Κυριακὴ τοῦ Τυφλοῦ
(Πράξ. 16, 16-34)
Ὁ ἀπόστολος Παῦλος ὕστερα ἀπό τό συγκλονιστικό ὅραμα πού εἶδε στήν Τρωάδα, ἔρχεται πρός δυσμάς καί νά πατεῖ τό πόδι του στή Μακεδονία. Ἡ πόλη τῶν Φιλίππων τόν ὑποδέχεται. Οἱ Φίλιπποι ἦταν τότε ἀπό τίς πρῶτες ἐπαρχιακές πόλεις τῆς Ρώμης «πρώτη τῆς μερίδος τῆς Μακεδονίας πόλις κολωνία» (Πράξ. 16, 12). Στήν πεδιάδα τῶν Φιλίππων θεμελιώθηκε ἡ ἐλευθερία τῆς Ρώμης, ἐδῶ νικήθηκε τό 42 π. Χ. ὁ Μᾶρκος Ἀντώνιος, καί στερεώθηκε ὁριστικά τό στέμμα τοῦ αὐτοκρατορικοῦ οἴκου τῶν Αὐγούστων. Οἱ Φίλιπποι πού βρισκόταν πολύ κοντά στή σημερινή Καβάλα ἔγινε μιά πόλη μικρογραφία τῆς Ρώμης, μέ τήν ἀγορά, ό θέατρο, τήν ἀκρόπολη καί τό τεῖχός της. Μπορεῖ ἡ πόλις νά εἶχε σημαντική γεωπολιτική θέση, ὅμως τό Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ ἦταν ἕνας χῶρος ξένος καί πολύ διαφορετικός πρός τό καινούργιο πού ἔφερνε ὁ Παῦλος.
Ὁ ἀπόστολος τοῦ Χριστοῦ γνώριζε καλά τίς δυσκολίες τοῦ ἐγχειρήματος κι ὅμως δέν ἄφηνε στιγμή δίχως νά μιλήσει γιά τό Χριστό, δέν τόν τρόμαζε τό ἄγνωστο καί τό ἐχθρικό, οἱ ἐμπειρίες πού κουβαλοῦσε τοῦ ἔδιναν τή δυνατότητα νά γνωρίζει τή προσέγγιση τοῦ κόσμου, ἐνῶ πάντοτε εἶχε μαζί του τή βεβαιότητα, ὅτι ὁ Χριστός ἦταν ὁ ὁδηγός τοῦ βηματισμοῦ του.
Καί τό βλέπουμε καθαρά κι ἐδῶ στούς Φιλίππους. Ὁ Παῦλος δίδαξε γιά ἀρκετές ἡμέρες, ὁ λόγος του βρῆκε ἀνταπόκριση. Ἐδῶ νά σημειωθεῖ ἡ προθυμία τῶν γυναικῶν τῶν Φιλίππων νά ἀκούσουν τό κήρυγμα: «τῆ τε ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων ἐξήλθομεν ἔξω τῆς πόλεως παρά ποταμόν οὗ ἐνομίζετο προσευχή εἶναι, καί καθίσαντες ἐλαλοῦμεν ταῖς συνελθούσαις γυναιξί» (Πράξ. 16, 13).
Μιά μικρή ἀναφορά στή γυναίκα μέσα ἀπό τό λόγο τόν εὐαγγελικό λόγο εἶναι ἐπιβεβλημένη, ἀφοῦ βλέπουμε πώς τό Εὐαγγέλιο αἴρει προκατήψεις αἰώνων κατά τῆς γυναίκας. Τό «Οὐκ ἔνι ἄρσεν καί θῆλυ» εἶναι μιά ἀνατροπή ἀντιλήψεων αἰώνων, μιά καί ἡ γυναίκα δέν ἀπορρίπτεται, οὔτε παραθεωρεῖται. Θεωρεῖται σέ ἴση μοίρα μέ τόν ἄνδρα. Ὁ Χριστός αἴρει ὅλες τίς ἀρχαῖες προκαταλήψεις κατά τῆς γυναίκας. Ἔμεναν οἱ φιλοσοφοῦντες νά ἀσχολοῦνται νά δώσουν ἀπάντηση στό ἐρώτημα πού ἔθεταν, ἄν ἡ γυναίκα εἶχε ψυχή. Ἀλλά καί οἱ ἀκραῖοι ραβίνοι τοῦ ἰουδαϊσμοῦ, πού περιφρονοῦσαν τήν γυναίκα καί δίδασκαν, πώς δέν ἔπρεπε οὔτε κἄν νά μιλοῦν μέ γυναίκα ἀφοῦ ἦταν, ἀνεπίδεκτη θρησκευτικῆς ἀγωγῆς, καό ὅτι ἦταν προτιμότερο νά καοῦν τά λόγια τοῦ Νόμου, παρά νά διδάξουν στίς γυναίκες.
Ὁ Χριστός παραθεωρεῖ αὐτές τίς ἀπόψεις, πού ἡ προκατάληψη αἰώνων εἶχε δημιουργήσει κατά τῶν γυναικῶν, καί πού ἐπικρατοῦσαν καί μεταφέρονταν σάν κληρονομιά στίς ἀνθρώπινες γενεές. Ὁ Κύριος ὄχι μόνο δέχεται τή γυναίκα ἀλλά καί συνομιλεῖ, ἀλλά καί δέχεται τίς ὑπηρεσίες πού μέ προθυμία προσφέρουν στό ἔργο του. Ἐξυψώνει τή γυναίκα καί αἴρει τίς συσσωρευμένες προκαταλήψεις. Ἡ καταπιεσμένη καί περιθωριοποιημένη γυναίκα εἶναι καλεσμένη ἰσότιμα στήν καθολική σωτηρία.
Ὁ Χριστός, ὁ προαιώνιος Λόγος τοῦ Θεοῦ Πατρός, ὁ ὁποῖος μορφοποίησε καί τήν ὕπαρξή της, φέροντάς την ἀπό τό «μή εἶναι, εἰς τό εἶναι», κατά τήν τραγική στιγμή τῆς πτώσεως τῆς δίνει τήν ὑπόσχεση ἀποκαταστάσεως, λέγοντάς της ὅτι ἀπό τό «σπέρμα της» θά προέλθει ἡ σωτηρία: «καί ἔχθραν θήσω ἀνά μέσον σου καί ἀνά μέσον τῆς γυναικός καί ἀνά μέσον τοῦ σπέρματός σου καί ἀνά μέσον τοῦ σπέρματος αὐτῆς· αὐτός σου τηρήσει τήν κεφαλήν, καί σύ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν» (Γέν. 3, 15).
Ἡ γυναίκα στάθηκε ἀφορμή μέ τήν ἐπιλογή της γιά γίνει αἰτία τῆς πτώσεως καί τελικά νά ἔλθει ἡ καταδίκη τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, ὅμως μιά ἄλλη γυναίκα μέ τήν θετική ἀπάντησή της στό θέλημα τοῦ Θεοῦ «ἰδού ἡ δούλη Κυρίου γένοιτό μοι κατά τό ῥῆμά σου» (Λου. 1, 38) θά γίνει ἡ ἀφορμή τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς διασαλευθείσης τάξεως στή σωστή της πορεία. Ὁ ρόλος μιᾶς γυναίκας, τῆς Κυρίας Θεοτόκου, ὑψώνει τό γυναικεῖο φύλο, ἀλλά καί γίνεται καθοριστικός παράγοντας τοῦ μυστηρίου τῆς σωτηρίας.
Πέρα ὅμως ἀπ’ αὐτή τήν πραγματικότητα, τόσο ὁ ἄνδρας, ὅσο καί ἡ γυναίκα εἶναι πλασμένοι «εἰκόνα» τοῦ Θεοῦ. Τό «κατ’ εἰκόνα» σύμφωνα μέ τήν πατερική σκέψη, δέ βρίσκεται στό λογικό, σάν νοητική ἱκανότητα, ἀλλά στή θέληση ὡς ἄσκηση ἐλευθερίας καί αὐτεξουσίου, στό ὁποῖο μετέχει ὁ ἄνδρας καί ἡ γυναίκα ἰσότιμα. Δίνοντας ἔτσι πρωταρχική σημασία, οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, στήν ἐλευθερία εἶδαν καί τή γυναίκα ὡς πλήρη καί τελεία εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Χαρακτηριστικά ὁ Μέγας Βασίλειος, σημειώνει γιά τήν ὁμοτιμία καί ἰσοτιμία ἄνδρα καί γυναίκας. «Κατ’ εἰκόνα Θεοῦ γεγόναμεν, ὡς καί οὗτοι. Ἀρετῆς δεκτικόν τό θῆλυ, ὁμοτίμως τῷ ἄρρενι, παρά τοῦ κτίσαντος γέγονε. Καί τί γάρ ἤ συγγενεῖς τοῖς ἀνδράσι διά πάντων ἐσμέν; Οὐ γάρ σάρξ μόνον ἐλήφθη πρός γυναικός κατασκευήν, ἀλλά καί ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων. Ὥστε τό στερρόν καί εὔτονον καί ὑπομονητικόν, ἐξ ἴσου τοῖς ἀνδράσι, καί παρ’ ἡμῶν ὀφείλεται τῷ Δεσπότῃ… ὅτι πρός οὐδέν ὑμῖν τῶν ἀγαθῶν τό ἐλάττωμα τῆς φύσεως ἐμποδίζει». (Εἰς τήν Μάρτυρα Ἰουλίτα 2, ΕΠΕ, τ. 7).
Ἀγαπητοί ἀδελφοί,
Ἡ Ἐκκλησία δέν κάνει διακρίσεις ἀνάμεσα στόν ἄνδρα καί τή γυναίκα. Ἐξαγιάζει τούς ρόλους τους καί τιμᾶ τήν προσφορά τους. Ἡ παραμελημένη ἀπό λαθεμένες ἀντιλήψεις καί ἑρμηνεῖες τοῦ προχριστιανικοῦ παρελθόντος γυναίκα βρῆκε τήν καταξίωση μέσα στό ἐκκλησιαστικό γεγονός. Νομίζω, ὅτι βρίσκονται ἐκτός πραγματικότητος οἱ κάποιες κραυγές, πού ἐκπορεύονται ἀπό τίς λεγόμενες φεμινιστικές κινήσεις γιά δῆθεν ὑποτίμηση τῆς γυναίκας ἀπό τήν Ἐκκλησία. Ἄν θελήσουν καί δοῦν μέ καθάριο βλέμμα τήν ἀλήθεια, ὅπως αὐτή βιώνεται μέσα στή δισχιλιετή ζωή τῆς Ἐκκλησίας, θά διαπιστώσουν ὅτι ἡ γυναίκα δέν περιθεριωποιήθηκε ποτέ, ἀλλά κάτω ἀπό τή νέα πνοή τοῦ εὐαγγελικοῦ λόγου ὑψώθηκε καί βρῆκε τήν ἰσοτιμία καί ἰσοπορεία της μέ τό ἀνδρικό φύλο. Μέσα ἀπό τήν ἰσοτιμία αὐτή μπορεῖ πάλι τό κάθε μισό, (γυναίκα ἤ ἄνδρας) πού ἐκφράζεται στό φύλο, νά ἐπανεύρει τό ἄλλο μισό καί νά γίνει τό ἕνα, λειτουργώντας τό μυστήριο τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου.
Κήρυγμα τοῦ πατρὸς Κωνσταντίνου Φιοράκη (πΚΦ) τὸν Ἰούνιο τοῦ 2008 · Ψηφιακὴ ἐπιμέλεια: fiorakis.org, 2026.
