Κυριακὴ Η΄ Λουκᾶ

Κήρυγμα τοῦ π. Κωνσταντίνου Φιοράκη στὴν Κυριακὴ Η΄ Λουκᾶ (Λουκ. 10,25-37): ἀθανασία ἢ ἀνάσταση; Ἡ αἰώνια ζωὴ ὡς τρόπος σχέσεως καὶ ἀγάπης.

από (+) π.Κ. Φιοράκης
368 αναγνώσεις

Κυριακὴ Η΄ Λουκᾶ

(Λουκ. 10, 25-37)

Ἀθανασία ἤ Ἀνάσταση

Ὁ νομικός πού πλησίασε τό Χριστό πρέπει νά ἤθελε νά κερδίσει θέση στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Καί κάτω ἀπό τήν τήρηση κάποιων τυπικῶν συμπεριφορῶν φαντάζονταν πώς μποροῦσε νά γίνει μέτοχος τῆς αἰώνιας ζωῆς.
Ἡ αἰώνια ζωή ἀποτελεῖ πανανθρώπινο πόθο. Εἶναι ἀναζήτηση ἡ ριζωμένη βαθειά στήν ψυχή ἡ μετοχή μας στήν πληρότητα τῆς ζωῆς. Ἡ μετοχή αὐτή περνᾶ ἀπό κάποιες προοπτικές καί γι’ αὐτό χρειάζεται ἡ ἐνεργοποίηση τῆς ὑπάρξεώς μας. Αὐτό μέσα ἀπό κάποιες κινήσεις, ὅπως καταγράφονται στήν παραβολή τοῦ σημερινοῦ Εὐαγγελίου.
Ἡ νοσταλγία τοῦ οὐρανοῦ. Ἀθανασία λοιπόν ἤ Ἀνάσταση.
Θά ἀφήσουμε νά μιλήσει γι’ αὐτό τό θέμα ὁ θεολογικός λόγος τοῦ καθηγητοῦ κ. Χρήστου Γιανναρᾶ, πού σέ παλαιά ἐπιφυλλίδα του «Μείζων ἀθανασίας ἀνάστασις» ἔγραφε διασαφηνίζοντας κάποια αὐτονόητα, ἀλλά παραποιημένα ζητήματα.

«… Ο πόθος για αθανασία μοιάζει πανανθρώπινο δεδομένο και η πλατωνική φιλοσοφία πρόσφερε την πιο κατανοητή οντολογική ερμηνεία για τη συνέχιση της ύπαρξης και μετά το θάνατο.
Μίλησε για το διφυές της ανθρώπινης ύπαρξης, για δύο πραγματικότητες (ουσίες) που απαρτίζουν τον άνθρωπο-την υλική σωματική του πραγματικότητα, που είναι φθαρτή, εφήμερη, θνητή, και την ψυχή που είναι αθάνατη, γιατί είναι ομοιότατη με τους θεούς, πραγματικότητα νοητή, μονοειδής, αδιάλυτη, διηνεκώς αμετάβλητη.
Στην αρχαιοελληνική αντίληψη, πριν και από τους θεούς υπάρχει μια δεδομένη και ανερμήνευτη λογικότητα που καθορίζει τον τρόπο του συνολικά υπαρκτού. Αυτή επιβάλλει να υπάρχει Θεός ως «πρώτο κινούν», νοητό και αθάνατο, αφού αθάνατος και λογικός είναι ο κόσμος, με εναρμονισμένες τις δυνάμεις που τον συγκροτούν και που τις προσωποποιούσαν τότε σε θεότητες.
Ο Θεός είναι υποχρεωμένος να είναι αυτό που είναι, το επιβάλει η λογικότητα του κόσμου. Εχει υποχρεωτική αθανασία και το ίδιο (λογικά υποχρεωτική) είναι η αθανασία της λογικής ψυχής του ανθρώπου.
Στην οντολογική αυτή προοπτική δεν υπάρχει περιθώριο για το απροσδόκητο και την ελευθερία, την υπαρκτική αυτεξουσιότητα και τη δημιουργική ετερότητα. Ο κόσμος, ο Θεός και η ψυχή δεν μπορούν να έχουν στόχο, μπορούν μόνο να είναι.

Η χριστιανική εμπειρία απέρριψε απερίφραστα την αρχαιοελληνική οντολογία. Στη δική της προοπτική τα πάντα είναι προϊόν και γεγονός ελευθερίας, αλλιώς τίποτα δεν έχει νόημα. Οι προτάσεις της χριστιανικής οντολογίας διαρρηγνύουν την αδιέξοδη κλειστότητα της ταύτισης του νοείν με το είναι, εισάγουν ως τρόπο και οδό γνώσης την εμπειρική δυνατότητα ελευθερίας της σχέσης.
Ο άνθρωπος γνωρίζει τον Θεό, το νόημα της ύπαρξης και του κόσμου, όχι επειδή έχει νου ως «ψυχής όργανον», αλλά επειδή έχει τη δυνατότητα της σχέσης, δυνατότητα να «εξ-ίσταται» (να ίσταται έξω) από τις αναγκαιότητες της φύσης, να υπάρχει με τον τρόπο ελευθερίας από τη φύση, τον τρόπο της σχέσης.

Η ύπαρξη του ανθρώπου «γεννιέται στον τόπο του Αλλου», στον τόπο μιας κλήσης-σε-σχέση, κλήσης, που τον συνιστά ως υπόσταση υπαρκτικής δυνατότητας σχέσης.
Είναι ελεύθερος να πραγματώσει την ύπαρξή του ως ελευθερία σχέσης ή ως εμμονή στην αυτονομία της φύσης του, που είναι όμως περατή και θνητή. Τα υπαρκτικά ενδεχόμενα για τον άνθρωπο δεν είναι ο θάνατος ή η αθανασία (σαν χρονική επ’ άπειρον παράταση της ύπαρξης), αλλά η υποταγή στη φύση (και στη χρονικότητα), ή η ελευθερία από τη φύση (και από το χρόνο, το χώρο, τη φθορά, τον θάνατο).
Στο ιστορικό πρόσωπο του Χριστού η εκκλησιαστική εμπειρία γνωρίζει τον Θεό όχι ως ύπαρξη υποκείμενη στις λογικές προδιαγραφές της δικής του άγνωστης εμπειρικά ουσίας, αλλά ως πρόσωπο ελεύθερο από όλους τους προσδιορισμούς που δηλώνουν σε μας το υπαρκτό.

Αν με τη νόησή μας πρέπει να κατατάξουμε τον Θεό στα όντα ή στα μη-όντα, είμαστε πιο κοντά στην πραγματικότητά του αν πούμε ότι ανήκει στα μη-όντα αφού δεν είναι της ίδιας τάξης με κανένα από τα όντα.
Το «είναι» του Θεού το συνιστά η ελευθερία του από κάθε ενδεχόμενο ύπαρξης ή ανυπαρξίας. Ελευθερία που πραγματώνεται υποστατικά στην αγάπη, δηλαδή στη «γέννηση» του Υιού και στην «εκπόρευση» του Πνεύματος. Μόνο με τη λέξη Πατήρ μπορεί να δηλωθεί αυτή η προσωπική παρουσία που ως αγάπη συνιστά ελευθερία από κάθε αναγκαιότητα τού είναι και του μη είναι.
Το ιστορικό πρόσωπο του Χριστού αποκαλύπτει στον άνθρωπο τη σχέση του Υιού προς τον Πατέρα, δηλαδή τον τρόπο της αγάπης που μπορεί να πραγματώνει τη θεία ύπαρξη ως ελευθερία και από τη θειότητά της-ως προσωπική ύπαρξη ενυπόστατη στην κτιστή ανθρώπινη φύση.
Η υπαρκτική ελευθερία που φανερώνεται στην ενανθρώπιση του Υιού καταργεί τον θάνατο, γιατί τον μεταβάλλει σε σχέση με τον Πατέρα, σε αυτοπαράδοση στην αγάπη του Πατρός.
Ο κάθε άνθρωπος που θα θελήσει να υπάρχει με τον τρόπο της σχέσης, τον τρόπο του Υιού, (τον τρόπο της αγάπης) και όχι με τον τρόπο της φύσης, ενεργοποιεί την προσωπική του υπόσταση: την υπόσταση ύπαρξης που του παρέχει η δυνατότητα ανταπόκρισης στην κλήση του από τον Θεό για α
μεσότητα σχέσης – η δημιουργία του «κατ’ εικόνα» του Υιού.

 

Ἀγαπητοί ἀδελφοί,

Ἡ Ἐκκλησία μας βλέπει μέσα ἀπό τό γεγονός τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, ὄχι τήν ἐγγύηση γιά τήν ἀθανασία μας ἤ τήν παράταση τοῦ τρόπου μέ τόν ὁποῖο ὑπάρχουμε στό σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου. Ἡ Ἐκκλησία, δηλαδή ὅλοι ἐμεῖς, προσβλέπει στήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ τή δυνατότητα νά μετέχουμε σ’ ἕνα ἄλλο τρόπο ζωῆς, καί ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ ἐπαναφορά μας στήν ζωή. Νά εἴμαστε πιά παιδιά τοῦ Θεοῦ, ἀδελφοί τοῦ Χριστοῦ. Αὐτή εἶναι ἡ ζωή πού χάρισε «χαρισάμενος», ὥστε νά μποροῦμε νά λέμε, πώς εἴμαστε ἐλεύθεροι ἀπό τή χρονικότητα καί περατότητα. Καί αὐτή ἡ δυνατότητα ἐπιτυγχάνεται ὄχι μέ μιά παθητικότητα ἀπό μέρους μας, ἀλλά κάνοντας τήν αὐθυπέρβαση ἀπό τήν ἐπανάπαυσή μας στήν περιοχή τῆς αὐτοπροσφοράς, τελικά στό «ὑπέρ φύσιν» ἄθλημα τῆς ἀγάπης. Αὐτό τό τονίζει ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ σήμερα μέσα ἀπό τήν εἰκόνα τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτη μέ τή θυσιαστική, ἀγαπητική του συμπεριφορά.


Κήρυγμα τοῦ πατρὸς Κωνσταντίνου Φιοράκη (πΚΦ) τὸν Νοέμβριο τοῦ 2009 · Ψηφιακὴ ἐπιμέλεια: fiorakis.org, 2026.

Διαβάστε Επίσης :