πνευματικοῦ σταδίου εἶναι ἡ συγγνώμη μας πρός τούς ἄλλους. Ἡ παροχή τῆς συγγνώμης συνεργεῖ καί στήν ἄφεση τῶν δικῶν μας ἁμαρτημάτων ἀπό τόν Θεό. ” Ἐάν γάρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τά παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καί ὑμῖν ὁ πατήρ ἡμῶν ὁ οὐράνιος”, θά διακηρύξει ὁ Χριστός μας σήμερα.

    Οἱ ἀνθρώπινες πράξεις κατά κανόνα δημιουργοῦν ἐντάσεις καί ἐνστάσεις ἀνάμεσα στίς διανθρώπινες σχέσεις, δημιουργώντας ἀντιπαλότητες καί μαζί μ’ αὐτές ἐχθρότητες, πού ὀρθώνουν ἀδιαπέραστα τείχη. Στήν ἔνταση τῶν προσπαθειῶν τῆς καθημερινότητας ἡ συγχωρητικότητα  εἶναι πράξη πού ἀπαιτεῖ μεγάλη γενναιότητα, ἀφοῦ μέσα ἀπ’ αὐτήν κάνουμε ὑπέρβαση τοῦ ἐγώ μας, στηρίζοντας τό σύ τοῦ συνανθρώπου. Ὅταν λειτουργεῖ σωστά τό αἰσθητήριο τῆς παρουσίας τοῦ ἄλλου δίπλα μας, τότε ἔχουμε κατακτήσει μεγάλο μερίδιο στό ἀγώνισμα, ἀφοῦ θά ‘χουμε τή δύναμη νά προσφέρουμε ἀφειδώλευτα τή συγγνώμη μας.  

    Ἡ συγγνώμη ὅσο κι ἄν φαίνεται ἁπλή ὑπόθεση ἔχει τή δυσκολία της. Ἀπαιτεῖ τήν ὑπέρβαση τῶν ἐγωκεντρικῶν μας καταβολῶν καί τήν ἀναγνώριση τῆς ἀσθένειας πού ἔχει καί ὁ διπλανός μας, ὁ ὁμοιοπαθής μ’ ἐμᾶς. Ὅταν μπορέσουμε νά προσφέρουμε τήν συγγνώμη μας, κι ἄν δέν ἐμφανισθοῦν ἄμεσα τά ἀποτελέσματά της, τό πρῶτο βῆμα τῆς καταλλαγῆς μέ τόν συνάνθρωπό μας εἶναι γεγονός. Ἡ προσφορά τῆς συγγνώμης θά καταξιώσει ὅλους μας νά γευθοῦμε τόν Ἀμνό, “τόν θυόμενον” κατά τή λαμπροφόρο νύχτα τῆς Ἀναστάσεως. Ἔτσι θά βιώνεται στή ζωή μας ἡ ἀναστάσιμη διάρκεια ἡ ὁποία τελικά θά ἐνεργεῖ σάν ἡ  μετάβαση ἀπό τή θανατερή νύχτα τῶν παθῶν στήν ἀτέλεστη πασχάλια χαρά.    

    Ὁπότε τό Πάσχα δέν θά εἶναι ἕνα ἁπλό ἐπαναλαμβανόμενο ἑορταστικό γεγονός, ἀλλά ἡ πεμπτουσία τῆς ζωῆς μας. Τότε ἡ ζωή τοῦ κάθε ἀνθρώπου θά βιώνεται ὡς ἡ διάβαση ἀπό τό θάνατο στήν ὄντως ζωή, “ἐκ γάρ θανάτου πρός ζωήν καί ἐκ γῆς πρός οὐρανόν“. Θά γίνεται προσωπικό γεγονός καί τότε θά αἰσθανόμαστε τήν ἀνάγκη νά ἐκβάλλουμε ἀπό  πάνω μας τήν ἐχθρότητα καί νά ἀποδεχόμαστε τόν ἄλλο γιά νά γίνεται ἐπάξια ἡ συμμετοχή μας στίς σωτηριολογικές διαστάσεις τοῦ σταυροαναστασίμου γεγονότος. Καί τό πέρασμα ἀπό τό θάνατο στή ζωή δέν γίνεται μαγικά, οὔτε ὁ Θεός μέ διαταγή  πού φανερώνει καταδυνάστευση θά μᾶς ἐπιβάλλει τή σωτηρία. Ὁ Χριστός δέν ἦρθε στό κόσμο γιά νά ἐπιβληθεῖ. Ἦρθε ἁπλά, ταπεινά, νά προσφέρει τήν ἴδια Του τήν ὕπαρξη, μέ στόχο τή σωτηρία. Νά σωθοῦμε μέσα ἀπό καθαρά δική μας ἐπιλογή “βουλομένων γάρ καί οὐκ ἐξαναγκαζομένων ἡ σωτηρία“. Μέσα ἀπό τό προσόν τῆς ἐλευθερίας μας ἀποκτοῦμε τή σωτηρία, ἡ ὁποία προσφέρεται ἀπό τόν Ἀναστάντα Χριστό μας.

    Ἀδελφοί μου,   

    Ἑτοιμασία χρειάζεται τό προσωπικό μας πάσχα. Πάσχα σημαίνει διάβαση, καί ἡ κάθε διάβαση, ἀποτελεῖ συνεχιζομένη πορεία, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ κόπο. Στήν προσπάθεια αὐτή δέν εἴμαστε μόνοι, κοντά μας βρίσκονται: ἡ Παναγία μας,  οἱ ἅγιοι πρωτότοκοι ἀδελφοί μας, καί πάνω ἀπ’ ὅλους ὁ Κύριός μας πού εἶναι καί ὁ ἀγωνοθέτης, ἀλλά καί ὁ συναγωνιστής μας στό κάθε πνευματικό μας ἀγώνισμα. Τό πνευματικό στάδιο εἶναι ἀνοιχτό, οἱ βουλόμενοι εἰσέλθετε.

(πΚΦ)

     Ἡ περικοπή τῆς μελλούσης Κρίσεως ἀποτελεῖ τό εὐαγγέλιο τῆς σημερινῆς Κυριακῆς. Τό ἀνάγνωσμα αὐτό εἶναι μιά μικρή περικοπή, ἐλάχιστο κομμάτι, ἀπό τό κατά Ματθαῖο Εὐαγγέλιο. Ἡ περικοπή αὐτή χρωματίζει τήν Κυριακή δίνοντάς της, τήν ὀνομασία Κυριακή τῆς Μελλούσης Κρίσεως. Νά σημειωθεῖ ὅτι ἡ Κυριακά αὐτή βρίσκεται τοποθετημένη μιά ἑβδομάδα πρίν ἀπ’ τήν εἴσοδό μας στή Μεγάλη Τεσσαρακοστή.

   Σ’ αὐτή τήν εὐλογημένη περίοδο ἡ Ἐκκλησία μας προσκαλεῖ καθένα νά κάνει μιά πνευματική ἐξέταση, μιά κριτική ἐξέταση τοῦ ἑαυτοῦ μας, καί μέσα ἀπ’ αὐτή τήν ἐνσυνείδητη διερεύνηση νά προβοῦμε στή λήψη κάποιων ἀποφάσεων, οἱ ὁποῖες μέ γνώμονα τή διδασκαλία τοῦ Κυρίου μας, ὅπως αὐτή περιέχεται στό Εὐαγγέλιό Του νά εἰσέλθουμε στά πνευματικά παλαίσματα τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Ἡ ἐνδοσκόπιση αὐτή θά ἐπιτρέψει νά ἐπιστρέψουμε ὡς ζωντανά μέλη τοῦ Σώματός τοῦ Χριστοῦ στήν “καινότητα τῆς ζωῆς“, πού ὑποσχεθήκαμε ὅταν μέ τό λευκό χιτώνα τοῦ βαπτίσματός μας ἐνταχθήκαμε στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας.

    Τό ἀνάγνωσμα τῆς σημερινῆς ἡμέρας μᾶς ἀποκαλύπτει, ὅτι ὅλα ὅσα πρέπει νά ἐνεργοῦμε σάν πιστοί εἶναι ἀνάγκη  νά βασίζονται στήν «καινήν ἐντολήν τῆς ἀγάπης», ἡ ὁποία καί τελικά εἶναι ὁ κριτής μας. Ἡ ἀγάπη ὄχι σάν μιά ἀφηρημένη ἔννοια, ἀλλά ζωντανή καί συγκεκριμένη μέ πράξεις, πού μετουσιώνουν τή θεωρία στήν πρακτική της διάσταση.

    Στό ὄνομα αὐτῆς τῆς τόσο συγκλονιστικῆς περικοπῆς ἔχουν εἰπωθεῖ τόσο πολλά, καί πολλές φορές μέ τρόπο φρικιαστικό. Καί ἀποφεύγουμε νά σταθοῦμε στό πλαίσιο πού ὁριοθετεῖ ἡ παραβολή. Σκεκόμαστε μονομερῶς στόν «Ἐρχόμενον κρῖναι ζῶντας καί νεκρούς» καί τόν ἐμφανίζουν μέ μιά περισσή ἀγριότητα, πού μέ τρόπο ἐκδικητικό τιμωρεῖ τόν ἄνθρωπο, ξεχνώντας ὅτι γιά τό Θεό “τόν ἐρχόμενον” τό μόνο πού γνωρίζουμε εἶναι ἡ Ἀγάπη, ” ὁ Θεός ἀγάπη ἐστι“. Ὁ Θεός τῆς ἀγάπης ἔχει θέλημά Του, τό πλαστούργημά Του, ὁ ἄνθρωπος νά ζεῖ στήν ἀγάπη καί  νά τελειώνεται μέσα στό καμίνι τῆς ἀγάπης.

    Ἄν δοῦμε καλύτερα τά στοιχεῖα, πού συνιστοῦν τή δομή τῆς περικοπῆς θά διαπιστώσουμε, ὅτι αὐτή κυριαρχεῖται ἀπό τό στοιχεῖο τῆς ἀγάπης.

    Ὁ ἄνθρωπος σκοπό ὑπάρξεως πρέπει νά ἔχει τήν ἀγάπη, ὄχι σάν θεωρητική διαπραγμάτευση, ἀλλά σάν πρακτική κατάκτηση καί τότε γίνεται πραγματικότητα τό: ” ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνί τούτων τῶν ἐλαχίστων ἐμοί ἐποιήσατε ” . Ἡ ἀγάπη πάντοτε παραμένει τρόπος ζωῆς, γιατί στοχεύει στήν ἀποδοχή τῆς παρουσίας τοῦ ἄλλου δίπλα μας. Πάντοτε μετά τήν μεταπτωτική μας κατάσταση, ὁ ἄλλος ἔχει γίνειι ὁ διαφορετικός ἀπό μᾶς, ὁ ξένος, καί πολύ δύσκολα ἀνεχόμαστε τήν παρουσία του  δίπλα μας.     

   Ἡ ἀποδοχή τοῦ ἄλλου, μέσα στό νέο πού ἔφερε ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ,  ἐκδηλώνεται μέ σπλάγχνα οἰκτιρμῶν. Ὁ ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σῦρος μιλάει γιά “καρδία ἐλεήμονα” πού προσεύχεται, ἀγαπᾶ, ὅλα τά ὑπαρκτά, ὅσα ἡ Σοφία τοῦ Θεοῦ ἔφερε ” ἐκ τοῦ μή ὄντος εἰς τό εἶναι“. Ὅλα  ἔχουν τή θέση τους μέσα μας καί ὅλα μέ μιά θυσιαστική προσπάθεια ἀπό τή δική μας πλευρά μποροῦν νά καλυφθοῦν μέ τήν ἀγάπη.

  Τό πρᾶγμα βέβαια δέν εἶναι τόσο ἁπλό, γιατί ἡ ἀγάπη εἶναι μιά  μετουσίωση τῆς θεωρίας σέ πράξη, πού πραγματοποιεῖται μέσα ἀπό τή θυσιαστική ὑπέρβαση τοῦ ἐγώ μας. Ἀλλά μόνο τότε αὐτή  θά ἀποτελεῖ καί τό κριτήριο γιά νά κερδίσουμε τήν θέση μας κοντά στόν Θεό μας πού ἀγαπᾶ ὅλα τά δημιουργήματά του. Καί ἀπό ἐδῶ θά ἀντιληφθοῦμε, ὅτι κρινόμαστε μέ τό μέτρο, πού ἐμεῖς προσφέρουμε τόν ἑαυτό μας στόν ἄλλο.

     Βέβαια ὁ ἄνθρωπος ξεχνᾶ εὔκολα τή σχετικότητα του, οὔτε γιά τό βιολογικό του τέλος νοιάζεται, ἀλλά οὔτε καί τήν προειδοποίηση τῆς κρίσεώς του. Ντυμένος μέσα στή φθαρτότητα τοῦ βιολογικοῦ του κύκλου κάνει τά ἀδύνατα γιά νά  μή  σκέφτεται ὅλα ὅσα ἡ σημερινή περικοπή περιγράφει, καί πού εἶναι πραγματικότητες βεβαιομένες.        

    Ἡ μέριμνα τῶν παρόντων μᾶς συμπνίγει, καί κάνει νά ζοῦμε συσχηματισμένοι στήν αὐταπάτη τοῦ σχήματος τοῦ νῦν καιροῦ. Γι’ αὐτό καί σ’ ὁποιοδήποτε βιοτικό ἐπίπεδο κι ἄν βρισκόμαστε, ὅποιες κι ἄν εἶναι οἱ συνθῆκες τῆς ζωῆς μας, δέν θέλουμε νά συμβιβαστοῦμε οὔτε στήν ἰδέα τοῦ θανάτου, πού εἶναι μιά ἁπτή καθημερινή πραγματικότητα, οὔτε καί θέλουμε ν’ ἀκούσουμε γιά μέλλουσα ζωή καί κρίση προσωπική.

   Παρά τά δικά μας ὅμως θελήματα τό θέμα τοῦ μελλοντικοῦ μας προορισμοῦ εἶναι μιά πραγματικότητα, πού διδάσκεται ἀπό τό ἀδιάψευστο στόμα τοῦ Χριστοῦ μας καί ἀποτελεῖ βασική διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας. Ὁ Κύριός μας θάρθει γιά δεύτερη φορά. Τό γεγονός αὐτό ἀποτελεῖ ἀλήθεια βασική, πού διαπερνᾶ ὅλη τήν παράδοση τῆς πίστεώς μας. “Ἔρχεται ὁ Κύριος κρῖναι γῆν· κρινεῖ τήν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ, καί λαούς ἐν τῇ ἀληθείᾳ αὐτοῦ” (Ψαλμ. 25, 4), ἐνῶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος σημειώνει: “Τούς γάρ πάντας φανερωθῆναι δεῖ ἔμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ, ἵνα κομίσηται ἕκαστος τά διά τοῦ σώματος πρός ἅ ἔπραξε εἴτε ἀγαθόν εἴτε κακόν” (Β’ Κορ. 6, 10), τό δέ Σύμβολοτῆς Πίστεως λέει: “Καί πάλιν ἐρχόμενον μετά δόξης κρῖναι ζῶντας καί νεκρούς…“. Ὁ Χριστός θάρθει μέ τή θεϊκή Του λαμπρότητα “καί καθίσει ἐπί θρόνου δόξης καί συναχθήσονται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τά ἔθνη” (Ματθ. 25, 32). Δέν χωράει λοιπόν ἀμφιβολία, καί παρά τίς λιγοστές ἀναφορές πού προαναφέραμε ἐδῶ λόγῳ ἐλλείψεως χώρου, γιά τό γεγονός αὐτό.

    Ἀγαπητοί μου,

    Στήν κρίση τοῦ Θεοῦ ὅλοι κρινόμαστε.

    Γι’ αὐτόν τόν Θεό τό μόνο πού γνωρίζουμε, ὅπως προαναφέραμε, εἶναι ἡ “ἀγάπη ἐστι” (Α’ Ἰωάν. 4, 8). Καί ὅτι ἀπό ἀγάπη δημιούργησε τόν κόσμο καί τόν ἄνθρωπο. Καί ἡ δικαιοκρισία Του στήν ἀγάπη κινεῖται. “Ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε“, δηλαδή ἐφόσον πραγματοποιήστε τήν ἀγάπη «ἑνί τούτων τῶν ἐλαχίστων», νά θεωρεῖτε βεβαία τήν κοινωνία μαζί μου.

    Ἄν ρίξουμε μιά ματιά στόν γνωστό ὕμνο τῆς ἀγάπης, ὅπως  καταγράφεται ἀπό τή γραφίδα τοῦ ἀποστόλου Παύλου (Α’ Κορ. 13, 1- 8), εὔκολα θά καταλάβουμε τό μέγεθος τῆς ἀγάπης καί κατ’ ἀκολουθίαν γιατί ἡ ἀγάπη εἶναι τό κριτήριο τῆς κρίσεως τοῦ Θεοῦ.  

   Ὅταν κάθε ἄνθρωπος δείχνει τήν ἀγάπη πρός ὅλους καί γιά ὅλα, “ἤδη κέκριται“. Τό βήμα τῆς κρίσεως τοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ τήν εἴσοδο μας στό χῶρο τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Εἰσέρχεται ἐκεῖ μονάχα αὐτός, πού ἔμαθε νά ἀγαπᾶ ἀπό τήν παροῦσα ζωή.       

(πΚΦ)

     Δίκαια ὀνομάστηκε ἡ παραβολή τοῦ ἀσώτου σάν τό εὐαγγέλιο τοῦ Εὐαγγελίου καί τό κέντρο ὅλων τῶν παραβολῶν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, καί αὐτό γιατί ἔχει μιά μοναδικότητα στή συνολική της σύνθεση, ὥστε κάθε φορά πού τήν ἀκοῦμε νά διαβάζεται στή λειτουργική σύναξη τῆς σημερινῆς Κυριακῆς, Δευτέρα τοῦ Τριωδίου, ἤ ὅταν τήν μελετοῦμε στό «ταμεῖον» μας αἰσθανόμαστε νά ἐγγίζει τά τρίσβαθα τῆς ὑπάρξεώς μας, ἐπειδή θυμίζει τήν πορεία τῆς προσωπικῆς μας περιπέτειας.

    Στίς γραμμές τῆς παραβολῆς βλέπουμε εὔκολα τό μέγεθος τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ Πατέρα πρός ὅλους ἀνεξαιρέτως τούς ἀνθρώπους. Μιά ἀγάπη ἡ ὁποία χωρίς ὑπολογισμό “κενώνεται” γιά νά πλησιάσει τόν κάθε ἄσωτο, πού κινούμενος μέσα στήν παραζάλη τῆς αὐτονομίας καί τῶν προεκτάσεων τῆς δῆθεν αὐτάρκειας, ἀποξενώνεται ἀπό τήν πατρική ἀγκαλιά, γιά κατασπατάληση τῆς προίκας, τῆς “οὐσίας” του. Στόν καθρεπτισμό τῆς παραβολῆς βλέπουμε τήν ἐπαναστατική κίνηση τοῦ γιοῦ. Ὁ γιός, σάρκα ἀπό τή σάρκα τοῦ Πατέρα, κληρονόμος τῆς πατρικῆς περιουσίας, ἀρχίζει κάποια στιγμή νά ζεῖ τή φαντασίωση τῆς ἀπεξαρτήσεως ἀπό τή ζεστή καί ἀσφαλή πατρική στέγη, ἐλεύθερος ἀπό κάθε κηδεμονία.

    Ἡ ἐλευθερία εἶναι σύμφυτη μέ αὐτό πού “εἶναι” ὁ ἄνθρωπος. Χρειάζεται ὅμως μεγάλη προσοχή στό χειρισμό της, γιατί μπορεῖ νά ὁδηγήσει σέ περιπέτειες, ὅταν ὁ ἄνθρωπος τή χρησιμοποιήση δίχως σύνεση. Ὁ ἄνθρωπος δέν αὐτοζωή, μετέχει τῆς ζωῆς, ἡ ὁποία τοῦ δόθηκε ἀπό τό Θεό. Γι’ αὐτό ἡ αὐτονόμευση μπορεῖ νά εἶναι πόθος, ἀλλά ταυτόχρονα εἶναι καί πάθος. Πολλές φορές μακριά ἀπό τό Θεό πιστεύουμε πώς ζοῦμε, τελικά ὅμως βιώνουμε τήν πραματικότητα τοῦ θανάτου. Ὁ νεαρός τῆς παραβολῆς πόθησε τήν αὐτονομία. Ζήτησε καί ἔλαβε τήν πατρική “περι-ουσία“, ἡ ὁποία σάν γιός τοῦ πατέρα τήν πῆρε χωρίς πολλές διαδικασίες. Ἡ πατρική περι-ουσία κατασπαταλήθηκε προκειμένου νά βιωθεῖ ἡ ψευδαίσθηση τῆς αὐτονομίας, “ζῶν ἀσώτως“, θά σημειώσει τό ἱερό κείμενο. Ἡ οὐσία μέσα ἀπό τό φάσμα τῆς ἐλευθερίας, πρόσφερε στό γιό τή δυνατότητα νά κάνει τίς δικές του ἐπιλογές, λαθεμένες, ὅπως ἀποδείχθηκαν τελικά.

    Ἡ αὐτονομία εἶναι μεγάλος πόθος, ἀλλά ταυτόχρονα εἶναι καί παγίδα. Ὀνειρευόμαστε ὅλοι μας τήν αὐτάρκεια, πού θά μᾶς καταστήσει ἱκανούς νά ἀποφύγουμε τήν κηδεμόνευση, πού ἀναπόφευκτα δημιουργεῖ τήν ἐξάρτηση. Ὁ νεαρός τῆς παραβολῆς πόθησε τήν αὐτονομία, ἀφοῦ πρῶτα ζήτησε καί ἔλαβε ὅ,τι νόμιζε δικό του. Πίστευε στά προσόντα, πού εἶχε κληρονομήσει. Ὅλα ἦταν πιά αὐτονόητα καί ἐπιχειρεῖ τό ἅλμα “εἰς χώραν μακράν“.

     Στή χώρα τῆς ἐπιλογῆς ἡ ἀσωτεία γίνεται τρόπος ζωῆς του. Ὅμως ὁ τρόπος αὐτός δέν εἶναι δίχως τίμημα. Ὁ διαρκής διασκορπισμός τῆς περι- ουσίας ὁδηγεῖ στόν ξεπεσμό. Πράγματῖ ὅταν ἀδειάζει ἡ στέρνα κάποια στιγμή θά μείνει δίχως νερό. Ὁ ἄνθρωπος χρειάζεται νά ἐξισορροπεῖ τή ζωή του. Παίρνει ἀπό τό Θεό καί προσφέρει πάλι στόν Ἵδιο μέσα ὅμως ἀπό τήν λογικότητα τῆς προσφορᾶς πρός τόν ἄλλο, τόν συνάνθρωπό μας, πού εἶναι ἡ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἄσωτος διασκορπισμός ὁδηγεῖ στήν ἔνδεια. Ὁ νεαρός ζεῖ πιά μέ τά κεράτια “ἐπεθύμει γεμίσαι τήν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπό τῶν κερατίων, ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι“. Λιμός ὑπαρξιακός ἀρχίζει νά καταβρωχθίζει τό εἶναί του.  Εὐτυχῶς γι’ αὐτόν μέσα στήν παραζάλη τῆς ἀνοησίας ξυπνᾶ ἡ ἀνάμνηση τοῦ Πατέρα, τῆς πατρικῆς στέγης μέ τή θαλπωρή της. Τό χθές καί τό τώρα. Ἡ βασίλειος ἀξία πού εἶχε καί τώρα ἔχασε. Ἡ κατάντια τῶν ἐπιλογῶν τῆς αὐτονόμευσης.

     “Εἰς ἑαυτόν δέ ἐλθών“. Ἡ αὐτογνωσία τόν φέρνει στό δίλημμα τῶν ἐπιλογῶν. Οἱ ἐπιλογές εἶναι δυό ἤ ἡ παραμονή στήν ἀλογία τῆς αὐτοκαταστροφῆς, ἤ  νά κινηθεῖ στήν ἐπανασύνδεσή του μέ τόν πατέρα, κίνηση δηλαδή ἐπιστροφῆς. Στό δίλημμα αὐτό ὁ νεαρός πῆρε τή μεγάλη ἀπόφαση, τήν ἐπιστροφή, ἡ ὁποία καί συνιστᾶ αὐτό πού στήν ἐκκλησιαστική γλώσσα λέμε μετάνοια. Ὁ δρόμος τῆς ἐπιστροφῆς εἶναι συνήθως δύσκολος, γιατί ἀπαιτεῖ ταπείνωση.

     Ἡ πατρική ἀγάπη δέν ἀποδιώχνει ὅποιον ἐπιστρέφει. Ἡ στοργή τοῦ Πατέρα μένει ἡ ἴδια.

    Ὁ ἄσωτος μέσα ἀπό τήν ἀπόφαση τῆς μετανοίας του βρίσκει πάλι τήν ἀξία του, γίνεται υἱός ἀγαπητός.

     Στήν παραβολή τοῦ ἀσώτου εἰκονίζεται μ’ ἕνα τρόπο συγκλονιστικό ἡ ἀνθρώπινη κίνηση νά ἀποδεσμευθεῖ ἀπό τή θεϊκή κηδεμονία. Ὅλοι μας ἐπιχειροῦμε νά ἐπιτύχουμε τήν ἀποδέσμευση ἀπό τό Θεό, ἀπό τήν Ἐκκλησία. Νά ζήσουμε μακρυά ἀπό τή θεϊκή κηδεμονία. Πιστεύσαμε, ὅτι ἔτσι θά βιώσουμε τήν ἐλευθερία μας. Ὅμως, ὅσο ἡ οὐσία, τό εἶναι μας, ἀποδεσμεύεται ἀπό τόν Θεό, τόσο δεσμεύεται σέ σχήματα καί καταστάσεις πού ἀλλοτριώνουν τή μοναδικότητά μας. Γιατί χωρίς σχέση μέ τήν Αἰτία τῆς ὑπαρκτικῆς μας καταβολῆς δημιουργεῖται ἡ πενία μας καί τότε ἐξομοιονόμαστε μέ τήν ἀλογία πού τελικά ἐκμηδενίζει τήν ὕπαρξή μας. 

    Ἡ αὐτονομία εἶναι ὁ μεγάλος πόθος, ἀλλά ταυτόχρονα εἶναι καί παγίδα. Ὀνειρευόμαστε ὅλοι μας τήν αὐτάρκεια, πού θά μᾶς καταστήσει ἱκανούς νά ἀποφύγουμε τήν κηδεμόνευση, πού ἀναπόφευκτα δημιουργεῖ τήν ἐξάρτηση σέ ἄλλου εἴδους σχήματα τοῦ αἰῶνος τούτου τοῦ ἀπατεῶνος, πού ἀλλοτριώνουν τό εἶναι μας.

Χωρίς τή σχέση μέ τή Αἰτία τῆς ὑπαρκτικῆς μας καταβολῆς δημιουργεῖται ἡ πνευματική πενία, ἡ γύμνεια ἀπό ἀρετές καί ἀναπότρεπτα ἐξομοιονόμαστε μέ τήν ἀλογία τῶν τυραννικῶν παθῶν πού μᾶς ἐκμηδενίζουν.

    Ἡ αὐτονομία εἶναι πάθος. Κάθε πάθος ὅμως δημιουργεῖ μιά πρόσκαιρη  στιγμή εὐτυχίας, γρήγορα ὅμως ἔρχεται ἡ ὀδύνη συνοδευτικό στοιχεῖο τῆς ἄλογης ἡδονῆς.    

    Ἀδελφοί,

    Στήν παραβολή τοῦ ἀσώτου τό κύριο βάρος βρίσκεται στή συγκλονιστική ἀπόφαση τῆς ἐπιστροφῆς. Ὁ ἄσωτος πίστεψε στίς ψευδαισθήσεις του. Τό σχῆμα ὅμως αὐτό εἶχε τραγικά ἐπακόλουθα. Ἡ ἀρχική ὀμορφιά μετατράπηκε στήν ἀσχήμια τοῦ συσχηματισμοῦ του σέ χοιροβοσκό.

    Ἡ πεῖνά του, ὄχι τοῦ φαγητοῦ, ἀλλά τοῦ ὑπαρκτικοῦ του λιμοῦ, τοῦ ἔφερνε βασανιστικά στό νοῦ τήν ἀνάμνηση τῆς δικῆς του Ἰθάκης, καί ἔτσι τόλμησε τήν ἐπιστροφή. Ὁ ἄσωτος εἶχε ἀνάμνηση καί ἐπέστρεψε. Ἐμεῖς ἄραγε ἔχουμε, κάποια ἔστω ἀμυδρά ἀνάμνηση τοῦ Πατέρα γιά τήν τόλμη τῆς ἐπιστροφῆς μας, ἤ εἴμαστε σέ ποιό χειρότερη κατάσταση ἀπό τοῦτο τό γιό, ἀφοῦ ὁ παραλογισμός τῆς ἐποχῆς μας ἐπιχειρεῖ καί αὐτή τήν καταστροφή τῶν ἀναμνήσεων;

    Μήν ἀπελπιζόμαστε ὅμως. Ἡ πατρική ἀγκαλιά τοῦ Θεοῦ, ἔχει ἀπόλυτη πληρότητα οἰκτιρμῶν. Ἡ ἀγαπητική καρδιά τοῦ Μοναδικοῦ  Πατέρα ξανα-ουσιώνει τόν κάθε ἀνούσιο γιό. Ἡ εἰλικρινής μας μετάνοια προσφέρει τή δυνατότητα νά φορέσουμε ξανά τήν “πρώτην στολήν“.

   Πάντως στήν προσωπική μας περιπέτεια μέσα στούς λαβυρίθους τῶν ἀτοπημάτων μας, ἡ παραβολή τοῦ ἀσώτου ἔχει πάντα νά προσφέρει τό “καινό“, πού ἡ καρδιά μας ἀναζητᾶ. Τό καινούργιο μέσα ἀπό τή μετάνοια. Ὁ μοναδικός δρόμος γιά τήν ἐπιστροφή στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ Πατέρα.

(πΚΦ)

    Στό ἑορτολόγιο τῆς Ἐκκλησίας μας ὑπάρχουν οἱ σταθερές ἑορτές, οἱ ὁποῖες ἔχουν καθορισμένη ἡμερομηνία ἑορτασμοῦ, καί οἱ λεγόμενες κινητές πού ἑορτάζονται σέ διαφορετικές ἡμέρες κατά τή διάρκεια τοῦ χρόνου. Οἱ κινητές ἑορτές περιστρέφονται γύρω ἀπό τό Πάσχα, ὅπως τό πλανητικό μας σύστημα, γύρω ἀπό τόν ἥλιο. Τό Πάσχα, ὅπως γνωρίζουμε, δέν ἔχει σταθερή ἡμερομηνία ἑορτασμοῦ, ἀλλά ἐξαρτᾶται ἀπό τό λεγόμενο κύκλο τῆς σελήνης, καί κινεῖται χρονικά ἀπό 5 Ἀπριλίου μέχρι 8 Μαΐου. Ἀποτέλεσμα τό Πάσχα καί οἱ ἑορτές πρίν ἀπ’ αὐτό, ἀλλά καί μετά ἀπ’ αὐτό νά χαρακτηρίζονται ὡς κινητές καί ἔχουν μιά διάρκεια 19 ἑβδομάδων. Οἱ δέκα ἑβδομάδες πρίν ἀπό τό Πάσχα ἀνήκουν στόν  προετοιμασιακό κύκλο καί βρίσκονται καταχωρημένες στό λειτουργικό βιβλίο πού ὀνομάζεται Τριώδιο. Στό Τριώδιο ἀνήκει καί ἡ περίοδος τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Μετά τό γιορτασμό τοῦ Πάσχα ἀκολουθοῦν 9 ἑβδομάδες, λουσμένες στό πασχάλιο φῶς καί εἶναι καταχωρημένες στό ἄλλο λειτουργικό βιβλίο τῆς Ἐκκλησίας μας μέ τήν ὀνομασία Τριώδιο τῶν Ρόδων ἤ Πεντηκοστάριο, ὅπως τό γνωρίζουμε σήμερα οἱ περισσότεροι.

   Μιά καί σήμερα μᾶς ἀξιώνει ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ νά διαβοῦμε τό κατώφλι τοῦ ἑορτασμοῦ τῶν κινητῶν ἑορτῶν, ἄς κάνουμε μιά μικρή ἀναφορά στό θεματολόγιο τῶν τεσσάρων Κυριακῶν, πρίν ἀπό τήν εἴσοδο μας στήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Τά θέματα τῶν Κυριακῶν αὐτῶν, εἶναι μέ τέτοιο τρόπο σπονδυλωμένα, πού στόχο τους ἔχουν νά βοηθήσουν τήν πνευματική προσπάθειά μας γιά τόν εἴσοδο στό δρόμο πού ὁδηγεῖ στόν ἑορτασμό τοῦ σταυρο-αναστασίμου γεγονότος.   

    Σήμερα, (ἀρχή τοῦ Τριωδίου), σάν εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα ἔχει καθιερωθεῖ ἀπό τήν Ἁγία μας Ἐκκλησία ἡ γνωστή παραβολή τοῦ “Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου“. Ἡ περικοπή αὐτή δίνει τήν ὀνομασία στήν Κυριακή καί φυσικά στήν ὑμνογραφία της. Ἡ ἑπομένη Κυριακή ὀνομάζεται “Κυριακή τοῦ Ἀσώτου“. Τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα εἶναι ἡ γνωστή παραβολή καί ἀπ’ ἐκείνη ἀντλοῦν τό θεματολόγιό τους οἱ ὑμνογραφικές συν-θέσεις τῆς ἡμέρας. Ἡ τρίτη στή σειρά λέγεται τῶν “Ἀπόκρεω” διαβάζεται ἡ περικοπή τῆς μελλούσης κρίσεως, ἐνῶ ἡ τετάρτη Κυριακή πού λέγεται καί τῆς Τυρινῆς προβάλλονται τά στοιχεῖα πού πρέπει νά διακρίνουν τόν πιστό χριστιανό καθώς εἰσοδεύει στό στάδιο τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνος τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς.

    Γιά τίς Κυριακές τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς πού σήμερα ἔχουν μιά ἄλλη θεματολογία θά χρειασθεῖ νά ἀναφερθοῦμε σ’ αὐτές προσεχῶς.

    Ἡ Κυριακή τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου εἶναι ἡ πρώτη στή σειρά καί σ’ αὐτή σήμερα στεκόμαστε.

    Ἀπό τό παρελθόν πολλοί ἀπό τούς ἁγίους Πατέρες, ἀλλά καί μέχρι σήμερα δοκιμώτεροι κήρυκες, ἔχουν ἀσχοληθεῖ μέ τά δυό πρωταγωνιστικά πρόσωπα σχολιάζοντας καί ὑπογραμμίζον-τας τά στοιχεῖα ἐκεῖνα, πού προσφέρονται στήν ὕπαρξή μας ὡς πολύτιμος μαργαρίτης διδαχῆς. Μέσα λοιπόν, ἀπό αὐτό τόν πλοῦτο τῶν ἁγίων διδαχῶν τους  ἐμεῖς ἁπλά ἐπισημειώνουμε κάποια στοιχεῖα.

     Ὁ Φαρισαῖος, ἔχει μιά θρησκευτικότητα τῶν τύπων. Στήν καθηεμερινή του ἀναστροφή παρουσιάζεται ἀδίστακτος. Ἐπιχειρεῖ τά πάντα μέσα ἀπό συμφεροντολογικές ἐπιδιώξεις.   Ἔχει ὅμως καί ἕνα προσωπεῖο πού τό φορεῖ τό Σάββατο, ὅταν βρεθεῖ, τήν ὥρα τῆς προσευχῆς, μπροστά στό Θεό. Ὁ τύπος αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἄν εἴμαστε εἰλικρινεῖς μέ τόν ἑαυτό μας, τόν βλέπουμε νά καθρεφτίζεται καί στό δικό μας θρησκευό-μενο πρόσωπο. Θέλουμε νά πείσουμε ὅλους, ἀλλά καί τό Θεό γιά τή γνησιότητα τῶν ἀρετῶν μας. Ὅμως τό προσωπεῖο τῆς ὑποκρισίας ἤ τῆς σεμνοτυφίας, πού κάθε στιγμή περιφέρουμε γιά νά ἀποσπάσουμε θαυμασμό τελικά μπορεῖ νά πείθει κάποιους, ὄχι ὅμως καί τόν ἑαυτό μας. Τελικά ὁ φαρισαϊσμός μας συνοδεύει τή ζωή μας σέ μιά αὐτογελιοποίηση πού σέ κάποιες ἀναλαμπές συνειδησιακῆς κρίσεως ἐλέγχει ἀδυσώ-πητα τό εἶναι μας.

   Ὁ Τελώνης εἶναι ὁ ἁμαρτωλός. Ὁ τρόπος ζωῆς του ἐκτυλίσσεται μέσα στή εἰσπρακτκή βουλιμία. Ἀδυσώπητος στόν ἀδύναμο, διαλλακτικός στόν ἰσχυρό. Χωρίς μεταφυσικές ἀναζητήσεις.

   Σήμερα ὅμως βρίσκεται μπροστά στό Θεό. Ἀσφαλῶς σέ ἕνα ξύπνημα τῆς συνειδήσεώς του τολμᾶ τήν πράξη τῆς προσευχῆς. Πετᾶ τοῦ τελωνίου τόν ζυγό καί ξεντύνεται ἀπό τήν καθημερινή ἀπληστία του καί ἀναζητεῖ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ.    Εἶναι μιά προσωπικότητα ἀτόφια, χωρίς φτιασίδια. Μέ τίς ἁμαρτίες καί τήν ἀπροσποίητη εἰλικρίνειά του μπροστά στό Θεό. Δέν ὡραιοποιεῖ τήν προσωπική του πορεία. Μέ συντριβή ἐπιδιώκει λύση ἀπό τό συνειδησιακό του χάος. ζητεῖ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ: «οὐδέ τούς ὀφθαλμούς εἰς τόν οὐρανόν ἐπᾶραι· ἀλλ’ ἔτυπτεν εἰς τό στῆθος αὐτοῦ λέγων· ὁ Θεός ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ». Ἡ φωνή του, φωνή εἰλικρινείας καί ἀληθινῆς μετάνοιας ἀγγίζει τό ἀπύθμενο βάθος τοῦ θείου ἐλέους, κατακτᾶ τή δικαίωσή του. Ὁ Τελώνης καί μέσα στήν ἁμαρτωλότητά του διατηρεῖ μιά εἰλικρίνεια. Τό στοιχεῖο αὐτό τόν κάνει συμπαθή. Τό μοτίβο τῆς εἰλικρινοῦς συντριβῆς δημιουργεῖ τήν ἐλπίδα ἰάσεως, «τήν ἀνομίαν μου ἐγώ γινώσκω καί ἡ ἁμαρτία μου ἐνώπιόν μου ἐστι διά παντός». Στήν κατάσταση αὐτή ἐκχέεται πλούσιο τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ.       

   Δυό δείγματα ἀνθρώπων μᾶς προκαλοῦν σέ μιά αὐτοεξέταση εἰλικρινείας, ἀλλά καί ἀποφάσεων, γιά τήν πνευματική μας πορεία γιά τή συνάντησή μας μέ τόν Χριστό.

    Ἡ ἐποχή μας, πού ἐμεῖς ὅλοι τή συγκροτοῦμε, χαρακτη-ρίζεται ἀπό ἀλαζονική ἔπαρση. Εἶναι πληθωρικός ὁ φαρισαϊ-σμός, ὁ ὁποῖος πνίγει ὅλες τίς πτυχές τῆς ζωῆς μας. Τά πολλά καί ποικίλα ἐπιτεύγματα πού ἔχουμε κατακτήσει μᾶς κάνουν νά κομπορημονοῦμε καί μέσα στό παραλήρημα μας διαλα-λοῦμε τήν αὐτοθέωσή μας. Ὁ παραλογισμός αὐτός εἶναι μιά ἀρρώστεια, πού ἔχει ἤδη τήν καταβολή της στήν προπατορική ἁμαρτία.

    Ἀπό τότε ξεχνοῦμε τήν μεγάλη ἀλήθεια τῆς ρευστότητος ὅλων τῶν ἐγκοσμίων. Λησμονοῦμε τόν καθοριστικό ρόλο τοῦ Θεοῦ, πού κατευθύνει τήν πορεία ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων. Ὁ φαρισαϊκός τρόπος ζωῆς μας  ἐμφανίζει ἐν πολλοῖς τό μέγεθος τῆς ἀσέβειάς μας. Εἶναι ἄπειρες οἱ φορές πού μέ προκλητικότητα στεκόμαστε μπροστά στό Θεό καί ἀναμετροῦμε τήν  ἄβυσσο τοῦ θείου, μέ τήν ἄβυσσο τῆς δικῆς μας ἀλαζονείας καί ἐπάρσεως.

    Ἀδελφοί,

    Μπορεῖ κάποτε, κάποτε, νά πηγαίνουμε στήν Ἐκκλησία, νά μιλοῦμε γιά χριστιανικά πράγματα, ἤ ἀκόμη νά δηλώνουμε ἐνυπόγραφα τήν ἰδιότητά μας. Ὅμως ὁ τρόπος τῆς ζωῆς μας φανερώνει, πόσο μακριά βρισκόμαστε, ἀπό τήν πραγματι-κότητα ἐκείνη πού ἡ Ἐκκλησία μας προβάλλει καί ἐπιδιώκει νά εἴμαστε. Τό ἦθος τῆς ζωῆς μας ἐμφανίζεται νά κινεῖται στήν ἐγωκεντρικότητα ἡ ὁποία τελικά μᾶς ἀποξενώνει ἀπό τήν τελωνική ἐπίγνωση, ὁποία βιώνεται μόνο μέσα ἀπό τήν ξεχασμένη ταπείνωση, ἡ ὁποία μᾶς βοηθάει νά ἀποδεχθοῦμε τήν παρουσία καί τό  σεβασμό τοῦ ἄλλου.

    Ὁ φαρισαϊσμός μᾶς κάνει νά μή νοιώθουμε τήν ἀνάγκη νά ζητήσουμε τό λυτρωτικό ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Ἀντίθετα ἡ ταπείνωση κινεῖ τήν καρδιά μας νά ψυθιρίσει τό: “ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ“.

(πΚΦ)