Κυριακὴ τῆς Πεντηκοστῆς
(Πράξ. 2, 1- 11)
«Πεντηκοστήν ἑορτάζομεν καί Πνεύματος ἐπιδημίαν…» ψάλλουμε μέ τρόπο πανηγυρικό τήν ἡμέρα αὐτή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τήν ἐκπλήρωση τῆς ὑποσχέσεως τοῦ Κυρίου μας στούς μαθητές τους. Στό κείμενο τοῦ ἀποστολικοῦ ἀναγνώσματος δίνεται ἡ περιγραφή τῶν ὅσων συγκλονιστικῶν γεγονότων ἔζησαν οἱ μαθητές στό ὑπερῶο τῶν Ἱεροσολύμων.
Ὁ Ἄλλος Παράκλητος σάν πνοή βιαία ξεχύνεται μέσα στόν κόσμο τῆς πτώσεως καί δημιουργεῖ τίς συνθῆκες γιά νά γίνει πραγματικότητα ἡ ἐντολή τοῦ Χριστοῦ «Πορευθέντες…» (Ματθ. 28, 19). Τά δυό Πρόσωπα τῆς Παναγίας καί Ζωαρχικῆς Τριάδος ἐνεργοῦν τό θαῦμα τῆς Πεντηκοστῆς.
Ὁ Λόγος καί Πνεῦμα ἀναδημιουργοῦν τόν κόσμο καί τόν ἄνθρωπο, μέσα ἀπό τήν αἰσθητή Τους παρουσία ἀνάμεσά μας. Ἡ ἀναδημιουργία θεμελιώνεται στόν ρόλο τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, ἀλλά καί σ’ αὐτόν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Εἰσέρχονται στόν ἱστορικό χρόνο καί πραγματοποιοῦν τό γεγονός τῆς Ἐκκλησίας, πού μέ τήν ἱστορική της φανέρωση ἀποτελεῖ τό συνεχιζόμενο θαῦμα αὐτῆς τῆς παρουσίας. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, κεφαλή τοῦ Σώματος αὐτοῦ εἶναι ὁ Ἴδιος ὁ Χριστός, ζωογονεῖται δέ καί αὐξάνεται ἀπό τήν πανσθενή πνοή τοῦ Ἁγίου Πνεύματος:
«πᾶσα ἡ Κτίσις καινουργεῖται, παλινδρομοῦσα εἰς τό πρῶτον, ἰσοσθενές γάρ ἐστι Πατρί καί Λόγῳ». (Ἀναβαθμοί Α’ ἤχου).
Τήν παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί τοῦ ἔργου Του, ἀποκάλυψε στούς μαθητές ὁ Χριστός λίγες ὧρες πρίν τό Σταυρό καί τήν Ἀνάστασή Του. Τούς μίλησε γιά τόν Ἄλλο Παράκλητο, πού θά ἀναπλήρωνε τη δική του ἀπουσία: «ἐγώ ἐρωτήσω τόν Πατέρα καί ἄλλον Παράκλητον δώσει ὑμῖν, ἵνα μένῃ μεθ’ ὑμῶν εἰς τόν αἰῶνα» (Ἰωάν. 14, 16), «οὐκ ἀφήσω ὑμᾶς ὀρφανούς…» (14, 18), «συμφέρει ὑμῖν, ἵνα ἐγώ ἀπέλθω, ἐάν γάρ μή ἀπέλθω, ὁ Παράκλητος οὐκ ἐλεύσεται πρός ὑμᾶς, ἐάν δέ πορευθῶ, πέμψω αὐτόν πρός ὑμᾶς» (16, 7). Ἐξηγώντας τους μέ σαφήνεια, ὅτι ὁ ἄλλος Παράκλητος δέν εἶναι κάποιος προφήτης, οὔτε κάποιος ἄγγελος, ἀλλά ὁ «τρίτος τῆς Τριάδος» ἴσος πρός Πατέρα ἀπό τόν ὁποῖο ἐκπορεύεται, ἀλλά ἴσος καί πρός τόν Χριστό ἀπό τόν ὁποῖο πέμπεται σ’ αὐτούς, καί πρός ἐκείνους πού στό μέλλον θά γίνονταν μέλη τοῦ Σώματός Του. Ὅταν ἔφθασε ἡ στιγμή τῆς Ἀναλήψεως ὑπενθύμισε: «ὑμεῖς δέ βαπτισθήσεσθε ἐν Πνεύματι ἁγίῳ οὐ μετά πολλάς ἡμέρας…λήψεσθε δύναμιν ἐπελθόντος τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐφ’ ὑμᾶς καί ἔσεσθέ μοι μάρτυρες ἔν τε Ἱερουσαλήμ καί ἐν πάσῃ τῇ Ἰουδαίᾳ καί Σαμαρείᾳ καί ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς» (Πράξ. 1, 5 καί 8).
Ὁ Παράκλητος μέσα ἀπό τήν παρουσία του γίνεται ὁ παρήγορος, ὁ ὑπερασπιστής. Ὁ συνήγορος καί ὁ μάρτυρας τῆς σωτηρίας πού μᾶς χαρίστηκε μέ τό σωτηριολογικό ἔργο τοῦ σαρκωθέντος Θεοῦ Λόγου.
Ἡ παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί ὁ πύρινος διαμερισμός του στούς μαθητές, σημάδι τῆς ἑνότητας μέσα στήν ποικιλία, ἀποτελεῖ τήν κορύφωση τῆς θείας Ἀποκαλύψεως. «Σκοπός καί τέλος», γράφει ὁ ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος, «τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας τοῦ Χριστοῦ ἦταν νά λάβουν τό Πνεῦμα τό Ἅγιον στίς ψυχές τους, ὅσοι πιστεύουν εἰς Αὐτόν». Ὁ Λόγος καί τό Πνεῦμα στό ἔργο τῆς σωτηρίας παρουσιάζονται καί ἐνεργοῦν σέ μιά ἑνότητα ἐνεργείας. Ὁ Λόγος σαρκώνεται « ἐκ Πνεύματος Ἁγίου». Τό Πνεῦμα μεταδίδεται στό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ «λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον». Παρά τό γεγονός ὅτι τόσο στενά συνδέονται οἱ Παράκλητοι στό κοινό ἔργο τῆς σωτηρίας μας, ἐν τούτοις εἶναι δυό Πρόσωπα ἀνεξάρτητα κατά τήν ὑποστατική τους ὕπαρξη.
Τό Ἅγιο Πνεῦμα ὁδηγεῖ τά μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ σέ κοινωνία καί ἑνότητα. Τά ἁγιάζει. Τά τελειοποιεῖ. Καί δωρίζει τά ἀκένωτα χαρίσματά του σύμφωνα μέ τοῦ καθενός τή δύναμη.
« Πάντα χορηγεῖ τό Πνεῦμα τό Ἅγιον, βρύει προφητείας, ἱερέας τελειοῖ, ἀγραμμάτους σοφίαν ἐδίδαξεν, ἁλιεῖς θεολόγους ἀνέδειξεν, ὅλον συγκροτεῖ τόν θεσμόν τῆς Ἐκκλησίας…».
Τό Ἅγιο Πνεῦμα ἀπό τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς ἐνεργεῖ σάν πρόσωπο μέσα στόν κόσμο καί τήν ἱστορία. Ἡ θεία Του παρουσία δέν ἔρχεται νά προσθέσει ἱκανότητες καί προσόντα μέ τρόπο μαγικό στόν ἄνθρωπο. Ἡ ἐπιφοίτησή Του ἔρχεται νά δημιουργήσει μιά μεταβολή, ὄχι στό λόγο τῆς φύσεώς μας, ἀλλά στόν τρόπο ὑπάρξεώς μας, ὥστε νά μποροῦμε νά ὑπάρχουμε μέσα στό θέλημα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ Πατέρα, ὁ ὁποῖος ζωοποιεῖ καί ἀναπλάσσει τόν καθένα μέσα στήν ἀφθονία τῶν δωρεῶν πού προσφέρονται ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι. Γι’ αὐτό ἡ Πεντηκοστή δέν ἔχει διάρκεια μιᾶς ἡμέρας, ἀλλά βιώνεται σέ διάρκεια μέσα στήν Ἐκκλησία στήν ὁποία ὁ Παράκλητος ζεῖ «ἄχρι τερμάτων αἰῶνος».
Ἡ Ἐκκλησία βιώνει μέσα ἀπό τό λειτουργικό χρόνο τήν ἑορτή τῆς Πεντηκοστῆς καί συνεχίζεται τό ἀνακαινιστικό θαῦμα τῆς. Ὁ κόσμος μας βρίσκεται τίς πιό πολλές φορές ἔξω ἀπ’ αὐτό, τουλάχιστο ἔτσι δείχνει, γιατί καί στό φαινόμενο τῆς ἀποστασίας ὁ Παράκλητος δέν ἐγκαταλείπει τόν κόσμο. μ τρέφεται κινδυνεύοντας μέ τίς μεταλλαγμένες τροφές τῆς καταναλωτικῆς του βουλιμίας. Ζεῖ τήν ἀγωνία ἑνός τρόπου ζωῆς, πού ἀσθμαίνει σέ προσπάθειες νά ἐπεκτείνει τή δράση του, καί νά γεύεται χαρά σέ περιοχές πού πιστεύει ὅτι θά τή βρεῖ. Καί βρίσκοντάς την πολύ γρήγορα διαπιστώνει τό κίβδηλο φευγιό της, γιατί δέν εἶναι ἡ πραγματική χαρά, ἀλλά ἡ ψευδαίσθηση τῆς χαρᾶς. Αὐτό ἐπιβεβαιώνεται κάθε στιγμή, ὅταν αὐτή σάν χάρτινος πύργος καταρρέει στό στιγμιαῖο πού διαρκεῖ. Μποροῦμε νά ποῦμε πώς μοιάζει μέ τό κτήριο τῆς Ἱερουσαλήμ, τήν ὥρα τούτη πού γράφονται οἱ γραμμές αὐτές πληροφορούμαστε ἀπό τά εἰδησεογραφικά πρακτορεῖα τή τραγική εἴδηση, πού πάνω στό ξεφάντωμα τῆς γαμήλιας χαρᾶς γκρεμίστηκε θάβοντας στά συντρίμια του τόσες ζωές.
Ἀγαπητοί ἀδελφοί,
Στήν τραγικότητά μας μοναδική ἐλπίδα καί ἀληθινή παρηγοριά εἶναι ὁ Παράκλητος. Ὁ μεγάλος Αὐτός ἀγνοημένος. Οἱ χριστιανοί, καί μάλιστα οἱ Ὀρθόδοξοι πιστοί, ἄς πορευόμαστε προσφέροντας τή ζωντανή παρουσία Του στό δύστυνο ὁδοιπόρο “τοῦ αἰῶνος τούτου τοῦ ἀπατεῶνος”.
Ἡ Βασιλεία τοῦ Πνεύματος ἄς εἶναι τό κατ’ ἐξοχήν αἴτημα τῆς τραγικῆς ἐποχῆς μας.
Κήρυγμα τοῦ πατρὸς Κωνσταντίνου Φιοράκη (πΚΦ) τὸν Ἰούνιο τοῦ 2008 · Ψηφιακὴ ἐπιμέλεια: fiorakis.org, 2026.
